Yek ji kesên ku li dijî nemafî û bêhiqûqiyên li ser Rêber Apo ku zêdeyî 26 sal in di şert û mercên tecrîdeke giran de li Girtîgeha Girava Tîpa F a Ewlekariya Bilind a Îmraliyê tê girtin, li qada navneteweyî têkoşînê dide, Parêzerê Îtalî Arturo Salernî ye. Parêzerê Îtalî yê Rêber Apo, Salernî, pêvajoya “Aştî û Civaka Demokratîk” a ku ji bo çareseriya demokratîk a pirsgirêka Kurd didome û biryara Komîteya Wezîran a Konseya Ewropayê ya derbarê mafê hêviyê de ji ANF’ê re nirxand.
‘LI GEL ŞERT Û MERCÊN GIRAN JÎ HÊZA AKTORBÛYÎNA BINGEHÎN PARAST’
Parêzer Arturo Salernî bi bîr xist ku ji ber rola Rêber Apo ya wekî Rêberê Gelê Kurd, bi biryara Dadgeha Romayê li Îtalyayê mafê penaberiya siyasî heye û wiha got: “Tevî vê biryarê, Serok Ocalan zêdeyî 26 salan di şert û mercên giran de girtî ye. Ocalan hîn jî di şert û mercên ne mirovî de girtî ye. Şert û mercên wî, bi destwerdana Komîteya Pêşîlêgirtina Êşkenceyê ya Konseya Ewropayê (CPT) hinekî hatin nermkirin. Tevî van hemû şert û mercên giran jî, rola Serok Ocalan hîn jî di destnîşankirina çarçoveyeke ku dikare ji bo çareseriya siyasî ya pirsgirêka Kurd li Tirkiyeyê were danûstandin, di cihekî navendî de ye.
Di vê tabloyê de, rola diyarker a Ocalan a ji bo bidawîkirina çalakiyên çekdarî yên PKK’ê û îşaretên wê yên ji bo bêçekkirina gerîla û her wiha pêwîstiya vekirina diyalogek ji bo çareseriyeke siyasî li Tirkiyeyê cih digirin. Helwesta Ocalan a ji bo diyalogê, ne tenê Tirkiyeyê, lê tevahiya Rojhilata Navîn, bi taybetî jî welatên ku Kurd lê dijîn, di nav xwe de dihewîne.”
‘SERKEFTINA PÊVAJOYÊ JI BO BERJEWENDIYA HER KESÎ YE’
Parêzer Arturo Salernî anî ziman ku li hemberî gavên ku Rêber Apo û Tevgera Azadiya Kurd avêtine, bersiva Hikûmeta Tirk hîn nehatiye eşkerekirin û wiha got: “Gelo wekî ku em bi rastî dixwazin, wê ev pêvajo bibe sedema destnîşankirina rêyek ber bi maseya muzakereyan, aştiyê û asoyeke demokratîk a nû ve, an jî her tişt wê wekî xwe bidome? Em hîn jî nikarin vê yekê bi zelalî bibînin.
Daxuyaniyên siyasî yên girîng û watedar ji aliyê Tirkiyeyê ve hene, lê hîn gaveke berbiçav, heta destpêkî jî, li ser vê pêvajoyê tune. Ez difikirim ku ev pêvajo ne tenê ji bo berjewendiya Kurd û civaka Tirk e, lê ji bo berjewendiya her kesê ku di vê senaryoyê de dijî ye. Wekî welatê Deryaya Spî, Îtalya jî di nav vê senaryoyê de ye.”
‘DIVÊ ÇARÇOVEYA MUZAKEREYÊ BI AWAYEKÎ FERMÎ BÊ DESTNÎŞANKIRIN’
Parêzer Selernî anî ziman ku ji bo serkeftina pêvajoyê, divê êdî dewleta Tirk gavan biavêje, û wiha berdewam kir: “Êdî berî her tiştî divê çarçoveyeke muzakereyê bi awayekî fermî bê destnîşankirin, yanî divê maseyek rastîn a muzakereyê bê avakirin ku alî werin cem hev, guh bidin nêrînên hev û bi ruhekî avaker li çareseriyê bigerin. Tevî ku bi mehan e vîn û kiryarên berbiçav ên aliyê Kurd derketine holê jî, dewleta Tirk hîn ev çarçoveya zagonî ava nekiriye.
‘DIVÊ EM JI BO AZADIYA OCALAN ZEXTÊ BIKIN’
Heger helwesta dewleta Tirk bi vî rengî berdewam bike, ez bawer dikim ku divê em dostên gelê Kurd ên li Ewropayê dijîn, li ser hikûmetên xwe zextê bikin da ku dewleta Tirk gav biavêje. Bi vî awayî, bila hikûmetên Ewropî û yên welatên Deryaya Spî jî zexteke bibandor li ser Tirkiyeyê bikin da ku pêvajoya aştiyê nesekine, li vir asê nemîne û paşde neçe. Divê em hemû raya giştî ya demokratîk û hikûmetan bînin tevgerê; ji ber ku çareserkirina pirsgirêka Kurd ji bo berjewendiya her kesî ye. Û ji bo gihîştina çareseriyê, divê pêvajoya muzakereyan berdewam bike; ji bo berdewamiya muzakereyan jî, divê Abdullah Ocalan, ku îro nûnerê sereke yê gelê Kurd e, azad bibe û wekî rêberekî siyasî were naskirin. Ocalan hîn jî di şert û mercên ku nayên qebûlkirin de li Girtîgeha Îmraliyê tê girtin.
Ji ber vê yekê, pêwîst e hemû zext werin kirin da ku Tirkiye, Ocalan bigihîne şert û mercên ku bi rastî dikare di maseya muzakereyê de cih bigire. Bi vî awayî maseya muzakereyê ku hemû alî û di serî de Hikûmeta Tirk bi ruhekî erênî tevlî bibin, were damezrandin û rêyek ji bo aştî û demokrasiyê were peyda kirin.”
‘DIVÊ MAFÊ HÊVIYÊ BÊ SEPANDIN’
Parêzer Arturo Salernî her wiha bal kişand ser biryara Komîteya Wezîran a Konseya Ewropayê ya derbarê Mafê Hêviyê de, û got: “Cezayê muebetê yê ku bêyî tu perspektîfê hatiye dayîn, bi Peymana Mafên Mirovan a Ewropayê, ku Tirkiye alîgirê wê ye, û ji ber vê yekê bi biryarên organên dadwerî yên Konseya Ewropayê re li dijî hev e û dikeve nava nakokiyê. Ji ber vê yekê, sepandina mafê hêviyê, yanî pêşxistina perspektîfek ji bo derketina Ocalan ji cezayê muebetê, bi rastî hêmanek bingehîn û pêwîst e ji bo destpêkirina pêvajoya diyalogê û ku alî bi niyeta baş li ser masê rûnin û li çareseriyê bigerin.
Girtina Abdullah Ocalan wekî dîlekî heta hetayê, bêgûman tu xêra wê ji bo muzakereyên siyasî û demokratîk dest pê bike û pêş bikeve, tune ye.”
‘PERSPEKTÎFA OCALAN TEVKARİYÊ HIQÛQA NAVNETEWEYÎ DIKE’
Parêzer Arturo Selarnî anî ziman ku perspektîfa Rêber Apo ya ji bo çareseriya pirsgirêka Kurd pêşkêş dike, di heman demê de bi hiqûqa navneteweyî re lihevhatî ye û tevkariya wê jî dike û bal kişand ser van xalan: “Yek ji prensîbên bingehîn ên hiqûqa navneteweyî, mafê çarenûsa gelan e. Çareseriya ku Serok Ocalan teşwîq dike, ne şikandina sînorên heyî an jî avaniyên dewletê yên heyî ye; berovajî, ew lêgerîna çareseriyeke di nava dewletan de ye. Li Tirkiyeyê hebûneke Kurd a ji aliyê hejmarê ve pir girîng heye û di warê daxwazên çandî de, berî daxwazên siyasî, hebûneke xurt heye.
Ji ber vê yekê, ji aliyê hiqûqa navneteweyî ve, çareseriya ku îro tê hêvîkirin ku li Tirkiyeyê derkeve holê, ne tenê li gorî prensîbên hiqûqa navneteweyî ya heyî ye, di heman demê de wê tevkariyê pêşveçûna wan a erênî jî bike. Ji ber ku ev çareseriya ku Ocalan pêşkêş dike û di hin derdorên hikûmetê yên Tirkiyeyê de bertek dibîne, modeleke çareseriyê ya xweser pêşbînî dike.”
