Di çarçoveya Pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk de rola rêveberiyên xwecihî yên li bajarên Kurdan weke qadeke ku xwedî kapasîteya rêvebirina xwe bi xwe ye, jinûve tê nîqaşkirin. Endamê Koordînasyona Rêveberiya Xwecihî ya DEM Partiyê Mûstafa Avci rola rêveberiyên xwecihî ya di pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk de nirxand.
Avci bal kişand ser rewşa rêveberiyên xwecihî di nava sîstema heyî de û anî ziman ku rêveberiya navendî şaredariyan weke şaxên xwe yên jêrîn dibîne. Avci got, tê xwestin ku çavkaniyên xwecihî li gorî pêwîstiyên navendî bêne bikaranîn û destnîşan kir ku afirandina feraseta rêveberiya xwecihî ya alternatîf li hemberî vê ferasetê ye.
Avci ragihand ku polîtîkaya qeyûm a ji sala 2016’an û vir ve tê meşandin encamek ji vê ferasetê ye û bi bîr xist ku li şûna rêveberiyên xwecihî yên hilbijartî walî, alîkarên walî û qeymeqam hatin wezîfedarkirin. Avci got “Bi nêzîkatiya ‘Madem hûn van çavkaniyên xwecihî ji bo me bi kar nînin, sefer nakin, wê demê em ê jî we dînin aliyekî’ ferasetek hate afirandin. Bi kiryarên rejîma qeyûm re li bajaran walî, alîkarên waliyan, li navçeyan jî qeymeqam têne wezîfedarkirin.”
Mûstafa Avci li ber wê pênaseyê rabû ku feraseta rêveberiyên xwecihî tenê weke dewrwergirtina rêveberiyên şaredariyan dibîne û diyar kir ku şîrovekirina gotina “Şaredarî yên me ne” weke feraseteke şaredariyê ya li derveyî mewzûat û qanûnan şaş e. Avci got, “Şaredarî yên me nîne. Ji bo şaredarî bibe yên me divê mewzûat û qanûna wan şaredariyan ji aliyê me ve bê amadekirin. Dawiya dawî saziyên sîstemê ne. Em rêveberiya wê dewr werdigirin.”
Avci anî ziman ku piştî dewrgirtina rêveberiyê divê çavkaniyên xwecihî ji bo berjewendiyên gel, bajar û şêniyên bajêr bêne bikaranîn û destnîşan kir ku şaredarîvaniya civakîparêz, gelparêz û civakî divê li ser vê bingehê bê nirxandin.
‘DEMOKRASÎ TENÊ BI HILBIJARTINÊ NABE’
Endamê Koordînasyona Rêveberiya Xwecihî ya DEM Partiyê Mûstafa Avci ragihand ku demokrasiya xwecihî tenê ji hilbijartinan pêk nayê, divê gel yekser beşdarî nava pêvajoyên biryardanê bibe û got, “Tenê bi dengdana di hilbijartinê de nikare bê gotin ‘ez îradeya xwe nîşan didim, îradeya xwe bi pêş dixînim’. Di feraseta me ya şaredarîvaniya alternatîf a me de nuqteya esasî ew e ku demokrasiyê li nava civakê belav bike, bide fêhmkirin û bixe pratîkê.”
Avci anî ziman ku demokrasiya tevlîkar divê di her qonaxên biryardan, plansazî, bicihanîn û kontrolkirinê de bikeve meriyetê û got, li gorî qanûnên heyî ev yek nepêkan e.
‘EM BI GEL BI RÊ VE BIBIN’
Mûstafa Avci ragihand ku li ser bingeha feraseta şaredarîvaniya alternatîf de divê gel beşdarî her asta rêveberiya xwecihî bibe û got, “Em bi gel re bi rê ve bibin, bi gel re biryarê bidin, bi gel plan bikin, bi gel bi cih bînin. Her çi kar bê kirin, her xizmetê bi gel kontrol bikin.”
Avci diyar kir ku ku ev feraset divê tenê bi mekanîzmayên li nava şaredariyê nemîne û got, rêveberiyên xwecihî dikarin pêşengiyuê ji pêşvebirina rêxistinên piştevaniyê, kooperatîf û rêxistinên cuda yên civakî yên li taxan bike. Avci anî ziman ku pratîka heyî dûrî vê ferasetê ye.
‘CIVAKA KU TÊRA XWE DIKE’
Li ser paşeroja li bajarên Kurdan Avci destnîşan kir ku armanca wan ew e ku girêdan û neçariya civakê ya bi piştgiriya derve bi dawî bike û diyar kir ku dema dawî civak ji aliyê aborî û civakî ve hate “hewcedar”kirin.
Avci got, “Divê civak bigihêje wê astê ku bêyî li benda hêzeke derve bimîne karibe têra xwe bike” û anî ziman ku ev armanc jî bi jinûve zindîkirina çanda hilberîna hevpar û piştevaniya civakî dibe.
‘DIVÊ EM KOÇBERIYA JI GUNDAN BER BI BAJÊR VE BEREVAJÎ BIKIN’
Ji rêveberên DEM Partiyê Mûstafa Avci ragihand ku yek ji sedemên girîng ên zêdebûna nifûsa heyî ya li bajarên Kurdan koça ji qadên bejahî ye û got, şewitandin û valakirina gundan, qedexeya zozanan û bilindbûna maliyeta hilberîna çandiniyê ya piştre şêniyên li qada bejahiyê ji hilberînê qut kir.
Avci diyar kir ku nifûsa ji hilberînê qut bû berê xwe da bajaran û bi bîr xist ku mirovên nekarî kar peyda bikin ji neçarî berê xwe dan alîkariya civakî, kredî û karên ne ewle.
Avci ragihand ku binesaziya heyî ya bajaran êdî nikare nifûsa heyî rake û got, ji ber vê yekê divê mercên jiyanê yên navbera qadên bejahî û bajaran ji aliyê şaredariyan ve jinûve bê nirxandin.
Mûstafa Avci got, “Beriya her tiştî divê koçberî bê rawestandin, ew valahiya navbera jiyana bajêr û jiyana bejahiyê bê dagirtin. Divê jiyana li qadên bejahiyê ji ya li bajaran hîn bêhtir balê bikişîne. Ji bo vê jî girîng e şaredarî projeyan hilberîne. Çavkaniya mirovan ava bike û budçeyê veqetîne. Girîng e ev hemû jî ji bo wê yekê bêne kirin ku gel jinûve xwe bigihîne xak û zozanên xwe.”
‘PIŞTÎ 27’Ê SIBATÊ JI BO RÊXISTINIYA CIVAKÎ QAD HATE VEKIRIN’
Avci anî ziman ku Pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk a ku 27’ê Sibata 2025’an Rêber Apo da destpêkirin, ji vî alî ve firsend afirandiye û got, ev pêvajo divê ne tenê weke hevdîtinên navbera aktorên siyasî, lê ji bo pêşvebirina rêxistiniya civakê bi xwe bê nirxandin.
Avci got, “27’ê Sibatê ji bo rêxistiniya civakî qadeke bêhempa afirand. Lê belê di ser re nêzî 2 sal derbas bûn. Me hîn jî nekarîne wan derfetan bi kar bînin. Divê ev yek bi eşkere û şênberî bê gotin. Ev yek ji bo hemû saziyên me cihê xwerexnekirinê ye. Şaredariyên me jî piştî 27’ê Sibaetê dikarîbûn hîn çalak bibin. Ji bo avakirina civakeke ku têra xwe dike, dikarîbû pêşengÎ ji rêxistiniya civakî re bikira.”
Avci got, têkildarî şaredariya alternatîf kar tê kirin, lê belê ev kar ne di asta pêvajoya nû de ye û axaftina xwe bi vî rengî dewam kir, “Ne ku tiştek nehatiye kirin. Em xwedî feraseteke şaredariya alternatîf in. Hevalên me kedeke mezin didin. Projeyên cidî hene. Lê belê têrker nîne. Rewşeke welê nîne ku paralelî pêvajoyê dimeşe. Rexneya min li vê nuqteyê ye.”
‘SISTBÛN DIVÊ NEBE’
Mûstafa Avci anî ziman ku bêyî li benda derfetên piştî 27’ê Sibatê bê rawestandin, divê rêxistinbûna yekser û mijara kar bi cih were anîn. Avci diyar kir ku di serî de şaredarî divê hemû sazî di pêvajoyê de bi berprisyariya xwe rabin û destnîşan kir ku bangên giştî yên bi rengê ‘divê were kirin’ êdî têrê nakin.
Avci got, “Pratîkên berê bi taybetî sistbûneke bi vî rengî bi xwe re anî. Em naxwazin ku di vê demê de heman sistbûn rû bide. Lewma divê her kes bi berpirsyariya xwe rabe. Ji ber vê jî girîng e ev pêvajo baş bê nirxandin. Di avakirina civakeke ku têra xwe dike, di serî de şaredarî û hevalên me yên hilbijartî divê saziyên me yên din hemû bi rengekî topyekûn di vê pêvajoyê de li gorî berpirsyariyên xwe bi roleke çalak rabin.”
Avci li ber pênasekirina pêvajoyê li ser şexsê sêyemîn rabû û got, divê sazî pratîkeke civakî û siyasî nîşan bidin ku yekser bi berpirsyariyê radibe.
Mûstafa Avci got, “Ew dem qediya ye ku weke şexsê sêyemîn axaftin tê kirin. Gotina ‘Divê were kirin’ rast nîne. Di vê mijarê de piştî 27’ê Sibatê berpirsyariya me ev e. Têkildarî vê, ji bo avakirina Aştî û Civaka Demokratîk projeya me ev e. Divê were gotin, em bi cih tînin, em bicihanînê dewam dikin. Di vê mijarê de girîng e ziman bê guhertin.”
Endamê Koordînasyona Rêveberiya Xwecihî ya DEM Partiyê Mûstafa Avci destnîşan kir ku têkoşîn neqediya ye, rê û rêbazên têkoşînê guheriye û ji bo birêxistinkirina têkoşîna siyasî demokratîk bang kir. Avci got, “Rê û rêbazên têkoşînê guherî, lê belê têkoşîn neqediya ye. Di têkoşîna siyasî demokratîk de kes wê mafê me pêşkêşî me neke, em ê bi têkoşîn, rêxistinbûyînê wî mafî bi dest bixin.”
