Di demeke ku êrîşên çeteyên HTŞ’ê û komên girêdayî wê li ser Rojava berdewam dikin de çete biryara agirbestê ya hikûmeta Sûriyeyê binpê dikin, êrîşî ser wargehên Kobanê û Hesekê dikin. Baroya Amedê û Komîsyona Mafên Mirovan a Komeleya Mafên Mirovan (ÎHD) a Amedê diyar kirin ku di van êrîşên didomin de binpêkirinên mafên mirovan û sûcên şer têne kirin û bertek nîşanî bêdengiya saziyên navneteweyî dan. Parêzvanên mafên mirovan anîn ziman ku divê ev sûc bên raporkirin û wekîsaziyên mafên mirovan li hember ev tiştên diqewimin wê hin çalakiyan bikin.
Serokê Komîsyona Mafên Mirovan a Baroya Amedê Bawer Mizrak diyar kir ku baro li dijî pevçûnên zêde bûne ew ê biçin Başû û Rojava. Bawer Mizrak destnîşan kir ku ew ê li wir gelek danûstandinan bikin ûbi bîr xist ku daxwazên gelên Sûriyeyê yên jiyaneke wekhev û azad hedef tên girtin.
‘JIYANA GEL HEDEF TÊ GIRTIN’
Mizrak anî ziman ku hewl didin modela jiyanê û polîtîkayên ku ji hêla gelê Kurd ve hatine avakirin tune bikin û got, “Hikûmeta demkî ya Şamê ku zîhniyeta Esed a berê didomîne, bi nêzîkatiyek yekrengî tevdigere û hewl dide ku rêveberiyek navendî li seranserê Sûriyeyê ji nû ve ava bike. Bi salan e, Rojava xwedî statuyek bû ku mirov tê de wekhev dijiyan. Êrîşek cidî li dijî vê yekê heye.” Mizrak destnîşan kri ku pevçûnên ku 15 roj berê li Helebê dest pê kirin, ber bi Hesekê û herêma sînorê Rihayê ve belav bûne û got “Di dîmenên hatine weşandin de, em bi zelalî dibînin ka rêbazên ku di dema êrîşan de têne bikar anîn çiqas hovane ne.”
‘WEK BARO EM Ê BIÇIN ROJAVA’
Mizrak behsa krîza mirovî ya ji ber êrîşan çêbûye kir û diyar kir ku bi hezaran kes koçber bûne û wiha domand: “Mirov neçar mane ku malên xwe biterikînin. Pirsgirêkên cidî di gihîştina stargeh, xwarin û pêdiviyên bingehîn de hene. Ji bo ku em li hember vê hovîtiyê bêdeng nemînin, hişyariya raya giştî bilind bikin û rewşê li cihê wê bişopînin, em plan dikin ku îro bi şandeyek ji 15 kesan re ji deriyê Sêmalka derbasî Rojava bibin.”
‘XWEPARASTIN MAFÊ HERÎ SEREKE YE’
Mizrak qala mafê xweparastinê yê mirovên li wir dijîn kir û destnîşan kir ku ev mafek rewa ye û got, “Her çiqasî mirovên li wir dijîn êrîşî tu nasname an civakê nekiribin jî, ew ji ber nasnameya xwe ya Kurd û îradeya xwe ya birêvebirina herêmên xwe dibin hedef. Parastina li dijî van êrîşan di çarçoveya xweparastinê ya rewa de mafê herî sereke ye.”
‘JIYAN Û EWLEHIYA MIROVAN DI BIN XETEREYÊ DE NE’
Endama MYK’ê û rêvebera ÎHD a Amedê parêzer Berfîn Elçî diyar kir ku ÎHD ji bo bêje “Li dijî şer, aştî” wê roja Şemiyê li navçeya Pirsûsê ya Rihayê bicive. Berfîn Elçî destnîşan kir ku ew ê bi daxuyaniyekê balê bikişînin ser binpêkirinên mafên mirovan û got, “Êrîşên dawî yên li bakurê Sûriyeyê, bi taybetî jî hedefgirtina wargehên ku nifûsa Kurd lê zêde ye, nîşan didin binpêkirinên mafên mirovan ên cidî hene. Çalakiyên leşkerî yên ku ji hêla komên çekdar ên girêdayî hikûmeta demkî ya Sûriyeyê ve li Rojava û derdora wê têne kirin, rasterast jiyan û ewlehiya nifûsa sivîl a Kurd dixe xetereyê. Her çiqasî gelên din û komên olî yên li herêmê dijîn jî ji van êrîşan bandor dibin jî, rastiya ku wargehên ku êrîş lê kom bûne deverên ku nifûsa wan bi piranî Kurd e nîşan dide ku tiştê ku diqewime ne tesadufî ye.”
‘MAFÊN MIROVAN BI AWAYEKÎ EŞKERE TÊN BINPÊKIRIN’
Berfîn Elçî anî ziman ku tiştê ku diqewime binpêkirinek eşkere ya mafan e û got kudi wêneyan de her tişt bi zelalî xuya dike. Berfîn Elçî bang li Neteweyên Yekbûyî kir û got, “Hedefgirtina wargehên sivîlan, koçberkirina bi darê zorê, muameleya xerab û qelkirinênn keyfî binpêkirinên eşkere yên qanûna mirovî ya navneteweyî ne.
Bidestxistina agahiyên rast ên binpêkirinan li herêmê her ku diçe dijwartir dibe. Lê, wêne û şahidiyên ku derketine holê eşkere dikin ku erkên derbarê parastina sivîlan de bi awayekî sîstematîk têne binpêkirin. Ev rewş ji bo maf û azadiyên bingehîn ên gelê Kurd, nemaze mafê wan ê jiyanê, fikarên kûr diafirîne. Berdewamiya pevçûnê bi vî rengî ne tenê dê binpêkirinên heyî girantir bike, lê di heman demê de dê lawaziyên etnîkî û civakî yên li herêmê jî kûrtir bike.”
‘DIVÊ BINPÊKIRIN BÊ CEZA NEMÎNIN’
Berfîn Elçî anî ziman ku ew ê di çalakiya roja Şemiyê ya li Pirsûsê de mafê jiyanê yê gel dubare bikin û wiha dawî li axaftina xwe anî: “Divê niha civaka navneteweyî bi taybetî Neteweyên Yekbûyî li dijî van êrîşên li ser Kurdan gavên bi bandor bavêjin. Wekî Komeleya Mafên Mirovan derbarê van hemû binpêkirinên mafên mirovan em ê roja Şemiyê li Pirsûsê, li ser sînorê Kobanê çalakiyekê li dar bixin. Ji ber vê yekê çalakiya ku em ê li ser sînorê Pirsûsê bikin, em ê daxwaza xwe ya rawestandina êrîşên li ser sivîlên Kurd ên li seranserê sînor, parastina sivîlan û bêceza nehiştina binpêkirinên giran ên hatine kirinbînin ziman. Nabe ku daxwaza aştiyê ji parastina mafê jiyanê yê gelê Kurd cûda were dîtin.”
