Pêvajoya ku bi banga “Aştî û Civaka Demokratîk” a Rêber Apo di 27ê Sibatê de dest pê kir, bi merasîma sembolîk a danîna çekan a li Başûr gihîşt asteke krîtîk. Siyasetmedaran, li ser merasîma şewitandina çekan a sembolîk a ku pêşengên PKK’ê jî beşdar bûn ji ANF’ê re nirxandin.
Serokê Rûmetê yê HDP’ê Ertugrul Kurkçu danîna çekan a sembolîk wekî gaveke dîrokî pênase kir û bi bîr xist ku ev merasîma sembolîk li ser banga Rêber Apo ya 27’ê Sibatê û pêşketinên siyasî yên piştre hatiye lidarxistin. Kurkçu ev tişt anî ziman: “Ev rewş lihevkirinên ku di hevdîtinan de hatine bidestxistin piştrast dike. Şewitandina sembolîk a çekan nîşaneyeke berbiçav a îradeya ku Abdullah Ocalan diyar kiriye ye. Lê meseleya bingehîn ew e ku têkiliyên di navbera dewlet û Abdullah Ocalan de û di navbera gelê Kurd û Tirkiyeyê de hîn li ser formatekê nehatine rûniştandin. Di demaên pêşde wê bi têkoşîna siyasî û danûstandinan re ev yek li ser formatekê bê rûniştandin. Wisa xuya dike ku têgihîştineke hevpar li ser pêşketina bêyî ku were xwînrijandin hatiye bidestxistin. Tevgera Kurd divê bi piştgiriya gel qada siyasî bêtir navendî bike. Serketina gavên ku di serdema jû de bên avêtin, bi tevahî girêdayî îradeya gel û asta amadekariya siyasî ye.”
SARITAŞ: ÇARENÛSA PÊVAJOYÊ GIRÊDAYÎ GAVÊN KU DEWLET BIAVÊJE YE
Zanyarê Siyasetê Mehmet Zahir Sarıtaş diyar kir ku pêvajoya ku bi banga “Aştî û Civaka Demokratîk” a Rêber Apo di 27’ê Sibatê de dest pê kir, îro li Başûr merasîma şewitandina çekan a sembolîk a ku ji aliyê komek endamên PKK’ê ve pêk hat, ji asteke dîrokî derbas bû û wiha got: “Ev çalakiya sembolîk ne tenê nîşaneya niyeta baş e, di heman demê de biryardariya aliyê Kurd a ji bo aştî û çareseriyeke demokratîk e. Tevgera Siyasî ya Kurd bi ezmûneke dîrokî, îradeyeke xurt û amadekariyeke civakî gihîştiye vê astê. Ev bi awayekî zelal nîşan dide ku berpirsiyariya çareserî û aştiyê bi awayekî ciddî digire dest.
Hêviya hevpar a raya giştî ya Tirkiyeyê û gelê Kurd ew e ku dewlet bêyî derengmayînê bi gavên berbiçav bersiva vê gava dîrokî bide. Beriya her tiştî, ji bo avakirina aştiyê divê li Meclisê komîsyonek were avakirin.”
DEMÎR: DI VÊ PÊVAJOYÊ DE ALIYÊ KURD ERKA XWE BI CÎH ANÎ
Hevserokê DBP’ê yê Wanê Cemal Demîr pêşketinên di çareserkirina pirsgirêka Kurd de wekî qonaxeke dîrokî nirxand û got, “Di 11’ê Tîrmehê de bi îmhakirina sembolîk a çekan îradeyeke xurt hate nîşandan. Ev hemû pêşketin cidiyet, amadekarî û berpirsiyariya ku aliyê Kurd di derbarê çareseriyê de nîşan dide. Di vê nuqteyê de, faktora diyarker ji bo pêşveçûna pêvajoyê helwesta dewletê ye. Hêviya hevpar a raya giştî û gelê Kurd ew e ku dewlet vê derfeta dîrokî bikar bîne û bersiva erênî bide. Pêşveçûna pêvajoyê ji bo çareseriya mayînde wê lihevkirina civakî û îradeya jiyana bi hev re xurt bike. Ji ber vê yekê, divê ev derfet ji dest neçe.”
KORKMAZ: BERPIRSYARIYA SIYASETA DEMOKRATÎK ZÊDE BÛYE
Pisporê Têkiliyên Navneteweyî yê Zanîngeha Zurîhê Toros Korkmaz banga bi dîmen a Rêber Apo û çekberdana sembolîk a PKKê şîrove kir û got, “Ev pêşketinek dîrokî ye, xalek werçerxê ya pir girîng e. Ev îlankirina îradeyê ye. Nabe ku mirov vê yekê wekî teslîmbûnekê nîqaş bike; ev gavek sembolîk bû. Ev pêvajo wê bi danûstandinan bidome. Xurtkirina zemîna siyasî û pêkanîna reformên qanûnî pir girîng in. Ne wisa be têkoşîna çekdarî dikare ji nû ve dest pê bike; ev her gav îhtîmalek e. Ev gav dîrokî û girîng e. Çekberdan bi tevahî sembolîk e. Di vir de danûstandin girîng dibe. Divê em niha li ser xurtkirina hişmendiyê û xurtkirina zemîna siyasî bisekinin. Ger reformên qanûnî û siyasî neyên kirin, têkoşîna çekdarî dikare ji nû ve dest pê bike; ev îhtîmal hertim heye.”
OZSOY: EV GAV BIRYARDARIYA KURDAN NÎŞAN DIDE
Siyasetmedarê Kurd Dr. Hişyar Ozsoy anî ziman ku desthilat derbarê pirsgirêka Kurd de heta niha gavên şênber neavêtiye û wiha got, “Peyamên Birêz Ocalan û çalakiya sembolîk a bêçekkirinê ya komek PKKê asteke bilind a îrade û biryardariyê nîşan dide. Aliyê Kurd pir eşkere ye: ger derfet ji bo siyaseta demokratîk û aştiyê derkevin holê, em amade ne ku tevkariyê, fedakariyê bikin û çekên xwe deynin. Ev gav ji bo gumanan ji holê rake gaveke dîrokî ye.”
Ozsoy destnîşan kir ku divê desthilay di vê mijarê de helwestek zelaltir û vekirîtir nîşan bide û wiha domand: “Hikûmet heta niha ji bo gavavêtinê xwe giran dike. Heta guhertinên qanûnî yên pêwîst jî nekir. Ev yek raya giştî ya demokratîk bêhêvî kiriye. Tevî vê yekê, Birêz Ocalan û aliyê Kurd bi israr gavan diavêjin, hikûmetê teşwîq dikin ku helwestekê bigire. Lê hîn jî gavên tên xwestin nehatine avêtin. Çalakiya sembolîk a bêçekkirinê gavek dîrokî û pir cidî ye. Em hêvî dikin ku ev yek pêvajoyek nû bide destpêkirin. Fikarên me hene, lê em bi baldarî nêzî wê dibin. Ji ber ku ezmûnên berê vê yekê hewce dike. Lê em hêvî dikin ku em xelet bin, lê divê rêya siyasetê li Tirkiye û Kurdistanê were vekirin. Ji niha û pê ve, wê qadeke siyasî ya nû derkeve holê da ku bêyî bikuje û bide kuştin wê pirsgirêkê çareser bike.”
