Sûriyeyê dest bi îmhakirina malzemeyên bernameya çekên kîmyewî kir ku ji dema Esad maye. Nûnerê Sûriyeyê yê Daîmî yê li Neteweyên Yekbûyî Îbrahîm Olabî li Konseya Ewlekariyê ya Neteweyên Yekbûyî daxuyanî da û pêvajo weke “kêliyeke dîrokî” pênase kir.
Olabî got, “Ev yek operasyona destpêkê ya îmhakirinê ye ku ji dema rizgarbûna ji rejîma berê û vir ve pêk tîne.” Olabî diyar kir ku rêveberiya nû xwedî wê armancê ye ku nehêle çekên kîmyewî bikeve destê kesên şaş û ewlehiya herêmê pêk bîne.
MÎRATEYEK KU BI ÇEKÊN KîMYEWÎ TÊ BÎRANÎN
Bernameya çekên kîmyewî ya Sûriyeyê yek ji sernavên sereke ye ku di şerê navxweyî yê zêdeyî 13 salan de tê nîqaşkirin.
Di êrişa kîmyewî ya 21’ê Tebaxa 2013’an de ya li Xuta ya Rojhilat a li nêzî Şamê zêdeyî 1.400 kesî jiyana xwe ji dest dabûn, ku îstîxbarata DYE’yê berpirsyariya êrişê xistibû stuyê hikumeta Sûriyeyê ya wê demê. Piştî êrişê Sûriye bi zexta DYE û Rûsyayê tevlî nava Rêxistina Qedexekirina Çekên Kîmyewî (OPCW) bûbû, stokên xwe yên çekên kîmyewî eşkere kiribû û qebûl kiribû ku îmha bike.
Lê belê çavdêrên navneteweyî piştre gihîştin wê encamê ku rêveberiya Esad temamiya bernameya çekên kîmyewî eşkere nekiriye û lêpirsîn asteng kiriye.
OPCW’ê di sala 2021’ê de bi hinceta ku hin berpirsyariyên xwe yên têkildarî bikaranîna çekên kîmyewî binpê kiriye, hin mafên Sûriyeyê yên li nava rêxistinê rawestandibû.
OPCW: 42 BOMBE HATIN ÎMHAKIRIN
Piştî ku Esad di Kanûna 2024’an de ji desthilatdariyê ket, rêveberiya Sûriyeyê ya nû di mijara îmhakirina çekên kîmyewî de soz da ku bi Rêxistina Qedexekirina Çekên Kîmyewî (OPCW) re hevkariyê bike.
