Çarşem, 18 Mijdar 2026
  • Ji Bo Min
  • Favoriyên Min
  • Tomarên Min
  • Dîtinên Min
  • Blog
Video
Podcast
Zindî
Arşîv
Neşeriya Çalakiyan
Stêrk TV
  • DESTPÊK
  • ROJANE

    ‘Berpirsyariya dîrokî ya Elewiyan ew e ku bibin kirdeya civakî ya aştiyê’

    Ji aliyê Stêrk TV

    ROJEVA 18’Ê MIJDARA 2026’AN

    Ji aliyê Stêrk TV

    PÎK: Em operasyonên li dijî endamên HEVBENDÎ şermezar dikin

    Ji aliyê Stêrk TV

    Seroka MPKE’yê Petra Bayr: Tirkiye ji pêkanîna biryarên DMME’yê berpirsyar e

    Ji aliyê Stêrk TV

    Girtiyê nexweşê giran Civan Boltan: ‘Ev sê hefte ne min nabin nexweşxaneyê’

    Ji aliyê Stêrk TV

    Ji bo girtiyên nexweş nobeta li pêşiya Wezareta Edaletê dewam dike

    Ji aliyê Stêrk TV
  • KURDISTAN

    PJAK: Îran bi dronên xwekuj êrîşî herêma Pêncewînê kir

    Ji aliyê Stêrk TV

    Li Abdananê zêdetirî 3 hezar kes mirinên karkeran protesto kirin

    Ji aliyê Stêrk TV

    Îranê bi topên hewanê êrîşî Qendilê kir

    Ji aliyê Stêrk TV

    Bi girseyî serdana sersaxiya Adsoy hat kirin

    Ji aliyê Stêrk TV

    Di çalakiya YRK’ê de 2 Muxafizên Şoreşê hatin cezakirin

    Ji aliyê Stêrk TV

    HPG: Şehîdên Merîwanê bûn rêberê siberoja azad

    Ji aliyê Stêrk TV
  • JIN

    Li Kirmanşanê bavek keça xwe ya 16 salî qetil kir

    Ji aliyê Stêrk TV

    Çalakiyên 25’ê Mijdarê yên li Rojava: Jin divê bi qanûnî bên parastin

    Ji aliyê Stêrk TV

    Li Dihokê jinek hate kuştin

    Ji aliyê Stêrk TV

    Li Hewlêrê mirina bi guman a jinekê

    Ji aliyê Stêrk TV

    Li Amedê nobeda jin, edalet û bîrê: Çîroka heft jinan hate parvekirin

    Ji aliyê Stêrk TV

    Li Depê jinên hatin qetilkirin hatin bîranîn

    Ji aliyê Stêrk TV
  • ÇAND Û HÛNER

    Mihrîcana Filman a Rojava ya Navneteweyî di roja 3’yemîn de didome

    Ji aliyê Stêrk TV

    10’emîn Festîvala Navneteweyî ya Şanoya Kolanê li Kerkûkê dest pê kir

    Ji aliyê Stêrk TV

    Omer Bîçer: Divê sînemaya Kurd di pêvajoya aştiyê de hişê dîrokê biafirîne

    Ji aliyê Stêrk TV

    Uysal: Hêza çêker û hevgirtinê ya hunerê dikare tevkariyê li pêvajoya aştiyê bike

    Ji aliyê Stêrk TV

    Rojên Fîlmên Kurd ên Serçavan a 12’emîn bi dawî bû

    Ji aliyê Stêrk TV

    Nagîhan Akarsel li Romayê di Festîvala Çand û Huner de hat bîranîn

    Ji aliyê Stêrk TV
  • CÎHAN
  • YÊN DIN
    • Gotar
    • Civak
    • Rojava
    • Gotar
  • 🔥
  • HEMÛ BAJAR
  • AMED
  • STENBOL
  • BEHDÎNAN
  • ENQERE
  • ROJEV
  • QAMIŞLO
  • KOBANÊ
  • WAN
  • ŞENGAL
  • HESEKÊ
  • ŞIRNEX
  • MÊRDÎN
  • RIHA
  • LEZGÎN
  • ÊLIH
  • COLEMÊRG
Nûçeyên Lezgîn
Li Hewlêrê mirina bi guman a jinekê
Petrola di ser Îranê re ji bo Efganistanê hate birin wê bê lêkolîn
Agahî ji 2 jinên Kurd ên li Îranê hatin binçavkirin nayê wergirtin
Dadgeriya Îranê cezayê darvekirinê yê li 4 çalakgeran hatibû birîn erê kir
Êrîşkarê wêneyên şehîdan hate binçavkirin
Dîtina TîpanAa
Stêrk TVStêrk TV
  • Kurdistan
  • Jin
  • Çand û Hûner
  • Cîhan
  • Rojava
  • Rojane
  • Cîhan
  • Civak & Ekolojî
  • Zanist
  • Ji Bo Min
  • Dîtinên Min
  • Tomarên Min
  • Favoriyên Min
Bigere
  • Kategorî
    • Kurdistan
    • Jin
    • Ciwan
    • Çand û Hûner
    • Cîhan
  • BAJAR
    • HEMÛ BAJAR
    • AMED
    • STENBOL
    • QAMIŞLO
    • ŞEHBA
    • REQA
    • WAN
  • JI BO TE
    • Ji Bo Min
    • Tomarên Min
    • Favoriyên Min
    • Dîtinên Min
  • RÛPEL
    • Podcast
    • Video
    • Wêne
    • Gotar
Hesabê we heye? Têketin
Me bişopîne
© Mafên belavkirinê li ba Stêrk TV parastî ne 2024. Hemû maf parastî ne.
Stêrk TV > Blog > Rojane > Gladioya NATO’yê bi dewleta Tirk re bû – 3
Rojane

Gladioya NATO’yê bi dewleta Tirk re bû – 3

Her çendî wekî ku di navbera dewleta Tirk û PKK’ê de ye xuya bike jî, şer di navbera PKK’ê û NATO’yê de bû. Bi ketina dewrê ya NATO’yê ve şer zêdetir bû.

Stêrk TV
Stêrk TV Dîroka nûkirinê: 29. Adar 2025 Dema xwendinê: 9 dq.
Parvekirin

Bi piştgiriya NATO’yê ve li hemû deverên welat komkujî, qirkirina çandî û sirgun ketibûn dewrê. Komploya navnetewî jî di pêşengiya DYE’yê de bi hêza NATO’yê pêk hatibû.

Pêngava 15’ê Tebaxê bi qasî ku dîrokî ye, di nav xwe de ewqas jî peyamek polîtîk dihewand. Li hemberî vê pêngavê pergala parastinê ya Tirkiyê têrker nebûbû. Bi vî awayî NATO ketibû dewrê û pêngava destpêkê bi xistina lîsteya ‘terorê’ re li Elmanyayê da kirin. Rêber Apo di parêznameya xwe 5’emîn de NATO li hemberî gelê Kurd û PKK’ê rolekê çawa dilîze, di rêxistinkirina kîjan êrîşan de cih digire û astengiyên ku di pêvajoyên muzakereyan de derxistiye nirxandiye û şerên Gladioyê wek çar serdem girtiye dest.

DIBE KU ÇALAKIYA DESTPÊKÊ YA GLADIOYA NATO’YÊ BE

Rêber Apo biryara partîbûnê wek bersiva şehadeta Hakî Karer pêş xist. Rêber Apo di derbarê çalakiya yekemîn a Gladioyê de wiha dibêje: “Di 18’ê Gulana 1977’an de bi provakasyonê qetilkirina Hakî Karer a ji aliyê Alaattîn Kapan ve dibe ku çalakiya destpêkê ya Gladioya NATO û dewleta Tirk a li hemberî PKK’ê ya ku di qonaxa komê de bû. Eger Bernameya Partiyê neyê weşandin, bi îlana PKK’ê re bersiva vê nehatiba dayîn û Alattîn Kapan nehatiba cezakirin, dibe ku kom hemû nebe jî bi tasfiyeye re rû bi rû mayîn gengaz bû. Komkujiya Mereşê ya ku dawiya 1978’an pêk hat jî li hemberî komê çalakiya duyemîn a Gladioyê ye.”

JI BO 15’Ê TEBAXÊ ASTENG BIKIN

Rêber Apo tîne ziman ku duyemîn serdema êrîşên Gladioyê bi derbeya leşkerî ya 1980’an destpê kiriye û wiha dibêje: “Armanca derbeyê di serî de hêzên çepgir, hemû hêzên muxalif ên hundirîn bêdengkirin û tesfiyekirin e. Hêmanên ku xistin nav PKK’ê û planên hêzên li pişt wan, ji ber tarzê tevgerê yê Rêbertiya PKK’ê bi ser neketin.”

Nûnerên PDK’ê ne alîgir bûn ku gerîla hemleyekê pêş bixin. Bi taybetî di qonaxa derbasbûna welat de gelek gerîla şehîd kirin. Mesût Barzanî di sala 1985’an de hevdîtîn bi Rêber Apo re kir û bi vekirî digot, “Daxwaza wan a dev jê berdana pêngava 15’ê Tebaxê ne ji ber Tirkiyê ye, ev bi Gladioya NATO’yê ve girêdayî ye.”

RÊXISTINIYÊN JÎTEM Û HÎZBÛLKONTRA

Di dema sêyemîn a Gladioyê de pêvajoyeke welê destpê kiribû ku hîn çalak bû. Rêber Apo têkildarî vê demê got, “Dema sêyemîn û ya herî girîng a şerê Gladio, ji sala 1985’an heta sala 1993’an e ku Tûrgût Ozal hate kuştin. Li gel peyama ku bi rêya Mesûd Barzanî hate ragihandin, piştî ku hate fêhmkirin em ê dest ji pêngavê bernedin, di sala 1986’an de rêxistiniyên JÎTEM û Hîzbûllahê xistin dewrê. Ev modela qirkirinê di sala 1986’an de bi kiryarên JÎTEM û Hîzbûllahê hate nûkirin, herdu rêxistinî di heman çarçoveyê de bi erk û rayeyan hatibûn xurtkirin. Bi deh hezaran kuştinên kiryar nediyar li ser bingeha erkên bilind ên van herdu rêxistinan hatin kirin. Di vê demê de îmhakirina Ozan Sefkan û koma wî, qetilkirina hevrê Mahsûm Korkmaz, bûyerên pêwendiya xwe bi yekser an jî neyekser bi JÎTEM’ê re hene. Eger rêbertiya taktîk dema navbera salên 1990-93’an rast binirxanda hem ji aliyê hejmarê hem jî ji aliyê wesfê ve karîbûya gerîla mezin bikira, plansaziya taktîkî karîbûya bixista meriyetê, dibe ku rêveçûna dîrokê cuda bûya, di destpêka sala 1993’an de çareseriyeke dîrokî dikarîbû pêk bihata.”

TÛRGÛT OZAL HATE TASFIYEKIRIN

Rêber Apo têkildarî mirina Tûrgût Ozal nirxandin kir û got, “Tûrgût Ozal ji ber ku ev dît, lihevkirin guncaw dît. Li şûna ku Kurdistanê winda bike, îqna bûbû ku di bin sîwana dewleteke hevpar a bi têkiliyên federal de li gel hev bihêle û jiyaneke mayinde, xwişk û biratiyê ya gelan bê afirandin. Gladioya hundir û derve ji ber ku ev nêzîkatî weke tasfiyeya xwe dît, ji bo ji vê yekê rizgar bibe, tasfiyekirina T. Ozal danî pêşiya xwe. DYE û Îsraîl ku li ser Iraqê xwedî planên cuda bûn, nêzîkatiyên T. Ozal û Eşref Bîtlîs li hemberî xwe metirsîdar dîtin, lewma darbe dan kirin ku Demîrel û Çîller (Li gel E. Înonu) derbasî ser desthilatdariyê kirin.”

HETA KU DARBEKAR NEYÊN RONÎKIRIN

Rêber Apo destnîşan kir ku divê darbekar bêne eşkerekirin û got, “Di nava dewletê de baskekî gelekî xurt di vê demê de xwe ji çareseriya aştiyane ya pirsgirêka Kurd re amade kiribû. Ev darbeya ku hîn jî tarî ye, divê teqez bê ronîkirin. Heta ku milên darbekaran ên li nava PKK’ê û dewletê neyên eşkerekirin, rêya aştî û çareseriya siyasî bi hêsanî venabe.”

LI GORÎ TI PÎVANEKE ŞER TEVNEGERIYA

Rêber Apo qala serdema çaremîn a şerê Gladio ya navbera salên1993-1998’an kir û anî ziman ku ji aliyekî ve alîgirên aştî û çareseriya siyasî yên li nava dewletê hatin tasfiyekirin, li aliyê din jî êrîşên tasfiyekirinê yên il ser gelê Kurd û PKK’ê dewam kirin û got, “Nêzî çar hezar gund hatin şewitandin û xerakirin; bi milyonan mirov bi zorê hatin koçberkirin. Bi hezaran gundî ji aliyê cerdevan, Hîzbûllah û JÎTEM’ê ve hatin qetilkirin. Dest avêtin jinan. Zarok li dibistanên mayinê (bi rêbazên asîmîlasyonîst hatin biçûkxistin û destdirêjî li wan hate kirin) hatin bênasnamekirin. Hejmara cerdevanan kirin bi sed hezaran kes. Her kesên ku hevkarî bi wan re nedikirin weke dijmin îlan kirin. Li hemberî PKK’ê operasyonên herî berfireh ên dîroka Komarê pêk anîn. Di van de jî PDK, cerdevan û îtirafkar heta dawiyê û li refên herî pêş bi kar anîn. Li gorî ti pîvana şer tevnegeriyan. Cesedên gerîla jî parçe parçe kirin. Şer ne ji aliyê hêzên ewlekariyê yên navxweyî, lê ji aliyê hêzên Gladio-JÎTEM-Hîzbûllahê ve dihate meşandin. Li hemberî min di 6’ê Gulana 1996’an de bi komployekê bombeyek ji hezar tonî teqandin.” Bi vî rengî bal kişand ser rastiya wê demê.

GLADIO CAREKE DIN KETE DEWRÊ

Rêber Apo anî ziman ku Gladio di sala 1997’an de careke din kete dewrê û xwest, pêşî li çareseriya siyasî bigire û got, “Mîna destpêka salên 1990’î di dawiyê de jî derfetên serketinê yên stratejîk zêde bûn. Bi hewdana T. Ozal re hewldanên diyalogê destpê kirin û di sala 1997’an de bi Serokwezîrê wê demê N. Erbakan û qenalek ji artêşê dewam kir. Careke din gelekî nêzî çareseriya siyasî aştiyê bûn. Bawerim careke din Gladioyê dest avêtê û bi liv û tevgera hêzên hundir û derve re şensê çareseriya siyasî û aştiyê ya bi diyalogê dihate hêvîkirin nehate bikaranîn, firsend nehate dayin. (…) Di sala 1998’an de bi gefa şer a dewleta Tirk a li hemberî Sûriyeyê re xwestin dawî li rewşa min a bicihbûnê ya stratejîk a li Rojhilata Navîn bînin. Di vir de qaad û rewşa min a stratejîk roleke esasî lîstin. Lê belê bi dîtina min sedema esasî ew bû ku çareseriya siyasî û aştiyê careke din bi rengekî cidî ketibû dewrê. Ji aliyê leşkerî ve berê jî dikarîbûn zext li Sûriyeyê bikira; hilbijartina wê demê yan jî salê pêwendiya xwe bi şensê çareseriya siyasî û aştiyê hebû. Bi kurtasî xwestin biryarên di Konferansa Qahîreyê ya 1920’î de hatibûn wergirtin di meriyetê de bihêlin. Bêçareserîhiştina pirsgirêka Kurd ji bo kontrolkirina Tirkiyeyê û Rojhilata Navîn ji bo wan gelekî girîng bû. Nêzîkatiya gelek hêzên hundir û derve ya li PKK’ê û Kurdan divê di çarçoveya van parametreyan de bê nirxandin. Sala 1998’an ji bo min bi rastî jî diviyabû kêliyeke diyarker bûya. Weke ku min di analîzan de bi berfirehî nirxand, heta ku şerê gerîla ji sêgoşeya Gladio-JÎTEM-Hîzbûllahê rizgar nekim, şer nikarîbû derbasî asteke bilind bûya. Dema ku aştî û çareseriya siyasî nebe, ji bilî bilindkirina şerê gel ê şoreşgerî rêyeke din tine bû.”

Wê dewam bike…

YÊN HATINE ÊTÎKETKIRIN BEHDÎNAN

Ji me agahî bistîne!

Eger tu bibî abone em ê nûçeyên lezgîn yekser ji maîla te re bişînin.
Eger tu bibî abone te we wateyê ku tu Polîtikaya Malpera Me dipejînî û dîsa tê wê wateyê ku tu Şert û Mercên me qebûl dikî. Tu kendî bixwazî dikarî ji abonetiyê derkevî
Çi Difikirî?
.0
.0
.0
.0
.0
.0
Nûçeya Berê Paolo Ferrero: Azadiya Abdullah Ocalan ji bo veguherîneke dîrokî fersendek e
Nûçeya Pişt re Dayikên Şemiyê aqûbeta Alî Karagoz pirsîn
Nirxandinek Bike Nirxandinek Bike

Nirxandinek Bike Cancel reply

You must be logged in to post a comment.

Me Bişopîne!

Tu dikarî li ser gelek platforman rûpelên me bişopînî.
FacebookBiecibîne
TwitterBişopîne
PinterestPîn bike
InstagramBişopîne
YoutubeSubscribe
TiktokBişopîne
TelegramBişopîne
Google NewsBişopîne
LinkedInBişopîne
- Frekans -
Ad image
- Frekans -
Ad image

Navarokên Li Pêş

Ji stranan ber bi berxwedanê: Hozan Serhad

Hin nav nayên gotin, têne hilgirtin. Hin awaz nayên bihîstin, têne jiyîn. Dengê Hozan Serhad…

Ji aliyê Stêrk TV

Gurzek ji Berxwedana Kobanê

Di nava berxwedaniya Kobanê de bi hezaran çîrokên ku hîn di bin kevir û latekî…

Ji aliyê Stêrk TV

Trump ji Îsraîlê re got: Bombeyên xwe neavêjin, demildest pîlotên xwe vekişînin

Serokê Dewletên Yekbûyî yên Emerîkayê (DYE) Donald Trump diyar kir ku Îran û Îsraîlê agirbest…

Ji aliyê Stêrk TV

Ev jî di be ku bala te bikşînin

Rojane

‘Berpirsyariya dîrokî ya Elewiyan ew e ku bibin kirdeya civakî ya aştiyê’

Ji aliyê Stêrk TV
Rojane

ROJEVA 18’Ê MIJDARA 2026’AN

Ji aliyê Stêrk TV
Rojane

PÎK: Em operasyonên li dijî endamên HEVBENDÎ şermezar dikin

Ji aliyê Stêrk TV
Rojane

Seroka MPKE’yê Petra Bayr: Tirkiye ji pêkanîna biryarên DMME’yê berpirsyar e

Ji aliyê Stêrk TV
Ya Berê Ya Pişt re
Stêrk TV
Stêrk TV
Stêrk TV

Li Ser Şopa Heqîqetê

Stêrk TV ji sala 2009an ve di warên siyasî, civakî, çandî û hunerî de weşanê dike. Bi nêrîna azadiya jinê û avakirina civakeke demokratîk, Stêrk TV xebatên civakî, çandî, hunerî, dîrokî, aborî û yên jîngehê dimeşîne. Di çarçoveya parastin û pêşxistina çand û zimanê Kurdî de, bi zaravayên Kurmancî, Soranî, Kirmanckî û Hewramî nûçe û bernameyên cûrbicûr amade dike û diweşîne. Stêrk TV xizmetê li çand û hunera Kurdî dike.

Facebook Twitter Youtube Rss Medium
Kategorî
  • Kurdistan
  • Rojane
  • Çand û Hûner
  • Cîhan
  • Jin
  • Civak & Ekolojî
  • Zanist
Rûpel
  • Têkîlî
  • Frekans
  • Derbarê me de
  • Şert û Merc
  • Rêgezên Malperê
  • Kar Xwestin
  • Kunye

© Stêrk TV. Hemû mafê wê parastîne

adbanner
AdBlock Asteng Dike
Malpera me de reklam hene, ji ber vê sedemê malpera me bixin listeya spî ya AdBlock'ê
Temam, ez ê li listeya spî zêde bikim
Hûn bi xêr hatin

Têkevin hesabê xwe

Te paroleya xwe jibîr kir?