Hevserokê Giştî yê Komeleya Mafên Mirovan (ÎHD) Cîhan Aydin qonaxa heyî ya Pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk û kêmasiyên ji aliyê guhertinên qanûnî ve nirxand û destnîşan kir ku ji bo avakirina aştiya mayinde divê dewlet di mijara demokratîkbûnê de bi berpirsyariyê rabe.
Aydin diyar kir ku gavên ji aliyê bêçekbûnê ve hatine avêtin, eger bi sererastkirinên li qadên azadî û mafên bingehîn neyên temamkirin wê pêvajo gelekî hesas bibe ku karibe bişikê. Aydin ragihand ku gavên ji destpêka pêvajoyê û vir ve hatine avêtin girîng e, lê belê çarçoveya qanûnî kêm e.
Hevserokê Giştî yê ÎHD’ê anî ziman ku qanûna hatiye derxistin girîng e, lê belê xwedî kêmasiyan e û got, qanûn beriya her tiştî giraniyê dide ser bêçekbûnê, di mijara azadî û mafên bingehîn ên Kurdan de garantiyekê yan jî sozekê nade. Aydin bi bîr xist ku rexneyên têkildarî van kêmasiyên qanûnê beriya niha jî anîbûn ziman, lê belê li gel hemû îtirazan jî bi rewşa heyî hate qebûlkirin.
Her wiha anî ziman ku di qonaxa ji niha û pê ve ya pêvajoyê de biryara tespît û piştrastkirinê ya Desteya Ewlekariay Mîllî tê hêvîkirin û weşandina biryarê li Rojnameya Fermî di rojevê de ye. Aydin bal kişand ser daxuyaniyên dawî yên Rêveberiya Tevgerê û bi bîr xist ku hin hêzên çekdar ên li Tirkiyeyê hatine vekişandin, kampên nêzî sînorê Tirkiyeyê yên li Herêma Kurdistanê hatine valakirin.
Aydin diyar kir ku di daxuyaniyên navborî de sozên hatine dayin bi cih hatine anîn, lê belê aliyê hikumetê têkildarî van gavan hîn daxuyaniyeke berfireh nedaye. Aydin ragihand ku daxuyaniyên ji aliyê hikumetê ve tên bi giranî li ser şopandin û çavdêrîkirinê ne, lê belê li gel vê jî qonaxa heyî girîng e.
Hevserokê Giştî yê ÎHD’ê anî ziman ku di pêvajoyên çareseriya şer de girîng e mijarên; pîvanên mafên mirovan, rûbirûbûna bi rabirdûyê û têkoşîna li dijî bêcezahiştinê bê nirxandin û got, tecrûbeyên li qada navneteweyî nîşan didin ku pêvajoyên çareseriya şer divê bi rengekî yekpare bêne nirxandin, weke paketeke berfireh bê dîtin û têrê nake ku ev pêvajo tenê li ser bêçekbûnê be.
Aydin diyar kir ku xurtirina azadî û mafên bingehîn, pêkanîna reformên demokratîk, sererastkirina qanûnî û destûra bingehîn û avakirina mekanîzmayên rûbirûbûna bi rabirdûyê re girîng e bibin parçeyên pêvajoya çareseriyê.
Cîhan Aydin destnîşan kir ku gavên bêçekbûn û demokratîkbûnê ne mecbûr e ku li benda hev bisekinin û got, astengî nîne ku li van qadan gavên hevdemî bêne avêtin.
Aydin bal kişand ser gavên ku divê li qada demokratîkbûnê werin avêtin û bi bîr xist ku hîn jî kiryarên qeyûm dewam dikin, kesên ku weke qeyûm li şaredariyan hatine bicihkirin hîn jî li ser kar in. Her wiha anî ziman ku divê rewşa girtiyên nexweş bi rengekî lezgîn were nirxandin û got, bi rêya komîsyona girtîgehan a ÎHD’ê ew vê mijarê bi rêk û pêk dişopînin û gelek serlêdan li komeleyê hatin kirin.
Hevserokê Giştî yê ÎHD’ê rexne kir ku biryarên Dadgeha Mafên Mirovan a Ewropayê û Dadgeha Destûra Bingehîn jî bi cih nayên anîn û anî ziman ku ev pirsgirêk hebû divê li gel kêmasiyên li qada demokratîkbûnê werin nirxandin.
Cîhan Aydin têkildarî paşeroja pêvajoyê destnîşan kir ku garantîkirina karên siyasî û tevlîbûna hemû beşên civakê weke welatiyên wekhev li pêvajoyê wê ji bo aştiya mayinde diyarker be. Aydin anî ziman ku heta ev yek neyê kirin zehmet e aştiyeke mayinde bê pêkanîn û diyar kir ku divê hikumet polîtîkayên xwe yên zextê bidin aliyekî û di mijara demokratîkbûnê de bi lez polîtîkayê biguherîne. Aydin bal kişand ser girîngiya bicihanîna reformên qanûnî û tedbîrên ku di çarçoveya gavên demokratîkbûnê de di xala heftemîn a rapora meclîsê de hate destnîşankirin.
Hevserokê Giştî yê ÎHD’ê Cîhan Aydin anî ziman ku aştiya mayinde nabe ku tenê bi bêçekbûnê bê pênasekirin û destnîşak kir ku di mijarên mafên bingehîn û azadiyê, welatîbûna wekhev, dewleta hiqûqê, siyaseta demokratîk û tevlîbûna civakî de garantiyên şênber bêne afirandin. Aydin diyar kir ku dema ev gav hatin avêtin wê hesta qebûlkirinê ya civakê ya ji bo pêvajoya aştiyê xurt bibe û pêvajo hîn bi lez, erênî û bi berxwedêrî bi pêş ve biçe.
