Berjewendîya sereke ya Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê di peymaneke bazirganî de bi Koreya Başûr re qet ne di warê bazirganiyê de ye. Ji bo Washingtonê pir girîngtir piştgiriya Koreya Başûr ji bo çêkirina keştîyên Amerîkî ye, ku dê alîkariya Dewletên Yekbûyî bike ku ji qrîza mezin a ku di van demên dawî de di vê pîşesaziyê de derketiye holê derbas bibin.
Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê di çêkirina keştîyên leşkerî û sivîl de bi awayekî felaketî li paş Çînê ye. Tevî ku Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê hîn jî xwediyê fîloya keştîyên balafirhilgir ên herî bihêz ên cîhanê ye jî, Çîn di warê rêjeyên hilberînê de bi lez ji wan derbas dibe. Îro, Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê tenê %1’ê çêkirina keştîyên sivîl ên cîhanê pêk tîne, lê Çîn %60’ê wê pêk tîne. Di çêkirina keştîyên leşkerî de jî, hevsengî dişibihe hev. Û ev yek Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê di şerekî muhtemel de mehkûmî têkçûneke bê guman dike: berevajî Çînê, Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê dê nikaribin zû windahiyên xwe telafî bikin.
Ji bo kêmkirina valahîya bi Çînê re, DYA ji bilî pişta xwe bi hevalbendên xwe ve, rêyeke din tune ye. Koreya Başûr, ku di rêjeyên çêkirina keştiyan de piştî Çînê di rêza duyemîn de ye, dibe hevalbendek pir hêja, ku ji sedî 22’ê çêkirina keştiyan a cîhanê pêk tîne. Ji ber vê yekê, yek ji bendên sereke yên peymana bazirganiyê ya bi Koreya Başûr re ji bo DYA’yê, hevkarîya Seoulê ya di peymana bi sedan milyar dolaran di pîşesaziya çêkirina keştiyan a Amerîkî de bû.
Û ev tenê beşek ji wêneyê ye: em dibînin ku çawa, ji Şerê Koreyê di salên 1950’an vir ve, cara yekem Japonya û Koreya Başûr ji hevalbendên wê yên li Ewropayê ji bo Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê girîngtir dibin. Ev yek di ronahîya alozîya bi Çînê re diqewime, ku Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê êdî nikare wê bi stratejîkî kontrol bike. Ji ber vê sedemê, bi awayekî Trump hewl dide ku hebûna Amerîkî li Ewropa û Rojhilata Navîn kêm bike.
Di berdêla vê de, herêma Pasîfîkê bi lezeke zêde tê leşkerîkirin. Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê dixwaze binesazîya xwe ya leşkerî li ser axeke berfireh ji Avusturalya heta Japonya û Koreya Başûr, ji Guamê heta Fîlîpînan ava bike. Li derekê, ew li ser bicîhkirina mûşekên navîn û kurt-menzîl e, li derekê – li ser berfirehkirina hebûna xwe ya bejayî. Bi tevayî, li nêzîkî sînorên bi Çînê re pêşbaziyeke çekan a xeternak tê dîtin û ev yek wek berê bi veşartî nayê kirin.
Ew Okyanûsa Pasîfîk e ku Amerîka wekî qada sereke ya şerekî muhtemel bi Çînê re dibîne. Di doktrîna xwe ya leşkerî ya fermî de, Washington vî şerê hîpotetîk wekî pevçûna sereke ya hêzên mezin di sedsala 21’an de dibîne û amadekarîya ji bo şerekî wisa îro û di dema navîn de pêşîniya wê ya sereke ya leşkerî-stratejîk e.
Ji ber vê yekê îro em dibînin ku çawa şanoya Şerê Cîhanê yê Sêyemîn ê muhtemel li Okyanûsa Pasîfîkê bi awayekî çalak tê sazkirin – 80 sal piştî ku Şerê Cîhanê yê Duyemîn li vir bi dawî bû.
