Bi minasebeta 3’yê Gulanê Roja Azadiya Çapemeniyê ya Cîhanê, Komeleya Rojnamegerên Jin a Mezopotamyayê (MKG) daxuyaniyeke nivîskî da.
Di daxuyaniyê de wiha hat gotin:
“Îro 3’yê Gulanê Roja Azadiya Çapemeniyê ya Cîhanî ye. Ji aliyê Neteweyên Yekbûyî ve hatiye ragihandin. Ev roj ji bo parastina azadiya xebatkarên çapemeniyê ya di ragihandina nûçeyan de û mafê raya giştî ya ji bo gihîştina agahdariya rast û bêalî tê pîrozkirin. Lêbelê, li Tirkiyeyê û bi taybetî li erdnîgariya Mezopotamyayê, ev roj ji pîrozkirinê bêtir bûye roja berxwedanê.
Azadiya çapemeniyê mafekî mirovî yê gerdûnî ye. Lêbelê, rojnamevanên li Tirkiyeyê, bi taybetî rojnamevanên jin ên ku di çapemeniya Kurdî de dixebitin, di bin gefên berdewam de dijîn. Kesên ku dixwazin rastiyê eşkere bikin bi lêpirsîn, binçavkirin, girtin, êrîş, sansura dîjîtal û kampanyayên bêrûmetkirinê re rû bi rû dimînin. Her nûçeyek ku rexneyê li polîtîkayên hikûmetê dike wekî ‘sûc’ tê hesibandin; hewl tê dayîn ku medyaya muxalefetê bêdeng bibe.
Ji aliyê din ve jî, rojnamevan vê zextê bi awayekî piralîtir dijîn: Ew hem ji ber nasnameyên xwe yên siyasî û hem jî ji ber zayenda xwe têne hedefgirtin. Nûçeyên ku dengê jinan eşkere dikin û newekheviya zayendî eşkere dikin, bi zexta dewletê, medyaya ku ji hêla mêran ve serdest e û amûrên ewlehiyê re rû bi rû dimînin. Wekî Komeleya Rojnamevanên Jin a Mezopotamyayê, em her 3’yê Gulanê heman rastiyê bi bîr dixin û dibêjin; ‘Ger çapemenî were bêdengkirin, gel jî tê bêdengkirin’ û ‘Ger dengê rojnamevanên jin were qutkirin, wijdanê civakê kor dibe’. Em ê destûrê nedin vê yekê.
Di sala 2024’an de gelek binpêkirinên mafan li dijî rojnamevanan çêbûne. Ji bilî van binpêkirinan, binçavkirin û girtin di tevahiya salê de berdewam kirin. Di sala 2024’an de, herî kêm 118 rojnamevan hatin binçavkirin, 26 hatin girtin, 30 rojnamevan bi êrîşa fîzîkî rû bi rû man û gihîştina 5,260 nûçeyan hat astengkirin. Ev wêne bi zelalî nîşan dide ku azadiya çapemeniyê li Tirkiyeyê ne tenê hatiye binpêkirin, lê di heman demê de bûye polîtîkayeke sazûmanî ya çavtirsandinê, nemaze ji bo rojnamevanên jin.
Em hempîşeyên xwe yên ku di sala 2024’an de ji ber xebatên xwe yên rojnamevaniyê jiyana xwe ji dest dan bi rêzdarî bi bîr tînin: Hêro Bahadîn û Gulistan Tara di 23’yê Tebaxa 2024’an de li Silêmaniyê bi êrîşa SÎHA’yan a li dijî wesayîta rojnamevanan hatin qetilkirin. Cîhan Bilgin û Nazim Daştan dema ku pêşketinên li Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê dişopandin, dîsa ji aliyê SÎHA’yên dewleta Tirk ve hatin hedefgirtin û qetilkirin. Ev êrîş nîşan didin ku mafê jiyana rojnamegeran çawa tê binpêkirin. Ew tenê li dû rastiyê bûn. Em ê ji cihê ku wan hiştibûn, bidomînin.
Wek Komeleya Rojnamegerên Jin a Mezopotamyayê, em daxwaza serbestberdana tavilê ya hemû rojnamevanên girtî, bidawîanîna zext, tundî û hedefgirtina rojnamevanan û misogerkirina destûrî ya azadiya çapemenî û ramanê ji bo hemû welatiyan dikin.
Ji ber ku parastina mafê raya giştî yê wergirtina nûçeyan ne sûc e, ew rûmetek e.
Em, wekî jinên ku li ser axa Mezopotamyayê li ser rêya rastiyê dimeşin, em ê nehêlin ku rastî di tariyê de winda bibe. Em ê di her şert û mercî de pênûs, kamera û dengê xwe li dijî medyaya serdest a mêran, zexta dewletê û sansura sîstematîk biparêzin.
Yên ku rastiyê dinivîsin, wê biaxivin, ne yên ku ji rastiyê ditirsin!”
