Êrîşên dewleta Tirk a dagirker ên li ser Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê ji bo rewşa mirovî ya li herêmê bûye cihê tirs û fikaran. Bi taybetî êrîşên hewayî û bombardûmana ji bejahî gefeke mezin li jiyana mirovên li herêmê dixwe.
Êrîşên mehên Çile, Sibat û Adarê bandoreke neyînî li jiyana li herêmê kir; 229 mirov şehîd bûn, herî kêm 311 jî birîndar bûn. Ev rewş binpêkirina pîvanên hiqûqa şer û mafên mirovan ên navneteweyî ye. Her wiha rewşa mirovî hîn giran dike. Parêzer Mistefa Şêx Mislim, Yûsif Kutê yê ji Qamişloyê û Sûzan Oso ya ji Efrînê li ser mijarê axivîn.
Daneyên li ser êrîşan bi vî rengî ne:
ÇILE
385 caran liv û tevgera Balafirên Bêmirov (ÎHA), 105 caran liv û tevgera balafirên şer, 34 caran êrîşên bi balafirên şer, 20 caran êrîşên bi ÎHA,3 êrîşên bi droneyên xwekuj, 162 êrîşên bi obusan, 32 êrîşên bi hawanan, 5 êrîşên bi tankan, 23 êrîşên bi doçkayê, 5 êrîşên bi bombeavêjê, 8 hewldana serdegirtinê, hewldaneke kemîndanînê, 18 êrîşên bi AK-47, 11 êrîşên bi BKC, 7 êrîşên Bi RPG-7, êrîşek bi RPC, 3 êrîşên sekvaniyê, 3 êrîŞên bi fuzeyan, êrîşek bi bombeya destan û êrîşek tacîzê.
SIBAT
380 caran liv û tevgera ÎHA’yan, 102 caran liv û tevgera balafirên şer, 25 êrîşên bi balafirên şer, 15 êrîşên bi ÎHA, 3 êrîşên bi droneyên xwekuj, 162 êrîşên bi obusan, 32 êrîşên bi topên hawanê, 3 êrîşên bi tankan, 17 êrîşên bi doçkayê, 5 hewldanên serdegirtinê, 4 êrîşên bi bombeavêjê, 11 êrîşên bi AK-47, 7 êrîşên bi BKC, 5 êrîşên bi RIPG-7, 3 hewldanên sekvaniyê, êrîşek bi bombeya destan, êrîşek tacîzê.
ADAR (01.03.2025 – 15.03.2025)
88 liv û tevgera ÎHA û SÎHA, 9 liv û tevgera balafirên şer, 12 êrîşê bi balafirên şer, 5 êrîşên bi SÎHA, 50 êrîşên bi obusan, 43 êrîşên bi topên hawanê, 80 êrîşên bi doçkayê, hewldaneke serdegirtinê, êrîşek RPC, 2 êrîşên AK-47.
HERÎ KÊM 229 ŞEHÎD, 311 BIRÎNDAR
Komîteya Tenduristiyê ya Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê û saziyên pêwendîdar ragihandin ku ji 1’ê Çileyê heta 15’ê Adara 2025’an herî kêm 229 mirov şehîd bûn, herî kêm 311 jî birîndar bûn.
ÇEND MÎNAK JI KOMKUJIYAN
11’Ê ÇILEYÊ
Ji ber êrîşa bi balafirên şer a li ser gundê Mesreb ê Sirînê yê li Kantona Firatê bav û 2 zarok hatin qetilkirin, ji heman malbatê 5 kes jî birîndar bûn.
Navê kesên hatin qetilkirin bi vî rengî ne: Îsmaîl Hisên Mistefa (37), Fatma Îsmaîl Mistefa (12), Ayşe Îsmaîl Mistefa (13)
Navê birîndaran bi vî rengî ne: Hisên Îsmaîl Mistefa (10), Xilud Îsmaîl Mistefa (8), Îman Îsmaîl Mistefa (5), Ali Îsmaîl Mistefa (2), Behriye Îsmaîl Mistefa (1)
27’Ê ÇILEYÊ
Li bajarê Sirînê yê Kantona Firatê, SÎHA’yan bombe li qada bazarê barandin. Di encama êrîşê de 13 kes hatin qetilkirin, 12 kes jî birîndar bûn.
28’Ê ÇILEYÊ
Di encama bombekirina gundê Um Hermel ê Zirganê de 3 kes hatin qetilkirin, 1 ji wan zarok bû. Di êrîşê de 9 kes jî birîndar bûn.
17’Ê ADARÊ
Dewleta Tirk a dagirker li gundê Berxbotanê yê Kobanê bi SÎHA û çekên giran komkujiyek kir. Di komkujiyê de ku nîvê şevê hate kirin 7 zarok li gel dayik û bavê xwe hatin qetilkirin, ji heman malbatê 2 kes jî bi giranî birîndar bûn. Ji birîndaran yek jê li gel hewldanan jî nekarî bê rizgarkirin. Bi vî rengî 10 kes di encama êrişê de hatin qetilkirin.
Navê kesên hatin qetilkirin bi vî rengî ne: Ahîn Osman Ebdo (15), Dicle Osman Ebdo (14), Dilovan Osman Ebdo (13), Yasir Osman Ebdo (6), Fawaz Osman Ebdo (2), Saliha Osman Ebdo (4), Avesta Osman Ebdo (8 aylık), Ronîda Osman Ebdo (Ji ber birîna giran di 18’ê Adarê de şehîd bû), Osman Berkel Ebdo (Bav-42), Xezal Osman Ebdo (Dayik-39)
Navê ya birîndar: Narîn Osman Ebdo (9)
‘PEYMANA CENEVREYÊ TÊ BINPÊKIRIN’
Mistefa Şêx Muslim anî ziman ku êrîşa li dijî sivîlan ne ji aliyê hiqûqî ne jî ji aliyê mirovî ve nikare bê qebûlkirin û got, “Li gorî hiqûqa navneteweyî çi dibe bila bibe êrîşa li ser sivîlan nabe. Lê belê dewleta Tirk salên dûr û dirêj e bi xwînxwarî êrîşî sivîlan dike û qetil dike. Herî dawî li gundê Berxbotanê yê Kobanê di encama bombekirina malekê de ji malbatekê 10 kes hatin qetilkirin, kesek jî bi giranî birîndar bû.
Her wiha sazî û binesaziyên li herêmê jî dibin hedefa êrîşan û çavkaniyên debarê yên gelan têne tinekirin. Peymana Cenevreyê ku ji çar beşan pêk tê, êrîşa li dijî sivîlan teqez qedexe dike û ji bo parastina sivîlan xwedî biryaran e. Mixabin dewleta Tirk her roj li pêş çavên cîhanê sivîlan qetil dike.”
‘DIXWAZE LI HERÊMÊ KAOSÊ BIAFIRÎNE’
Mistefa Şêx Muslim bi bîr xist ku dewleta Tirk hewl dide herêmên weke Efrînê veguherîne qadên dagirkeriyê û got, “Li herêmên ku aramî lê hebû, bi destê dewleta Tirk û çeteyên wê krîz û kaos tê afirandin. Ji bo van herêman timî di nava rewşeke şer de bihêle, bi hemû derfetên xwe yên teknîkî êrîşan dikin. Ji ber van êrîşan jî jin, zarok û mirovên bêguneh têne kuştin.
‘ŞER JÎ XWEDÎ PÎVAN Û EXLAQÊ YE’
Şêx Mistefa Muslim işaret bi êrîşa 17’ê Adarê ya li gundê Berxbotanê yê Kobanê kir ku di encamê de komkujî hate kirin û got, “Li gorî hiqûqa şer, êrîşên li ser sazî û gelê sivîl teqez sûcê şer e. Şer jî xwedî pîvan û exlaqê ye. Lê belê dewleta Tirk xwedî pîvan û exlaqê nîne. Di encama van êrîşan de malbatek bi temamî hate tinekirin; tenê yek ji wan ma.”
Mistefa Şêx Muslim bang li saziyên navneteweyî kir ku bi erk û berpirsyariya xwe rabin û got, “Medya cîhanê bûyerên li Fîlîstînê dixe rojevê, lê belê çima komkujî û êrîşên li ser Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê ji nedîtî ve tê? Cudahiya navbera êrîşan tenê ji aliyê cografî ye; hemû jî bi heman hovîtiyê têne kirin. Saziyên navneteweyî jî, medya Sûriyeyê jî êrîşên dewleta Tirk ên li ser sivîlên li Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê ji nedîtî ve tên.”
‘LI DIJÎ ÊRÎŞAN EM Ê LI QADAN BIN’
Sûzan Oso ya ji Efrînê nerazîbûn nîşanî êrîşên dewleta Tirk da û got, “Êrîşên li ser herêmê bi rengekî rojane dewam dikin. Dewleta Tirk dixwaze îradeya gel bişikîne. Dixwaze baweriya gel a bi jiyanê têk bibe, gel bê moral bike. Lê belê li gel komkujiyan gel li ser piyan e û soza tolhildanê dide. Ev êrîşên dewleta Tirk zilm e, mirov têne qetilkirin; lê belê li ser dewleta Tirk pêkanînek nîne. Li hemberî van êrîşan em ê her roj li qadan bin, têkoşîna xwe dewam bikin.”
‘ÊRÎŞÊN JI BO SABOTEKIRINA PROJEYA RÊVEBERIYA XWESER’
Yûsif Kutê yê ji Qamişloyê li hemberî êrîşên dewleta Tirk got, “Êrîşên dewleta Tirk ên li ser herêmê hem ji bo tolhildanê ye hem jî ji bo têkbirina aramiyê. Êrîşên ji bo têkbirina projeya Rêveberiya Xweser a li herêmê û sabotekirina peymana ji 8 xalan e. Dewleta Tirk ji jiyaneke demokratîk, wekhev û aştiyane ya li Sûriyeyê wêdetir dixwaze kontrola herêmê bixe destê xwe.”
Yûsif Kutê işaret bi komkujiya li Berxbotanê kir û got, “Di 24’ê Çileyê de li Hesekê êrîş li wesayit û motorsîkleteyekê hate kirin, di encamê de mirovek hate qetilkirin. 17’ê Adarê li Berxbotanê ji heman malbatê 10 kes hatin qetilkirin. Di êrîşên li ser Tişrînê de gelek mirovên me hatin qetilkirin. Şervanên ku li Tişrînê li ber xwe didin zarokên vê xakê ne. Her roj ewladekî me di encama êrîşên dewleta Tirk de şehîd dikeve, gel têne qetilkirin.”
