Çarşem, 18 Mijdar 2026
  • Ji Bo Min
  • Favoriyên Min
  • Tomarên Min
  • Dîtinên Min
  • Blog
Video
Podcast
Zindî
Arşîv
Neşeriya Çalakiyan
Stêrk TV
  • DESTPÊK
  • ROJANE

    ROJEVA 18’Ê MIJDARA 2026’AN

    Ji aliyê Stêrk TV

    PÎK: Em operasyonên li dijî endamên HEVBENDÎ şermezar dikin

    Ji aliyê Stêrk TV

    Seroka MPKE’yê Petra Bayr: Tirkiye ji pêkanîna biryarên DMME’yê berpirsyar e

    Ji aliyê Stêrk TV

    Girtiyê nexweşê giran Civan Boltan: ‘Ev sê hefte ne min nabin nexweşxaneyê’

    Ji aliyê Stêrk TV

    Ji bo girtiyên nexweş nobeta li pêşiya Wezareta Edaletê dewam dike

    Ji aliyê Stêrk TV

    Ji bo girtiyên nexweş li pêşiya Wezareta Edaletê nobeda bêdem destpê kir

    Ji aliyê Stêrk TV
  • KURDISTAN

    PJAK: Îran bi dronên xwekuj êrîşî herêma Pêncewînê kir

    Ji aliyê Stêrk TV

    Li Abdananê zêdetirî 3 hezar kes mirinên karkeran protesto kirin

    Ji aliyê Stêrk TV

    Îranê bi topên hewanê êrîşî Qendilê kir

    Ji aliyê Stêrk TV

    Bi girseyî serdana sersaxiya Adsoy hat kirin

    Ji aliyê Stêrk TV

    Di çalakiya YRK’ê de 2 Muxafizên Şoreşê hatin cezakirin

    Ji aliyê Stêrk TV

    HPG: Şehîdên Merîwanê bûn rêberê siberoja azad

    Ji aliyê Stêrk TV
  • JIN

    Li Kirmanşanê bavek keça xwe ya 16 salî qetil kir

    Ji aliyê Stêrk TV

    Çalakiyên 25’ê Mijdarê yên li Rojava: Jin divê bi qanûnî bên parastin

    Ji aliyê Stêrk TV

    Li Dihokê jinek hate kuştin

    Ji aliyê Stêrk TV

    Li Hewlêrê mirina bi guman a jinekê

    Ji aliyê Stêrk TV

    Li Amedê nobeda jin, edalet û bîrê: Çîroka heft jinan hate parvekirin

    Ji aliyê Stêrk TV

    Li Depê jinên hatin qetilkirin hatin bîranîn

    Ji aliyê Stêrk TV
  • ÇAND Û HÛNER

    Mihrîcana Filman a Rojava ya Navneteweyî di roja 3’yemîn de didome

    Ji aliyê Stêrk TV

    10’emîn Festîvala Navneteweyî ya Şanoya Kolanê li Kerkûkê dest pê kir

    Ji aliyê Stêrk TV

    Omer Bîçer: Divê sînemaya Kurd di pêvajoya aştiyê de hişê dîrokê biafirîne

    Ji aliyê Stêrk TV

    Uysal: Hêza çêker û hevgirtinê ya hunerê dikare tevkariyê li pêvajoya aştiyê bike

    Ji aliyê Stêrk TV

    Rojên Fîlmên Kurd ên Serçavan a 12’emîn bi dawî bû

    Ji aliyê Stêrk TV

    Nagîhan Akarsel li Romayê di Festîvala Çand û Huner de hat bîranîn

    Ji aliyê Stêrk TV
  • CÎHAN
  • YÊN DIN
    • Gotar
    • Civak
    • Rojava
    • Gotar
  • 🔥
  • HEMÛ BAJAR
  • AMED
  • STENBOL
  • BEHDÎNAN
  • ENQERE
  • ROJEV
  • QAMIŞLO
  • KOBANÊ
  • WAN
  • ŞENGAL
  • HESEKÊ
  • ŞIRNEX
  • MÊRDÎN
  • RIHA
  • LEZGÎN
  • ÊLIH
  • COLEMÊRG
Nûçeyên Lezgîn
Li Hewlêrê mirina bi guman a jinekê
Petrola di ser Îranê re ji bo Efganistanê hate birin wê bê lêkolîn
Agahî ji 2 jinên Kurd ên li Îranê hatin binçavkirin nayê wergirtin
Dadgeriya Îranê cezayê darvekirinê yê li 4 çalakgeran hatibû birîn erê kir
Êrîşkarê wêneyên şehîdan hate binçavkirin
Dîtina TîpanAa
Stêrk TVStêrk TV
  • Kurdistan
  • Jin
  • Çand û Hûner
  • Cîhan
  • Rojava
  • Rojane
  • Cîhan
  • Civak & Ekolojî
  • Zanist
  • Ji Bo Min
  • Dîtinên Min
  • Tomarên Min
  • Favoriyên Min
Bigere
  • Kategorî
    • Kurdistan
    • Jin
    • Ciwan
    • Çand û Hûner
    • Cîhan
  • BAJAR
    • HEMÛ BAJAR
    • AMED
    • STENBOL
    • QAMIŞLO
    • ŞEHBA
    • REQA
    • WAN
  • JI BO TE
    • Ji Bo Min
    • Tomarên Min
    • Favoriyên Min
    • Dîtinên Min
  • RÛPEL
    • Podcast
    • Video
    • Wêne
    • Gotar
Hesabê we heye? Têketin
Me bişopîne
© Mafên belavkirinê li ba Stêrk TV parastî ne 2024. Hemû maf parastî ne.
Stêrk TV > Blog > Rojane > ‘Exlaq hildiweşe’
Rojane

‘Exlaq hildiweşe’

Endama Konferansa Îslama Demokratîk Hatîce Kavran diyar kir ku li Tirkiyeyê pêvajoya pûçbûnê ya di warê perwerde û olî de nirxên exlaqî yên civakê tine dike û bûye sedema hilweşîna exlaqî.

Stêrk TV
Stêrk TV Dîroka nûkirinê: 31. Tebax 2024 Dema xwendinê: 7 dq.
Parvekirin

Li Tirkiyeyê di serdema desthilatdariya AKP’ê de zêdebûna saziyên perwerdehiya olî dûrketina ji dersên manewî û exlaqî yên Îslamê bi xwe re anî. Bi taybetî di van 20 salên dawî de çawaniya perwerdehiya ku di van saziyan de tê dayîn bûye mijara nîqaşan, li şûna nirxên exlaqî û etîk yên Îslamê, hişmendiyeke olî ya dogmatîk û siyasî di nava ciwanan de hatiye avakirin. Ol ji rêbertiyeke manewî hatiye derxistin û bi veguherandina bîrdoziya siyasî û pêvajoya pêçbûnê dane destpêkirin. Endama Konferansa Îslama Demokratîk Hatîce Kavran ji ANF’ê re axivî û diyar kir ku di serdema hikûmetên AKP’ê de nirxên olî ji cewherê xwe hatiye derxistin û ev pêvajo di wateya olî de rê li ber pûçbûneke mezin vekir.

VEGUHERÎ MEKANÎZMAYA KU BERJEWENDIYÊN DESTHILATÊ DIPARÊZE

Kavran diyar kir ku li Tirkiyeyê pûçbûna di qada perwerdehî û olî de rê li ber zirareke mezin a civakê vekir û da zanîn ku ev pêvajo nirxên exlaqî yên civakê ji holê rakiriye û bûye sedema hilweşîna exlaqî û got, “Saziyên olî di parastina nirxên exlaqî û etîk ên civakê de xwedî roleke girîng in. Lê belê AKP’ê ev sazî veguherand amûrên siyasî û îdeolojîk. Bi vî awayî, ol ji rewşa ku civakê tîne ba hev derxist û veguherandiye mekanîzmayek ku berjewendiyên desthilatê diparêze.”

Kavran diyar kir ku AKP bi manîpulekirina pergala perwerdehiyê hewl da ku li gorî berjewendiyên xwe nirxên exlaqî û etîk ji nû ve pênase bike û wiha dewam kir: “Ev pêvajo bû sedem ku nifşên ciwan ji ramana rexnegiriyê dûr bikevin, çanda bîatkirinê belav bibe û civak her ku diçe ji hev dûr bikeve. Bikaranîna olê di siyasetê de baweriya civakê ya bi nirxên olî şikandiye. Ol êdî ji nirxeke hevgirtinê derketiye û bûye hêmaneke parçekirin û dubendiyê. Ev nêzîkatiya AKP’ê stratejiyeke ku zirarê dide aştiya civakî û nirxên exlaqî û manewî yên di bingeha olê de tune dike. Ev stratejî bû sedem ku pergala perwerdehiyê ji cewherê xwe dûr bikeve û tenê di çarçoveya îdeolojîk de nifşan mezin bike.”

Kavran anî ziman ku desthilata AKP’ê di bin navê perwerdehiya olî de bi rêya cemaetan pergala perwerdehiyê xera kir û wiha dewam kir: “Piştî ku AKP hat ser desthilatdariyê, li gorî rojeva xwe ya siyasî ev yek hîn berfirehtir kir û perwerdehiya olî xiste navenda pergala perwerdehiyê. AKP’ê bi vê rêbazê saziyên perwerdehiyê vala kir û di bin navê perwerdehiya olî de pergala perwerdehiya zanistî û rexneyî ji holê rakir.”

NASNAMEYA NIJADPERESTÎ Û DEWLETPARÊZÎ

Kavran destnîşan kir ku desthilatê bi gotina “avakirina nifşên muhafezakar ên neteweperest” nasnameyeke dewletparêz û îdeolojîk ava kiriye û wiha pêde çû: “Armanca li pişt vê gotinê ne perwerdehiya olî ye. Armanca hemû desthilatan ew e ku ji bo ewlehiya xwe bide xebitandin kesên nirxên xwe yên exlaqî wenda kirin, ji bo pere û meqamê têbihigîne. Di vê çarçoveyê de di bin navê oldaran de hewl didin vê rizînê bi civakê bide qebûlkirin. Ol ji bo piraniya civakê xwedî wateyek xurt û girêdayî ye.”

LI MEDRESEYAN ALIM DIHATIN PERWERDEKIRIN

Kavran diyar kir ku rêya herî hêsan a kontrolkirina civakê belavkirina cehaletê ye û wiha lê zêde kir: “Dema ku dîroka Îslamê tê lêkolînkirin ji roja ewil ve girîngî daye perwerdeyê û ayetên wekî ‘Bixwîne, bi navê Xwedê bixwîne, bê mirov çawa hatine afirandin bixwîne’ bal kişand ser girîngiya perwerde û fêrbûnê. Ji vê ayetê du peyamên mirov derxe pêş hene: Bi perwerdeyê fêrbûna heqîqetê û fêmkirina afirandinê. Her wiha Hz. Muhammed dibêje ‘Ez ji bo exlaqê xweş temam bikim hatime şandin’. Ev jî nîşan dide ku di Îslamê de perwerde û exlaq bê çiqas bi qîmet e. Dema ku di serdema destpêkê ya Îslamê de li mizgeft û malan perwerde dihat kirin, paşê medreseyan ev wezîfe girt ser xwe. Desthilatên ku medreseyên ji bo berjewendiyên wan nedixebitin zext û zodarî li wan dikir, mamosteyên wan sirgûn dikirin an jî îdam kirin. Lê tevî van zextan jî alimên di asta cîhanê de di medreseyan de hatine perwerdekirin. Di van medreseyan de ne tenê perwerdeya olî, huner, edebiyat, muzîk û ilmên pozîtîf jî dihatin dayîn. Alî Kûşçû, Îbn-î Sîna, Melayê Cizîrî, Feqiyê Teyran, Ehmedê Xanî û bi sedan kesên din navên girîng in ku di van medreseyan de perwerde dîtin.”

KESÊN KU XWE OLDAR DIHESIBÎNIN

Kavran got, “Armanca yekane civakek ku xizmetê ji desthilatê re bikin û di bin kontrola xwe de ava bikin. Ev rewş tenê bi van 20 salên dawî re ne sînordar e, di dîroka komarê de çend kes di Diyanetê de xebitîne an jî ji beşên Îlahiyatê mezûn bûne fêdeya wan gihîştiye civakê? Mixabin, tuneye. Kesên ku bi exlaq û etîkê nizanin lê xwe oldar dihesibînin derketin holê. Ev rewş rê li ber berteka civakî ateîzmê û krîza baweriyê vekir. Di bin navê olê de tişta ku dijberên olê nedikarîn bi dest bixin, wan pêk anîn. Ol di destê desthilata çewt de ol dikare bibe mîna hişbirê. Rêxistinên wekî DAÎŞ, Boko Haram û Talîban mînakên herî berbiçav ên vê yekê ne. Ji ber vê yekê rastiya olê ancax bi perwerdeyê hîn dibe.”

JI ÇAR ALIYAN VE ÊRÎŞÎ KURDISTANÊ DIKIN

Kavran anî ziman ku desthilatdarên ku nûnerên dewleta Tirk in, bi taybet li çar milên Kurdistanê tevdigerin, ji bo hesasiyetên olî yên Kurdan di bin kontrolê de bihêlin û bi rê ve bibin, bi her cûre civak û mezheban re hevkariyê dikin û wiha bi daw kir: “Ciwanên ku di cemaet û tarîkatên dewletê de tên perwerdekirin, tevlî nav rêxistinên radîkal ên mîna DAÎŞ’ê dibin. Bi teybetî ku herî zêde tevlîbûna di nava DAÎŞ ́ê ji herêmên Kurdistanê çêbû, ev jî nîşan dide ku sedema sereke ya tevlîbûna vê rêxistina xwînrêj pêvajoya mankurtkirinê ya ku di bin navê ́ perwerdeya olî de tê meşandine. Dewlet bi rêya saziyên perwerdehiyê hewl dide bi zextê wan di bin kontrola xwe de bihêle.”

YÊN HATINE ÊTÎKETKIRIN HEMÛ BAJAR

Ji me agahî bistîne!

Eger tu bibî abone em ê nûçeyên lezgîn yekser ji maîla te re bişînin.
Eger tu bibî abone te we wateyê ku tu Polîtikaya Malpera Me dipejînî û dîsa tê wê wateyê ku tu Şert û Mercên me qebûl dikî. Tu kendî bixwazî dikarî ji abonetiyê derkevî
Çi Difikirî?
.0
.0
.0
.0
.0
.0
Nûçeya Berê ROJEVA 31’Ê TEBAXA 2024’AN
Nûçeya Pişt re Şeker: Li girtîgehan êşkenceya sîstematîk zêde dibe
Nirxandinek Bike Nirxandinek Bike

Nirxandinek Bike Cancel reply

You must be logged in to post a comment.

Me Bişopîne!

Tu dikarî li ser gelek platforman rûpelên me bişopînî.
FacebookBiecibîne
TwitterBişopîne
PinterestPîn bike
InstagramBişopîne
YoutubeSubscribe
TiktokBişopîne
TelegramBişopîne
Google NewsBişopîne
LinkedInBişopîne
- Frekans -
Ad image
- Frekans -
Ad image

Navarokên Li Pêş

Şervana berxwedana dîrokî: Armanc Devrîm

Armanca Devrîm ku tevlî berxwedana dîrokî ya gerîla ya li dijî dagirkeriyê bû, di nava…

Ji aliyê Stêrk TV

Pêşangeha Pirtûkan a Navneteweyî ya Şehîd Herekol bi dawî bû

9’emîn Pêşangeha Pirtûkan a Navneteweyî ya Şehîd Herekol bi xelatkirina nivîskar, weşanxane, pirtûkxane û sazî…

Ji aliyê Stêrk TV

Rûsyayê ji bo xaka desteser kiriye mizakereyê qebûl nake

Kremlin di daxuyaniya xwe de diyar kir ku ne mimkin e ku axa Ûkraynayê ya…

Ji aliyê Stêrk TV

Ev jî di be ku bala te bikşînin

Rojane

ROJEVA 18’Ê MIJDARA 2026’AN

Ji aliyê Stêrk TV
Jin

Li Fransayê di sala 2025’an de 285 hezar kes rastî tundiya hevjînan hatin

Ji aliyê Stêrk TV
Rojava

Hevgirtina Rewşenbîran: Divê statuya Zanîngeha Rojava bê parastin

Ji aliyê Stêrk TV
Rojane

PÎK: Em operasyonên li dijî endamên HEVBENDÎ şermezar dikin

Ji aliyê Stêrk TV
Ya Berê Ya Pişt re
Stêrk TV
Stêrk TV
Stêrk TV

Li Ser Şopa Heqîqetê

Stêrk TV ji sala 2009an ve di warên siyasî, civakî, çandî û hunerî de weşanê dike. Bi nêrîna azadiya jinê û avakirina civakeke demokratîk, Stêrk TV xebatên civakî, çandî, hunerî, dîrokî, aborî û yên jîngehê dimeşîne. Di çarçoveya parastin û pêşxistina çand û zimanê Kurdî de, bi zaravayên Kurmancî, Soranî, Kirmanckî û Hewramî nûçe û bernameyên cûrbicûr amade dike û diweşîne. Stêrk TV xizmetê li çand û hunera Kurdî dike.

Facebook Twitter Youtube Rss Medium
Kategorî
  • Kurdistan
  • Rojane
  • Çand û Hûner
  • Cîhan
  • Jin
  • Civak & Ekolojî
  • Zanist
Rûpel
  • Têkîlî
  • Frekans
  • Derbarê me de
  • Şert û Merc
  • Rêgezên Malperê
  • Kar Xwestin
  • Kunye

© Stêrk TV. Hemû mafê wê parastîne

adbanner
AdBlock Asteng Dike
Malpera me de reklam hene, ji ber vê sedemê malpera me bixin listeya spî ya AdBlock'ê
Temam, ez ê li listeya spî zêde bikim
Hûn bi xêr hatin

Têkevin hesabê xwe

Te paroleya xwe jibîr kir?