Di bin dareke çinarê de dergûşeke ku bi dara kezvanê hatî çêkirin bi destê dayîkek Kurd tê hejandin. Belgên daran xwe bi payîzê pêçandine û xwe berdidin nava axa sor. Lorandina vê dayîka Kurd dikeve ber guhê vê zaroka di dergûşê de.
Dayîk dibêje:
“De lorî lorî, berxa min lorî
Wê keça min bibe şervana çiyayê jorî
De lorî lorî xezala min lorî
Ji bo xezala min çiyayê Bagokê gorî”
Li ser dergûşê navê birînekÊ dinivîsîne. Evîna welatekî di çîroka dayîkê de dikeve nava dilê vê zaroka dergûşê de. Çelengên ji bo henaseyek azad li ser vê xakê şer kirine, her şev dibin mêvanê vê keça delal. Ew bi kevneşopiya welatekî berxwedêr, bi stranên jinên dengbêj, bi çîrokên zimanekî qedexe mezin dibe. Li bajarê Mêrdîna kevnar li ser axa Kerboranê ya qedîm jinek dilê wê hemû bi hêstên tolhildanê tije dimeşe. Keziyên xwe weke şitlek rihanê ji bo şerekî bi rûmet dihûne. Ronahiya ji çavên wê soz û biryara meşa azadiyê dibarîne. Piyên xwe ji bo çûyina çiyayen ku xwe bi kedê xuliqandine amade dike. Dilê xwe bi doza azadiya Kurdistan dipêçe. Hinavê xwe ji bo neyaran tije hêrs û kîn dike û ber bi çiyayê Gabarê ve rê dikeve. Meşa çalakvanekê destpê dike. Meşa ciwanek tolgir, Roza Kerboran.
Her mirov xwediyê wê qebîliyetê ye ku, hêstekî wê bi jiyanê dide girêdan heye. Ew hêst, di bingehê rêveçûyînên jiyanê re xwe bi hebûn dike. Bi qasî herikîna wê, di jiyanê de bi pêş ve diçe, ewqas jî dikare li ser mirov xwedî bandorî be. Weke jin di cewherê xwe de, bi wan hêstan re bi hebûn bûye û xwe parastiye. Di esas de ew hêstên mirov bi jiyanê didin girêdan in. Bêguman di Kurdistanê de, bi şewqa bîrdoziya Rêber APO ve, di serî de jinê pêşengtiya hêstên azadiyê kir û xwedî lê derket. Îro jî bi sekna xwe ya bi biryar, bi têgihîştina xwe ya azadiyê, ji tevahî jinên cîhanê re bûye îlhama jiyanê. Yek ji wan jinên ciwan ku bi wê hêstê re, heta hucreyên xwe yên dawî jiyan kir jî gerîla Roza Kerboran bû.
Roza Kerboran bi navê xwe yê rast, Bûşra Aktaş di nav malbetek welathez ya Mêrdînê de jidayîk dibe.
Mêrdîn bi şaristaniya xwe ya dîrokî ve tê zanîn. Ango bi çanda xwe ya welatparêzî û dîroka xwe ya kevnar ve di dîroka mirovahiyê de cih digre. Rozaya ciwan jî yek ji zarokên vê çanda kevnar a Mêrdînê ku bi serpêhatî û çîrokên Egîdiyê tê mezin kirin. Ev yek di teşegirtina wê ya jiyanê de, xwedî rolekî girîng e. Her çi qas rastiya pergalê di holê de be jî, lê bi qasî kevneşopiyên dîrokî ne xwediyê wê bandoriyê ye ku bi tesîr bibe. Her çi qas weke çand ji êrîşan re rûbirû hatibe jî, cewherê çanda xwe parastiye û xwedî lê derketiye. Bi taybet di Mêrdînê de, yek ji eşîrên ku xwedî wê çandê ye eşîra Toriyane. Ew yek ji eşîrên ku herî zêde, bi çanda xwe ve girêdayî mane û berxwedana xwe mayînde kirine. Li gel vê xwedî zarokên xwe yên Egîd bûne. Di oxira têkoşîna azadiyê de gelek bedel dane. Rozaya ciwan jî pêl bi pêl, bi vê kevneşopiya dîrokî ve gav diavêje nava jiyanê. Lewra bi qasî gerdûnekî bi bandor, ew girêdayî çanda xwe ya dayîkê maye û xwe parastiye.
Rozaya bi rûken, di pêvajoya êrîşên dijmin yên li ser bajaran de, gelek tesîr dibe û di sala 2016’an de biryara xwe ya tevlibûna nava refên PKK’ê dide û berê xwe dide nava refên gerîla. Gerîlaya ciwan bi armanca ku wê beşdariya xwe ya têkoşînê bike tolek ji dijmin, beşdar dibe û rol dilîze. Ew gavên xwe yên gerîlatiyê li ser axa Gabara berxwedêr davêje û fêr dibe. Jiyana gerîla û têkiliyên rêhevaliya PKK’ê xwedî tesîreke mezin li ser wê ava dike. Ji bo bikaribe nûnertiya wê bi zanist bike ked dide. Her çiqas di demekî kurt de, di wê qadê de dimîne jî, lê bingeha gerîlatî û ruhê PKK’ê li wir qezenc dike. Li gel vê pîvana şoreşgertî û terzê jiyana komînal li wir fêr dibe. Bê ku şertên jiyana li çiya ji xwe re bike asteng û xwe bide aliyekî, bi serde diçe û tecrûbeyan qezenc dike.
Gerîlaya wêrek piştî pêvajoyekî dem kurt ku li Gabarê derbas dike, derbasî qadên parastina medyayê dibe. Heftanîna ku bi esîlbûn, xweşikbûn, dewlemendî, bereket, heybet û hemû başî û hêza xwe tê zanîn ji Roza re hembêza xwe vedike. Perwerdeya xwe ya yekemîn li qada Heftenînê dibîne. Di her gav avêtineke xwe ya têkoşînê de, ji bo bibe nûnerê jiyaneke rast, xeta Zîlanan ji xwe re esas digre.
Ew jina ciwan, gerîlaya jîr di serpêhatiya jiyaneke bi rûmet de xwe ava dike. Bi tevgerîna xwe ya jiyanê, bi zanista xwe ya zayendî şer dike û têdikoşe. Ew lêgerînvaneke ji dile, evîndareke rast a jiyanê ye. Bi qasî ku fêm dike, şer dike û têkoşîna wê bi piratîk dike. Ji bo bibe şervaneke rast û têkoşînvaneke jîr, fêmkirina Rêber APO ji xwe re esas digre. Lewra bi qasî navê xwe wate li xwe bar dike û tê hezkirin.
Gerîlaya ciwan, Rozaya delal her çiqas temenê wê di têkoşîna azadiyê de ne zêde be jî, lê îddiayên wê yên jiyanê û armancên wê yên serxistinê gelekî di pêş de ne. Li gel vê bi qewîm kirina dilê xwe, bi cesareta xwe ya şerkirinê tesîreke zêde li ser hevrêyên xwe yên têkoşînê dike. Di her erkekê de, navê wê tê gotin, di her çalakiyekê de rola wê tê bihîstin û di jiyanê de her bi rûkeniya xwe tê zanîn. Her kes wê navên Rozaya rûken, Rozaya çalakvan dinase. Wê bi ked û hewildanên xwe ve, nasnameyeke ku ew heq dike bi dest dixe. Lewra bi qasî artêşeke jinan, rol û misyon dide ser milên xwe û aktîf beşdar dibe.
Jina wêrek, gerîlaya cesûr Roza yek ji wan pêşengane ku di gerîlatiya nûjen de xwedî rol bûye. Bi terzê xwe yê jiyanê, bi şêwazê xwe yê têkoşînê xwedî tesîreke cidî ye. Ew xwediyê wê qebîliyetê ye ku bi hevaltiya xwe ya rast, bi piratîk û çalakvaniya xwe ya ji dil, ji hêla tevahî hevalên xwe ve tê heskirin.
Gerîla Roza di pêvajoya Cenga Xaburê de derbasî tîmên bi tevger dibe. Gerîlaya jîr li herêmê beşdarî gelek çalakiyan dibe. Ji çûyîna keşfekê bigre, heta li darxistina çalakiyekê rola wê ya pêşengtiyê di pêş de bû ye. Ew bi sekn û biryara xwe ya serxistinê, hêz dide derdor û motîve dike. Ew tene ne çalakvaneke di şer de ye, ew pêşengeke jiyanê ye ku di her kêliyê de li gel hevalên xwe bûye.
Gerîlaya pêşeng, Roza piştî piratîkek têr û tije ku di qadê de bi rêve dibe, li ser daxwaza partiyê û pêdiviyên wê yên perwerdê di sala 2022’an de derbasî Akademiya Şehîd Bêrîtan ya bîrdozî dibe. Çawa ku ji bo her milîtanekî perwerde pîvanekî esasî yê jiyanê ye, ji bo Gerîla Roza jî bi heman wateyê ye. Ew bi hatina xwe ya perwerdê re, careke din li ser pîvanên pêşengtiyê û rola fermandarekî di şer de wê çawa be, dahûrandina wê bi pêş dixe û xwe amade dike. Li ser dahûrandinên Rêber APO û terzê şerkirinê weke jin divê çawa bi pêş bixe, didahûrîne û encaman bi dest dixe. Êdî ji bo wê sekna têkoşînvan, sekna ku xwe dispêre xeta azadiyê, dikare serkeftinan misoger bike. Gerîla Roza vê weke pîvaneke esasî ya jiyanê dibîne û xwe ava dike. Ew piştî perwerdeya xwe bi awayekî serkeftî diqedîne careke din derbasî qadên parastina medyayê dibe û cihê xwe di tîmên bi tevger de digre.
Êdî ew gerîlayeke têgihîştî ye, pêşengeke ku di aliyê bîrdozî û leşkerî ve xwedî sekneke bi biryare. Bi helwestên xwe yên rêxistinî, bi kamîlbûna xwe ya jiyanê, ji hêla tevahî hevalên xwe ve tê mînak girtin. Di aliyê din de, li ser terzê lêdana dijmin û pêşxistina tektik de, xwedî nêrînên gelekî dewlemend e. Lewra her car dibe yek ji gerîlayên pêşeng ku bi ruhê Zîlanan, Bêrîtanan bi ser dijmin de diçe û encaman bi dest dixe.
Gerîlaya ciwan Roza Kerboran, yek ji gerîlayên ku di destpêka oparasyonê de, heta beriya şehadeta xwe di nava şer de bûye. Ew di çalakiya dîroka 2’ê sibata 2023’an de, bi gotina ku êdî tehemûla me li hemberî esareta Rêber APO nemaye, ber bi meşa xwe ya azadiyê ve dikeve rê û beşdarî çalakiya dîrokî dibe. Gerîlaya pêşeng, jina berxwedêr Roza di çalakiya girê Hekarî de, di baskê êrîşê de weke fermandareke ciwan cih digre. Di wê meha zivistanê de, di bin şertên dijwar ên demsalê, bi ser dijmin de diçe û şer dike. Ne hêza teknîkê, ne jî berfa zêde dikarîbû pêşî li pêşdeçûyînên wê yên serxistinê bigirta. Ew bi hêrsa tol rakirin û bi fedaiyane şerkirinê ve çû cengê. Di vê çalakiyê de, gerîla Roza tevî 6 hevrêyên xwe yên têkoşînê heta guleyên xwe yên dawiyê, bi biryardariyekî xurt di bin şertên zivistanê û berfa zêde de, bi awayekî fedaiyane bi ser sengerên dijmin de diçin û digihîjin merteba şehadetê.
Tu ew bedewiya ku bi gotinan nayê vegotin. Tu ew jina qewîm, gerîlaya wêrek bi hin hevokan nayê pênase kirin. Tenê wêrektiya te ya jiyanê, cesaret û çalakvaniya te, têr dike ku li ser te bi dehan helbest, bi sedan hevokên ku layîqî jiyana te bibe, layîqî têkoşîn û şerê te bibe were vegotin. Tu ew nefereke ku navê te, bi tîpên zêrîn li ser rûpelên dîrokê hatiye nexişkirin. Tu ew keça delal, keça serhildêr ku her kes bi navê te, bi ziman û têkoşîna te li qadên berxwedanê şer dikin û têdikoşin. Tu bûyî kevneşopeke dîrokî ku di her şîvereyekê de, xuhdan û keda te tê dîtin, di her zimanê gerîlayekê de, bîranîn, coş û rûkeniya te ya jiyanê tê gotin. De bila dilê te rihet be, heta ew kevneşopiya xwedî derketinê, kevneşopiya tol rakirinê hebe, wê hûnê her bijîn û werin jiyan kirin.
