Konferansa navneteweyî ya ku ji aliyê Kongreya Neteweyî ya Kurdistanê (KNK) ve bi armanca lidarxistin di 3’yê Cotmeha 2026’an de li paytexta Belçîkayê Brukselê pêk hat. Di konferansa ku nûnerên siyasî, akademîsyen û pisporên ji her çar parçeyên Kurdistanê û dîasporayê beşdar bûn de, rêya dîplomatîk a ku wê ji bo temsîliyeta Kurdan li NY’yê bê şopandin û qonaxên piştre yên pêvajoyê hatin nîqaşkirin.
Hevserokê KNK’ê Ahmet Karamus têkildarî xebatên ku wê piştî konferansê bên meşandin ji ANF’ê re nirxand. Karamus bal kişand ser girîngiya temasên siyasî yên li Başûr, avakirina komîsyona tê plankirin ku her çar parçeyên Kurdistanê û dîasporayê bigire nava xwe û amadekirina nexşerêyeke hevpar.
Karamus diyar kir ku divê xebatên di çarçoveya armanca statuya çavdêriyê li NY’yê de, bi beşdarbûna derdorên cuda yên siyasî û civakî bên pêşxistin û li ser bingeha dîplomasiya hevpar bên koordînekirin.
Karamus anî ziman ku fikira konferansê di kongreya KNK’ê de hat rojevê û piştre nêzî salekê xebata amadekariyê hatiye meşandinç Karamus diyar kir ku li ser projeyê bi derdorên cuda re hevdîtin hatine kirin, pêşniyar hatine nirxandin û ji bo berfirehkirina çarçoveya konferansê xebat hatiye meşandin. Karamus armanc û pêvajoya amadekariya konferansê wiha vegot:
“Ev proje ne berhema xebateke rojekê ye. Di civîna kongreya KNK’ê de weke pêşniyarekê hat rojevê. Piştre me nêzî salekê amadekarî kir, bi derdorên cuda re hevdîtin kirin, pêşniyar nirxandin. Armanca me ew bû ku ji bo naskirina statuya gelê Kurd û temsîliyeta li NY’yê xebateke cidî bidin destpêkirin. Ji ber vê yekê me xwest hemû partiyên siyasî, rêxistin, saziyên civakî û kesên pispor tevlî konferansê bibin. Ji her çar parçeyên Kurdistanê û dîasporayê hatina gel hev ji bo me girîng bû.”
Karamus destnîşan kir ku beşdariya konferansê bi berfireh pêk hat û anî ziman ku ji aliyê derdorên cuda ve xwedîderketina li vê hewldanê girîng e. Karamus destnîşan kir ku divê konferans tenê weke civînekê nemîne û piştî biryarên hatin girtin xebateke rêxistinkirî û koordînekirî bê meşandin.
Karamus bi bîr xist ku armanca hewldanê ne endamtiya tam a NY’yê ye û diyar kir ku armanc ew e ku Kurd di asta navneteweyî de bên naskirin û bi statuya çavdêriyê bê temsîlkirin e. Karamus diyar kir ku statuya çavdêriyê ji statuya endamtiya tam a dewletên endamên NY’yê cuda ye û bal kişand ser girîngiya naskirina hebûna gelê Kurd a li qada navneteweyî.
‘EV ÊDÎ NE PROJEYA KNK’Ê YE, PROJEYA GELÊ KURD E’
Karamus anî ziman ku piştî konferansê çarçoveya hewldanê berfireh bûye û berpirsyariya wê guheriye, lewma divê xebat tenê weke projeyeke KNK’ê neyê dîtin û wiha axivî: “Bi konferansê re ev hewldan ji projeya KNK’ê derket û bû projeya gelê Kurd. Ji ber vê yekê berpirsyarî jî ne tenê ya KNK’ê ye. Xebata ku wê ji bo temsîliyeta gelê Kurd û naskirina statuya gelê Kurd bê meşandin, hemû derdoran eleqedar dike. Divê hemû partiyên siyasî, sazî, derdorên civakî û gelê Kurd beşdarî vê pêvajoyê bibin.”
XEBATÊN SIYASÎ YÊN LI BAŞÛRÊ KURDISTANÊ
Karamus bi bîr xist ku di pêvajoya amadekariya konferansê de bi aktorên siyasî yên li Başûrê Kurdistanê re hevdîtin pêk anîne û destnîşan kir ku di asta YNK, PDK, Hikûmeta Herêma Kurdistanê û serokatiya herêmê de hevdîtin kirine. Karamus anî ziman ku ev hevdîtin ji bo nirxandina helwestên derdorên siyasî yên cuda yên li hemberî hewldanê û berfirehkirina çarçoveya xebatê girîng in.
Karamus diyar kir ku divê hevdîtinên li Başûrê Kurdistanê li parçeyên din jî berdewam bikin û da zanîn ku wê bi partiyên siyasî, sazî û derdorên civakî yên li Bakur, Rojava û Rojhilat re jî hevdîtin bên kirin. Karamus bal kişand ser girîngiya beşdarbûna sazî û nûnerên Kurd ên li dîasporayê.
KOMÎSYONA KU HER ÇAR PARÇEYAN Û DÎASPORAYÊ DIGIRE NAV XWE
Karamus diyar kir ku yek ji sernavên herî girîng ew e ku piştî konferansê komîsyonek ji bo koordînekirina xebatan bê avakirin û anî ziman ku divê ji her çar parçeyên Kurdistanê û dîasporayê di nava komîsyonê de cih bigirin, berpirsyariya xebatên têkildarî hewldanên temsîliyetê li NY’yê bigirin ser xwe û berdewamkirina têkiliyên bi derdorên cuda re girîng e.
Karamus da zanîn ku amadekariyên ji bo avakirina komîsyonê berdewam dikin û ev nirxandin kirin:
“Ji bo ku ev proje bi pêş ve biçe, divê hin mekanîzma bên avakirin. Pêwîst e sazî, komîte û komîsyon bên avakirin; çarçoveya xebatê bê berfirehkirin. Em jî dixwazin komîsyonek ku hemû xebatan bigire ser bê avakirin. Ev komîsyon divê xebatên ku ji bo naskirina statuya gelê Kurd û temsîliyeta li NY’yê tên meşandin koordîne bike.
Di vê mijarê de hevdîtinên me yên bi hemû partiyên siyasî, rêxistin û saziyên civakî re berdewam dikin. Avaniya komîsyonê jî gelekî girîng e. Her çar parçeyên Kurdistanê û Kurdên li dîasporayê divê di vê komîsyonê de werin temsîlkirin. Temsîliyet divê bi awayekî demokratîk pêk were; derdorên cuda bikaribin nêrînên xwe bînin ziman û beşdarî xebatan bibin. Ev ne xebatek e ku wê tenê ji aliyê saziyekê ve bê meşandin. Dema mijar dibe temsîliyeta gelê Kurd, pêwîst e beşên cuda yên vî gelî jî di komîsyonê de cih bigirin.”
‘DIVÊ EM HEMÛ VÊ BERPIRSYARIYÊ BIGIRIN SER XWE’
Karamus anî ziman ku pêwîste gelê Kurd li hemberî gefên ku pê re rû bi rû ye bi hev re tevbigere û diyar kir ku her kes dikare li gorî derfet û qada xwe ya xebatê tevkariyê li pêvajoyê bike ûwiha bi dawî kir: “Divê her partiya siyasî, her rêxistin, her sazî û hemû pêkhateyên civaka Kurd piştgiriyê bidin vê pêvajoyê. Pêwîst e her kes bi cudahiyên xwe ve tevkariya xwe derxe holê. Ev ne tenê xebatek e; berpirsyariyek e ku bi hebûn, pêşeroj û naskirina gelê Kurd a li qada navneteweyî ve girêdayî ye. Divê em hemû vê berpirsyariyê bigirin ser xwe.”
