Li girtîgehên Kurdistanê û Tirkiyeyê binpêkirina mafên mirovan dewam dike. Li gel bangan jî çareseriyeke mayinde ji van binpêkirinan re nayê peydakirin. Binpêkirin ji zarokên du salî heta bi mirovên 70 salî bandorê dikin.
Li gorî daneyên fermî 759 zarok bi dayika xwe re li girtîgehê dimînin. Pelda Elçî yek ji wan dayikan e ku li gel 2 zarokên xwe li Girtîgeha Tîpa T a Şirnexê tê ragirtin.
Di dema qedexeya derketina derve ya dema salên 2015-2016’an de bi beyanên ‘şahidan’ doz lê hate vekirin û cezayê girtîgehê yê ‘heta bi hetayê yê girankirî’ lê hate birîn. Li gel ku dosya Pelda Elçî li dadgeha îsnafê ye, biryar hate dayin ku bi rengekî girtî bê darizandin.
Pelda Elçî ku li gel zarokên xwe yên du û sê salî ji meha Gulanê û vir ve girtî ye, anî ziman ku zor û zehmetî bi rêk û pêk bûne û banga piştevaniyê kir.
Pelda Elçî li gel ku di dema qedexeya derketina derve de ne li Cizîrê bû, yek ji wan kesan bû ku hate binçavkirin û piştî beyanên bi êşkenceyê hatin wergirtin, ji xala 302’emîn bi sûcdariya ‘Xerakirina yekparebûn û yekîtiya dewletê’ doz lê hate vekirin. Dema ku hate darizandin zarok bû. Wê demê hîn nebûbû 18 salî. Pelda Elçî piştî bi salan hate binçavkirin.
Piştî ku hate binçavkirin 9 mehan li girtîgehê hate ragirtin û piştre bi biryara ragirtina li malê hate berdan. Nêzî 2 sal û 8 mehan li malê ragirtî ma. Di dozê de ku 10 sal in dewam dike mehên derbasbûyî biryar hate dayin. Têkildarî Pelda Elçî ku cezayê girtîgehê yê ‘heta bi hetayê yê girankirî’ lê hate birîn, biryara girtinê hate dayin.
Piştî dayina biryarê ji ber ku kes nebû li zarokên wê binihêre, li gel du zarokên xwe kete girtîgehê. Pelda Elçî dixwaze pêvajoya darizandinê ya bi rengekî nehiqûqî hate meşandin bê betalkirin.
Ji parêzerên dosyayê Rihan Gok anî ziman ku darizandina hate kirin ji serî heta binî nehiqûqî û ne rewa ye. Rihan Gok diyar kir ku di dosya Pelda Elçî de beyanên şahidan ên ku dikarin bi dijberî bêne nirxandin di pêvajoya şer û operasyonan de hatin wergirtin û anî ziman ku şahidan gotin, êşkence li wan hatiye kirin, beyan qebûl nekirine û ev yek di her qonaxa darizandinê de anîne ziman.
Rihan Gok ragihand ku hemû binçavkirinên wê demê û îfadeyên hatin wergirtin bi rengekî gumanbarî nehiqûqî ne û destnîşan kir, di vê demê de ku hiqûq hate betalkirin, ti tişt li gorî qanûnan bi rê ve neçû. Rihan Gok anî ziman ku wan tespît kirine, di raporan de ‘îdîaya ku hate gotin Pelda hatiye teşhîskirin’ li gorî qanûnên PVSK’ê hatiye kirin.
Rihan Gok anî ziman ku ev rapor divê di hikum de esas neyê wergirtin û got, kesên ku di raporan de îfade dan, piştre anîn ziman ku bi êşkenceyê beyan dane û diyar kirin ku ew Pelda nas nakin.
‘DI DEMA SÛC DE LI CIZÎRÊ NEBÛ’
Rihan Gok got, di dema çalakiyan de ku Pelda Elçî pê tê sûcdarkirin zarok bû û ne li Cizîrê bû, ev yek jî bi belgeyan ispat kiriye û diyar kir ku Pelda li derveyî Cizîrê li bajarekî dema ku ji xwe re tiştek dikirî hate girtin.
Rihan Gok got, “Li gel ku me bi belgeyan ispat kir ku amadekariya zewacê dikir û demeke dirêj ne li Cizîrê bû, ev yek ji aliyê dadgehê ve hêjayî dîtinê nehate dîtin. Dosya Pelda bi beyanên şahidan ên nerast hate nepixandin. Li gel ku ti delîlên şênber nîne jî têkildarî Pelda ceza hate birîn.”
DU SALAN LI MALÊ HATE RAGIRTIN
Pelda Elçî beriya ku hikum lê bê birîn 9 mehan girtî ma. Piştre jî hate berdan û cezayê girtîgehê yê ragirtina li malê lê hate birîn. Pelda 2 sal û 8 mehan li malê hate ragirtin û di vê demê de ti binpêkirin nekir. Lê belê 12’ê Gulanê bi hikmê lê hate birîn re biryara girtina wê hate dayin.
Pelda ku 28 salî ye, 8 sal in zewicî ye, sê zarokên wê hene. Yek ji zarokên wê pênc, yek sê, yek jî dus alî ye. Pelda piştî hate girtin ji ber ku kes nebû li zarokên wê binihêre du zarokên wê ji neçarî pê re têne ragirtin. Niha bi du zarokên xwe li Girtîgeha Şirnexê tê ragirtin.
Rihan Gok diyar kir ku girtîmayin bandorê li derûniya zarokan dike û got, “Girtîgeh bandoreke giran li wan dike. Pelda dixwaze ew û zarokên wê bêne berdan û li malê bêne ragirtin.”
‘6 MEH QEDEXEYA HEVDÎTINÊ LI HEVJÎNÊ WÊ HATE BIRÎN’
Rihan Gok ragihand ku piştî van binpêkirinan hevjînê Pelda dema hat hevdîtinê li bêhiqûqiyê rast hat got, “Li hevjînê wê şeş meh cezayê hevdîtinê hate birîn. Ev malbata ku di rewşeke zehmet de ye, bi vê biryarê re perîşan bû. Divê ev bêhiqûqî tavilê bi dawî bibe.”
