Şemî, 21 Mijdar 2026
  • Ji Bo Min
  • Favoriyên Min
  • Tomarên Min
  • Dîtinên Min
  • Blog
Video
Podcast
Zindî
Arşîv
Neşeriya Çalakiyan
Stêrk TV
  • DESTPÊK
  • ROJANE

    Şaredariya Cizîrê Navenda Bêhnvedanê ya Jinan Bişeng vekir

    Ji aliyê Stêrk TV

    Bakirhan: Armanca pêvajoya aştiyê demokrasî û hemwelatîbûna wekhev e

    Ji aliyê Stêrk TV

    Nobeta ji bo girtiyên nexweş: Mafê jiyanê pîroz e, nabe bazartî bê kirin

    Ji aliyê Stêrk TV

    Nobeda li Arzoxlî ya li dijî projeya GES’ê 30 roj li pey xwe hişt

    Ji aliyê Stêrk TV

    Di Roja Mafên Zarokan a Cîhanê de li gelek bajaran çalakî hatin lidarxistin

    Ji aliyê Stêrk TV

    Baroya Amedê: ‘Ji bo zarokan divê polîtîkayên civakî yên mayinde bêne afirandin’

    Ji aliyê Stêrk TV
  • KURDISTAN

    Îranê kolberek qetil kir

    Ji aliyê Stêrk TV

    Îranê Mehdî Roşanî bi cezayê darvekirinê didarizîne

    Ji aliyê Stêrk TV

    YRK: Rejîma Îranê êriş bir ser Serdeştê

    Ji aliyê Stêrk TV

    ‘Eger mafê çarenûsiyê ji gelên din re hatibe nasîn, çima ji Kurdan re neyê dayîn?’

    Ji aliyê Stêrk TV

    KJAR’ê cangoriyên Rojhilatê Kurdistanê bi bîr anî

    Ji aliyê Stêrk TV

    Li Mexmûrê Tûrnûvaya Futbolê ya Şehîd Baran Nujiyan destpê kir

    Ji aliyê Stêrk TV
  • JIN

    Platforma Giştî ya Neteweyî ya Jinên Kurd li Silêmanî hate lidarxistin

    Ji aliyê Stêrk TV

    Li Amedê ji bo jinên hatin qetilkirin ‘dara bîrê’

    Ji aliyê Stêrk TV

    Gelawêj Ewrîn: Jin, Jiyan, Azadî felsefeyeke azadiyê ye

    Ji aliyê Stêrk TV

    Şadiye Dalkiran a ku keça wê hate kuştin: Divê jin li cihê ku tundî lê tê kirin nemîne

    Ji aliyê Stêrk TV

    Tulay Hatîmogullari: Divê pêşengên aştiyê jin bin

    Ji aliyê Stêrk TV

    Li Sêrt û Şirnexê çalakiyên ji bo berdana girtiyên jin ên nexweş

    Ji aliyê Stêrk TV
  • ÇAND Û HÛNER

    Artêşa Sûdanê êriş kir: 4 jê zarok 15 kes mirin

    Ji aliyê Stêrk TV

    Mihrîcana Filman a Rojava ya Navneteweyî di roja 3’yemîn de didome

    Ji aliyê Stêrk TV

    10’emîn Festîvala Navneteweyî ya Şanoya Kolanê li Kerkûkê dest pê kir

    Ji aliyê Stêrk TV

    Omer Bîçer: Divê sînemaya Kurd di pêvajoya aştiyê de hişê dîrokê biafirîne

    Ji aliyê Stêrk TV

    Uysal: Hêza çêker û hevgirtinê ya hunerê dikare tevkariyê li pêvajoya aştiyê bike

    Ji aliyê Stêrk TV

    Rojên Fîlmên Kurd ên Serçavan a 12’emîn bi dawî bû

    Ji aliyê Stêrk TV
  • CÎHAN
  • YÊN DIN
    • Gotar
    • Civak
    • Rojava
    • Gotar
  • 🔥
  • HEMÛ BAJAR
  • AMED
  • STENBOL
  • BEHDÎNAN
  • ENQERE
  • ROJEV
  • QAMIŞLO
  • KOBANÊ
  • WAN
  • ŞENGAL
  • HESEKÊ
  • ŞIRNEX
  • MÊRDÎN
  • RIHA
  • LEZGÎN
  • ÊLIH
  • COLEMÊRG
Nûçeyên Lezgîn
Li Hewlêrê mirina bi guman a jinekê
Petrola di ser Îranê re ji bo Efganistanê hate birin wê bê lêkolîn
Agahî ji 2 jinên Kurd ên li Îranê hatin binçavkirin nayê wergirtin
Dadgeriya Îranê cezayê darvekirinê yê li 4 çalakgeran hatibû birîn erê kir
Êrîşkarê wêneyên şehîdan hate binçavkirin
Dîtina TîpanAa
Stêrk TVStêrk TV
  • Kurdistan
  • Jin
  • Çand û Hûner
  • Cîhan
  • Rojava
  • Rojane
  • Cîhan
  • Civak & Ekolojî
  • Zanist
  • Ji Bo Min
  • Dîtinên Min
  • Tomarên Min
  • Favoriyên Min
Bigere
  • Kategorî
    • Kurdistan
    • Jin
    • Ciwan
    • Çand û Hûner
    • Cîhan
  • BAJAR
    • HEMÛ BAJAR
    • AMED
    • STENBOL
    • QAMIŞLO
    • ŞEHBA
    • REQA
    • WAN
  • JI BO TE
    • Ji Bo Min
    • Tomarên Min
    • Favoriyên Min
    • Dîtinên Min
  • RÛPEL
    • Podcast
    • Video
    • Wêne
    • Gotar
Hesabê we heye? Têketin
Me bişopîne
© Mafên belavkirinê li ba Stêrk TV parastî ne 2024. Hemû maf parastî ne.
Stêrk TV > Blog > Kurdistan > Banga ji bo parastina zimanê dayikê: Perwerdeya ziman a destpêkê ji malê destpê dike
Kurdistan

Banga ji bo parastina zimanê dayikê: Perwerdeya ziman a destpêkê ji malê destpê dike

Bi nêzîkbûna 21'ê Adarê Roja Zimanê Dayikê re Huseyîn Dalga ji bo parastina zimanê dayikê bang kir û got, "Divê em zimanê xwe biparêzin. Ji ber ku perwerdeya destpêkê ya ziman ji malê destpê dike."

Stêrk TV
Stêrk TV Dîroka nûkirinê: 20. Sibat 2026 Dema xwendinê: 5 dq.
Parvekirin

Roja Zimanê Dayikê ya Navneteweyî ku her sal 21’ê Sibatê tê pîrozkirin, balê dikişîne ser cihêrengiya ziman a li seranserê cîhanê. Li gorî daneyên UNESCO li cîhanê ji sedî 40 ê heft hezar zimanan bi metirsiya tinebûnê re rû bi rû ne. Tê gotin, herdu hefteyan zimanek bi temamî winda dibe. Beşeke mezin a nifûsa cîhanê tenê çend zimanan bi kar tînin.

Ev roja taybet ku di sala 1999’an de hate ragihandin û ji sala 2000’î û vir ve bi rengekî fermî tê pîrozkirinn, girîngiya perwerdeya bi zimanê dayikê û parastina mîrateya çandî jinûve dixe rojevê. Li gorî rapora ku UNESCO’yê di 4’ê Adara 2025’an de weşand, 8 hezar û 324 ziman hene ku têne axaftin an jî weke zimanê işaretê têne bikaranîn. Ji van heft hezar hîn jî têne bikaranîn. Lê belê tenê 352 ji wan zimanê perwerdeyê ye. Li tevahiya cîhanê ji sedî 40 ê zarokan bi zimanê xwe yê dayikê perwerdeyê dibînin.

Yek ji van zimanan jî Kirmanckî ye. Li gorî daneyan ji 2 heta 4 milyon mirovî bi vî zimanî diaxivin, lê bi xeteriya tinebûnê re rû bi rû ye.

Ev zimanê ku ji ber polîtîkayên asîmîlasyonê bi taybetî li bajaran nayê axaftin, li dibistanan weke dersa hilbijartî tê dayin. Malbatên ku dixwazin zimanê xwe yê dayikê biparêzin jî li malan an jî li qadên cemaweriyê di navbera xwe de yan jî bi zarokên xwe re bi Kirmanckî diaxivin û bi vî rengî hewl didin biparêzin.

Malbat dibêjin, “Ji bo zimanê dayikê dibistana destpêkê mal e” û ji bo zarokên xwe ji her cûre polîtîkayên asîmîlasyonê biparêzin hewl didin. Yek ji van kesan jî bavê Rodîn ê 6 salî Huseyîn Dalga ye. Huseyîn Dalga ku bi eslê xwe ji Çewlîgê ye, ji bo parastina zimanê xwe yê dayikê Kirmancî bi salan têdikoşe.

Dalga ku bi kurê xwe yê 6 salî re ji roja ji dayik bûye bi Kirmanckî diaxive, got “Kesekî bi zimanê xwe yê dayikê nizanibe nikare bi çanda xwe bijî. Kesekî vê neke wê asîmîle bibe. Parastina çand û zimanê xwe di destê me de ye.”

Dalga ji bo hişmendiyeke baş û erênî ya civakê banga parastin û pêşvebirina zimanê dayikê kir û anî ziman ku divê Kirmanckî bigihêje nifşên nû. Huseyîn Dalga anî ziman ku zimanê dayikê ji bo nasname, çanda kes û hebûna civakî hêmaneke bingehîn e.

Dalga ragihand ku hînbûna bi zimanê dayikê zehmet nîne û destnîşan kir ku ziman, çand û jiyan bi hev ve girêdayî ne. Dalga got, “Eger mirovek bi zimanê xwe yê dayikê neaxive nikare bi çanda xwe bijî. Bi zimanê xwe neaxive, çanda xw enejî hingî wê winda bibe, asîmîle bibe. Hebûna xwe ya civakî wê tine bibe.”

Dalga got, “Dema ku kurê min Rodîn mezin bû, dixwazim ku bi ziman û çanda dayik û bavê xwe zanibe. Ji ber vê yekê ji roja ku ji dayik bûye em bi zimanê xwe yê dayikê bi Kirmanckî pê re diaxivin. Em timî bi zimanê xwe didin û distînin. Lê belê Rodîn mezin bû wê biçe dibistanê û li dibistanê û derdora hevalên xwe bi Tirkî biaxive. Tirsa min a herî mezin ew e ku bi vê bandorê ji zimanê xwe yê dayikê dûr bikeve. Ez bi fikar im weke gelek ciwanên me paşerojê bibêje ‘Ez fêhm dikim, lê nikarim biaxivim’.”

Dalga ragihand ku mafên wan ê ziman berê hate înkarkirin û îro hîn jî têkoşîn dewam dike û got, “Li gorî berê şert û merc baştir in, înternet heye, hînbûn hîn hêsan e. Li gel vê yekê jî em bi têrkerî hewl nadin. Dema konserek an jî çalakiyek tê lidarxistin her kes kêfxweş dibe, lê belê em gelek caran nizanin bê ev yek bi kîjan têkoşînê bûye.”

Dalga diyar kir ku mirov dema zimanê xwe yê dayikê winda bike ji çanda xwe dûr dikeve û dibe xwedî çandeke cuda.

Ji bo têkoşîna ji bo zimanê dayikê Huseyîn Dalga bang kir û got, “Divê em xwedî li mafên xwe derkevin, ziman û çanda xwe biparêzin. Ji ber ku perwerdeya destpêkê ya ziman a mirov ji malê destpê dike.”

YÊN HATINE ÊTÎKETKIRIN AMED

Ji me agahî bistîne!

Eger tu bibî abone em ê nûçeyên lezgîn yekser ji maîla te re bişînin.
Eger tu bibî abone te we wateyê ku tu Polîtikaya Malpera Me dipejînî û dîsa tê wê wateyê ku tu Şert û Mercên me qebûl dikî. Tu kendî bixwazî dikarî ji abonetiyê derkevî
Çi Difikirî?
.0
.0
.0
.0
.0
.0
Nûçeya Berê Fedaiya berxwedana Cizîra Botan: Feraşîn Gabar
Nûçeya Pişt re Eren Keskîn: Rojnamevan ji ber nûçeyên çêkirine nikare bê darizandin û girtin
Nirxandinek Bike Nirxandinek Bike

Nirxandinek Bike Cancel reply

You must be logged in to post a comment.

Me Bişopîne!

Tu dikarî li ser gelek platforman rûpelên me bişopînî.
FacebookBiecibîne
TwitterBişopîne
PinterestPîn bike
InstagramBişopîne
YoutubeSubscribe
TiktokBişopîne
TelegramBişopîne
Google NewsBişopîne
LinkedInBişopîne
- Frekans -
Ad image
- Frekans -
Ad image

Navarokên Li Pêş

Kongra Star Hevrîn Xelef û Yadê Eqîde bibîr anî

Koordînasyona Kongra Star, Hevrîn Xelef û Yadê Eqîde yên ku di Cotmeha 2019'an de ji…

Ji aliyê Stêrk TV

Heyeta Îmraliyê bi Nêçirvan Barzanî re rûnişt

Heyeta Îmraliyê ya DEM Partiyê ku ji bo hevdîtinan li Başûrê Kurdistanê ye, piştî Mesûd…

Ji aliyê Stêrk TV

Li Êlihê hişyariyên trafîkê yên bi Kurdî hatin jêbirin

Piştî Wan, Amed û Mêrdîn/Kerboranê, li Êlihê jî hişyariyên trafîkê yên ji bo peyayan ên…

Ji aliyê Stêrk TV

Ev jî di be ku bala te bikşînin

Jin

Li Amedê ji bo jinên hatin qetilkirin ‘dara bîrê’

Ji aliyê Stêrk TV
Rojane

Di Roja Mafên Zarokan a Cîhanê de li gelek bajaran çalakî hatin lidarxistin

Ji aliyê Stêrk TV
Rojane

Baroya Amedê: ‘Ji bo zarokan divê polîtîkayên civakî yên mayinde bêne afirandin’

Ji aliyê Stêrk TV
Kurdistan

Îranê kolberek qetil kir

Ji aliyê Stêrk TV
Ya Berê Ya Pişt re
Stêrk TV
Stêrk TV
Stêrk TV

Li Ser Şopa Heqîqetê

Stêrk TV ji sala 2009an ve di warên siyasî, civakî, çandî û hunerî de weşanê dike. Bi nêrîna azadiya jinê û avakirina civakeke demokratîk, Stêrk TV xebatên civakî, çandî, hunerî, dîrokî, aborî û yên jîngehê dimeşîne. Di çarçoveya parastin û pêşxistina çand û zimanê Kurdî de, bi zaravayên Kurmancî, Soranî, Kirmanckî û Hewramî nûçe û bernameyên cûrbicûr amade dike û diweşîne. Stêrk TV xizmetê li çand û hunera Kurdî dike.

Facebook Twitter Youtube Rss Medium
Kategorî
  • Kurdistan
  • Rojane
  • Çand û Hûner
  • Cîhan
  • Jin
  • Civak & Ekolojî
  • Zanist
Rûpel
  • Têkîlî
  • Frekans
  • Derbarê me de
  • Şert û Merc
  • Rêgezên Malperê
  • Kar Xwestin
  • Kunye

© Stêrk TV. Hemû mafê wê parastîne

adbanner
AdBlock Asteng Dike
Malpera me de reklam hene, ji ber vê sedemê malpera me bixin listeya spî ya AdBlock'ê
Temam, ez ê li listeya spî zêde bikim
Hûn bi xêr hatin

Têkevin hesabê xwe

Te paroleya xwe jibîr kir?