Li gorî lêkolîneke ku di kovara PNAS’e de hatiye weşandin, şopên sîstemên avdanê yên mezin li ser gerstêrkê hatin dîtin, yên ku dibe ku baran, çem, gol û heta okyanûsek jî dihewandin.
Tîma lêkolînê, daneyên berfireh ên ji gelî, bermayiyên golên kevnar û qanalên çeman kom kirin û 16 heb hewzên mezin tespît kirin, hin ji wan ji 100.000 km² zêdetir bûn. Ev, li ser Marsê yekem nexşeya gerdûnî ye ku di vê pîvanê de hatiye çêkirin.
Li gorî 91 hewzên li ser Cîhanê ku ji 100.000 km² mezintir in, hejmara kêm li ser Marsê bi tunebûna tektonîka lewheyê ve girêdayî ye; ev mekanîzma li ser Cîhanê topografyaya tevlihev û torên hîdrolojîk ên berfireh çêdike.
Digel vê yekê, her çend ev 16 hewz tenê ji %5 ê rûyên kevnar ên Marsê digirin jî, %42 ê hemî bermahiyên ku ji aliyê çeman ve hatine çêkirin ên tevahiya gerstêrkê dihewînin. Ji ber ku bermahî embarên dewlemend ên adanyê ne, tê fikirîn ku dibe ku ev herêm ji bo jiyana seretayî cihên herî bikêrhatî bin.
Zanyar, van hewzên mezin wekî armancên pêşîn ji bo mîsyonên Marsê yên pêşerojê pêşniyar dikin. Û armanca vê yekê bersiveke zelaltir dayîne li ser pirsa, ka “Gelo Gerstêrka Sor demekî jiyan dihewand yan na?”
