Di bultena 5’emîn a salane ya Qalîteya Hewayê û Avhewayê da, ku ji aliyê WMO’yê va hate weşandin hate destnîşankirin ku şewatên li Amazon, Kanada û Sibiryayê qirêjiya hewayê di asta cîhanî da zêde kiriye. Nemaze, şewatên ku di sala 2024an da hatine tomarkirin di pariyên PM2,5 yên ku zirarê didin pergala bêhnvedanê û dil-tamarî da zêdebûneke ji asta navînî wêdetir çêkiriye û asta herî bilind li herêma Amazonê hatiye dîtin.
Alîkara Sekreterê Giştî yê WMO’yê Ko Barrett got: “Guherîna avhewayê û qirêjiya hewayê sînoran nas nake. Germahiyên zêde û hişkesaliya ku şewatan geş dike hewaya ku bi mîlyonan mirov lê bêhn hildide qirêj dike.”
BANDORÊN NAVBERA PARZEMÎNAN
Rêveberê zanistî yê WMO’yê Lorenzo Labrador diyar kir ku şewatên li Qanadayê heta li Ewropayê jî bûne sedema qirêjiya hewayê û wiha got: “Şewat bi giranî têkeleke jehrî ya qirêjkerê hewayê çêdikin. Di şertên hewayê yên guncav da ev qirêjî dikare di navbera parzemînan da were veguhestin. Li gorî Rêxistina Tenduristiyê ya Cîhanê (WHO) her sal zêdetirî 4,5 mîlyon mirinên zû bi rasterast bi qirêjiya hewayê va girêdayî ne.
CUDAHIYÊN HERÊMÎ
Li gorî Bultena Avhewayê li bakûrê Hindistanê qirêjiya hewayê ya ku ji ber şewitandina bermayên çandiniyê zêde bûye, bûye sedema zêdebûna bûyerên mij û dûmanê yên demdirêj, lê li rojhilatê Çînê bi saya polîtîkayên jîngehî yên dijwar di 10 salên dawî da di qalîteya hewayê da “başbûnên berbiçav” hatine tomarkirin.
Berpirsê WMO’yê Paulo Laj got: “Dema ku welat tevdîran digirin encam di daneyan da bi zelalî xûya dikin. Bajarên Çînê, gelek bajarên Ewropa û DYE’yê di demeke dirêj da başbûnên girîng bi dest xistine.”
