În, 20 Mijdar 2026
  • Ji Bo Min
  • Favoriyên Min
  • Tomarên Min
  • Dîtinên Min
  • Blog
Video
Podcast
Zindî
Arşîv
Neşeriya Çalakiyan
Stêrk TV
  • DESTPÊK
  • ROJANE

    Parêzer Mahsuni Karaman: Divê Mazlum Içli beraat bike

    Ji aliyê Stêrk TV

    Jiyan Tosun: Zimanê tund ê dewletê berê civakê dide tundiyê

    Ji aliyê Stêrk TV

    ROJEVA 20’Ê MIJDARA 2026’AN

    Ji aliyê Stêrk TV

    Nobeta JES’ê ya li Gimgimê di roja 200’an de ye

    Ji aliyê Stêrk TV

    Malbatên girtiyên nexweş li pêşiya Wezareta Edaletê bang kirin

    Ji aliyê Stêrk TV

    DEM Partiyê ji bo Komîsyona Şopandinê ya Meclîsê bang kir

    Ji aliyê Stêrk TV
  • KURDISTAN

    Îranê Mehdî Roşanî bi cezayê darvekirinê didarizîne

    Ji aliyê Stêrk TV

    YRK: Rejîma Îranê êriş bir ser Serdeştê

    Ji aliyê Stêrk TV

    ‘Eger mafê çarenûsiyê ji gelên din re hatibe nasîn, çima ji Kurdan re neyê dayîn?’

    Ji aliyê Stêrk TV

    KJAR’ê cangoriyên Rojhilatê Kurdistanê bi bîr anî

    Ji aliyê Stêrk TV

    Li Mexmûrê Tûrnûvaya Futbolê ya Şehîd Baran Nujiyan destpê kir

    Ji aliyê Stêrk TV

    PJAK: Îran bi dronên xwekuj êrîşî herêma Pêncewînê kir

    Ji aliyê Stêrk TV
  • JIN

    Li Sêrt û Şirnexê çalakiyên ji bo berdana girtiyên jin ên nexweş

    Ji aliyê Stêrk TV

    Li bajarên herêma Cizîrê çalakiyên 25’ê Mijdarê dewam dikin

    Ji aliyê Stêrk TV

    Ji jinên KESK’î banga ji bo 25’ê Mijdarê: Em xwe bi rêxistin bikin, têkoşînê mezin bikin

    Ji aliyê Stêrk TV

    Li Ekvadorê 9 mehan 323 jin hatin kuştin

    Ji aliyê Stêrk TV

    Kezban Dogan: Li dijî kuştina jinan pêwîstî bi têkoşîna civakî heye

    Ji aliyê Stêrk TV

    Jinên Êzidî ji bo bidestxistina mafên xwe neçar in travmaya giran jinûve vebêjin

    Ji aliyê Stêrk TV
  • ÇAND Û HÛNER

    Artêşa Sûdanê êriş kir: 4 jê zarok 15 kes mirin

    Ji aliyê Stêrk TV

    Mihrîcana Filman a Rojava ya Navneteweyî di roja 3’yemîn de didome

    Ji aliyê Stêrk TV

    10’emîn Festîvala Navneteweyî ya Şanoya Kolanê li Kerkûkê dest pê kir

    Ji aliyê Stêrk TV

    Omer Bîçer: Divê sînemaya Kurd di pêvajoya aştiyê de hişê dîrokê biafirîne

    Ji aliyê Stêrk TV

    Uysal: Hêza çêker û hevgirtinê ya hunerê dikare tevkariyê li pêvajoya aştiyê bike

    Ji aliyê Stêrk TV

    Rojên Fîlmên Kurd ên Serçavan a 12’emîn bi dawî bû

    Ji aliyê Stêrk TV
  • CÎHAN
  • YÊN DIN
    • Gotar
    • Civak
    • Rojava
    • Gotar
  • 🔥
  • HEMÛ BAJAR
  • AMED
  • STENBOL
  • BEHDÎNAN
  • ENQERE
  • ROJEV
  • QAMIŞLO
  • KOBANÊ
  • WAN
  • ŞENGAL
  • HESEKÊ
  • ŞIRNEX
  • MÊRDÎN
  • RIHA
  • LEZGÎN
  • ÊLIH
  • COLEMÊRG
Nûçeyên Lezgîn
Li Hewlêrê mirina bi guman a jinekê
Petrola di ser Îranê re ji bo Efganistanê hate birin wê bê lêkolîn
Agahî ji 2 jinên Kurd ên li Îranê hatin binçavkirin nayê wergirtin
Dadgeriya Îranê cezayê darvekirinê yê li 4 çalakgeran hatibû birîn erê kir
Êrîşkarê wêneyên şehîdan hate binçavkirin
Dîtina TîpanAa
Stêrk TVStêrk TV
  • Kurdistan
  • Jin
  • Çand û Hûner
  • Cîhan
  • Rojava
  • Rojane
  • Cîhan
  • Civak & Ekolojî
  • Zanist
  • Ji Bo Min
  • Dîtinên Min
  • Tomarên Min
  • Favoriyên Min
Bigere
  • Kategorî
    • Kurdistan
    • Jin
    • Ciwan
    • Çand û Hûner
    • Cîhan
  • BAJAR
    • HEMÛ BAJAR
    • AMED
    • STENBOL
    • QAMIŞLO
    • ŞEHBA
    • REQA
    • WAN
  • JI BO TE
    • Ji Bo Min
    • Tomarên Min
    • Favoriyên Min
    • Dîtinên Min
  • RÛPEL
    • Podcast
    • Video
    • Wêne
    • Gotar
Hesabê we heye? Têketin
Me bişopîne
© Mafên belavkirinê li ba Stêrk TV parastî ne 2024. Hemû maf parastî ne.
Stêrk TV > Blog > Rojane > Gladioya NATO’yê bi dewleta Tirk re bû – 3
Rojane

Gladioya NATO’yê bi dewleta Tirk re bû – 3

Her çendî wekî ku di navbera dewleta Tirk û PKK’ê de ye xuya bike jî, şer di navbera PKK’ê û NATO’yê de bû. Bi ketina dewrê ya NATO’yê ve şer zêdetir bû.

Stêrk TV
Stêrk TV Dîroka nûkirinê: 29. Adar 2025 Dema xwendinê: 9 dq.
Parvekirin

Bi piştgiriya NATO’yê ve li hemû deverên welat komkujî, qirkirina çandî û sirgun ketibûn dewrê. Komploya navnetewî jî di pêşengiya DYE’yê de bi hêza NATO’yê pêk hatibû.

Pêngava 15’ê Tebaxê bi qasî ku dîrokî ye, di nav xwe de ewqas jî peyamek polîtîk dihewand. Li hemberî vê pêngavê pergala parastinê ya Tirkiyê têrker nebûbû. Bi vî awayî NATO ketibû dewrê û pêngava destpêkê bi xistina lîsteya ‘terorê’ re li Elmanyayê da kirin. Rêber Apo di parêznameya xwe 5’emîn de NATO li hemberî gelê Kurd û PKK’ê rolekê çawa dilîze, di rêxistinkirina kîjan êrîşan de cih digire û astengiyên ku di pêvajoyên muzakereyan de derxistiye nirxandiye û şerên Gladioyê wek çar serdem girtiye dest.

DIBE KU ÇALAKIYA DESTPÊKÊ YA GLADIOYA NATO’YÊ BE

Rêber Apo biryara partîbûnê wek bersiva şehadeta Hakî Karer pêş xist. Rêber Apo di derbarê çalakiya yekemîn a Gladioyê de wiha dibêje: “Di 18’ê Gulana 1977’an de bi provakasyonê qetilkirina Hakî Karer a ji aliyê Alaattîn Kapan ve dibe ku çalakiya destpêkê ya Gladioya NATO û dewleta Tirk a li hemberî PKK’ê ya ku di qonaxa komê de bû. Eger Bernameya Partiyê neyê weşandin, bi îlana PKK’ê re bersiva vê nehatiba dayîn û Alattîn Kapan nehatiba cezakirin, dibe ku kom hemû nebe jî bi tasfiyeye re rû bi rû mayîn gengaz bû. Komkujiya Mereşê ya ku dawiya 1978’an pêk hat jî li hemberî komê çalakiya duyemîn a Gladioyê ye.”

JI BO 15’Ê TEBAXÊ ASTENG BIKIN

Rêber Apo tîne ziman ku duyemîn serdema êrîşên Gladioyê bi derbeya leşkerî ya 1980’an destpê kiriye û wiha dibêje: “Armanca derbeyê di serî de hêzên çepgir, hemû hêzên muxalif ên hundirîn bêdengkirin û tesfiyekirin e. Hêmanên ku xistin nav PKK’ê û planên hêzên li pişt wan, ji ber tarzê tevgerê yê Rêbertiya PKK’ê bi ser neketin.”

Nûnerên PDK’ê ne alîgir bûn ku gerîla hemleyekê pêş bixin. Bi taybetî di qonaxa derbasbûna welat de gelek gerîla şehîd kirin. Mesût Barzanî di sala 1985’an de hevdîtîn bi Rêber Apo re kir û bi vekirî digot, “Daxwaza wan a dev jê berdana pêngava 15’ê Tebaxê ne ji ber Tirkiyê ye, ev bi Gladioya NATO’yê ve girêdayî ye.”

RÊXISTINIYÊN JÎTEM Û HÎZBÛLKONTRA

Di dema sêyemîn a Gladioyê de pêvajoyeke welê destpê kiribû ku hîn çalak bû. Rêber Apo têkildarî vê demê got, “Dema sêyemîn û ya herî girîng a şerê Gladio, ji sala 1985’an heta sala 1993’an e ku Tûrgût Ozal hate kuştin. Li gel peyama ku bi rêya Mesûd Barzanî hate ragihandin, piştî ku hate fêhmkirin em ê dest ji pêngavê bernedin, di sala 1986’an de rêxistiniyên JÎTEM û Hîzbûllahê xistin dewrê. Ev modela qirkirinê di sala 1986’an de bi kiryarên JÎTEM û Hîzbûllahê hate nûkirin, herdu rêxistinî di heman çarçoveyê de bi erk û rayeyan hatibûn xurtkirin. Bi deh hezaran kuştinên kiryar nediyar li ser bingeha erkên bilind ên van herdu rêxistinan hatin kirin. Di vê demê de îmhakirina Ozan Sefkan û koma wî, qetilkirina hevrê Mahsûm Korkmaz, bûyerên pêwendiya xwe bi yekser an jî neyekser bi JÎTEM’ê re hene. Eger rêbertiya taktîk dema navbera salên 1990-93’an rast binirxanda hem ji aliyê hejmarê hem jî ji aliyê wesfê ve karîbûya gerîla mezin bikira, plansaziya taktîkî karîbûya bixista meriyetê, dibe ku rêveçûna dîrokê cuda bûya, di destpêka sala 1993’an de çareseriyeke dîrokî dikarîbû pêk bihata.”

TÛRGÛT OZAL HATE TASFIYEKIRIN

Rêber Apo têkildarî mirina Tûrgût Ozal nirxandin kir û got, “Tûrgût Ozal ji ber ku ev dît, lihevkirin guncaw dît. Li şûna ku Kurdistanê winda bike, îqna bûbû ku di bin sîwana dewleteke hevpar a bi têkiliyên federal de li gel hev bihêle û jiyaneke mayinde, xwişk û biratiyê ya gelan bê afirandin. Gladioya hundir û derve ji ber ku ev nêzîkatî weke tasfiyeya xwe dît, ji bo ji vê yekê rizgar bibe, tasfiyekirina T. Ozal danî pêşiya xwe. DYE û Îsraîl ku li ser Iraqê xwedî planên cuda bûn, nêzîkatiyên T. Ozal û Eşref Bîtlîs li hemberî xwe metirsîdar dîtin, lewma darbe dan kirin ku Demîrel û Çîller (Li gel E. Înonu) derbasî ser desthilatdariyê kirin.”

HETA KU DARBEKAR NEYÊN RONÎKIRIN

Rêber Apo destnîşan kir ku divê darbekar bêne eşkerekirin û got, “Di nava dewletê de baskekî gelekî xurt di vê demê de xwe ji çareseriya aştiyane ya pirsgirêka Kurd re amade kiribû. Ev darbeya ku hîn jî tarî ye, divê teqez bê ronîkirin. Heta ku milên darbekaran ên li nava PKK’ê û dewletê neyên eşkerekirin, rêya aştî û çareseriya siyasî bi hêsanî venabe.”

LI GORÎ TI PÎVANEKE ŞER TEVNEGERIYA

Rêber Apo qala serdema çaremîn a şerê Gladio ya navbera salên1993-1998’an kir û anî ziman ku ji aliyekî ve alîgirên aştî û çareseriya siyasî yên li nava dewletê hatin tasfiyekirin, li aliyê din jî êrîşên tasfiyekirinê yên il ser gelê Kurd û PKK’ê dewam kirin û got, “Nêzî çar hezar gund hatin şewitandin û xerakirin; bi milyonan mirov bi zorê hatin koçberkirin. Bi hezaran gundî ji aliyê cerdevan, Hîzbûllah û JÎTEM’ê ve hatin qetilkirin. Dest avêtin jinan. Zarok li dibistanên mayinê (bi rêbazên asîmîlasyonîst hatin biçûkxistin û destdirêjî li wan hate kirin) hatin bênasnamekirin. Hejmara cerdevanan kirin bi sed hezaran kes. Her kesên ku hevkarî bi wan re nedikirin weke dijmin îlan kirin. Li hemberî PKK’ê operasyonên herî berfireh ên dîroka Komarê pêk anîn. Di van de jî PDK, cerdevan û îtirafkar heta dawiyê û li refên herî pêş bi kar anîn. Li gorî ti pîvana şer tevnegeriyan. Cesedên gerîla jî parçe parçe kirin. Şer ne ji aliyê hêzên ewlekariyê yên navxweyî, lê ji aliyê hêzên Gladio-JÎTEM-Hîzbûllahê ve dihate meşandin. Li hemberî min di 6’ê Gulana 1996’an de bi komployekê bombeyek ji hezar tonî teqandin.” Bi vî rengî bal kişand ser rastiya wê demê.

GLADIO CAREKE DIN KETE DEWRÊ

Rêber Apo anî ziman ku Gladio di sala 1997’an de careke din kete dewrê û xwest, pêşî li çareseriya siyasî bigire û got, “Mîna destpêka salên 1990’î di dawiyê de jî derfetên serketinê yên stratejîk zêde bûn. Bi hewdana T. Ozal re hewldanên diyalogê destpê kirin û di sala 1997’an de bi Serokwezîrê wê demê N. Erbakan û qenalek ji artêşê dewam kir. Careke din gelekî nêzî çareseriya siyasî aştiyê bûn. Bawerim careke din Gladioyê dest avêtê û bi liv û tevgera hêzên hundir û derve re şensê çareseriya siyasî û aştiyê ya bi diyalogê dihate hêvîkirin nehate bikaranîn, firsend nehate dayin. (…) Di sala 1998’an de bi gefa şer a dewleta Tirk a li hemberî Sûriyeyê re xwestin dawî li rewşa min a bicihbûnê ya stratejîk a li Rojhilata Navîn bînin. Di vir de qaad û rewşa min a stratejîk roleke esasî lîstin. Lê belê bi dîtina min sedema esasî ew bû ku çareseriya siyasî û aştiyê careke din bi rengekî cidî ketibû dewrê. Ji aliyê leşkerî ve berê jî dikarîbûn zext li Sûriyeyê bikira; hilbijartina wê demê yan jî salê pêwendiya xwe bi şensê çareseriya siyasî û aştiyê hebû. Bi kurtasî xwestin biryarên di Konferansa Qahîreyê ya 1920’î de hatibûn wergirtin di meriyetê de bihêlin. Bêçareserîhiştina pirsgirêka Kurd ji bo kontrolkirina Tirkiyeyê û Rojhilata Navîn ji bo wan gelekî girîng bû. Nêzîkatiya gelek hêzên hundir û derve ya li PKK’ê û Kurdan divê di çarçoveya van parametreyan de bê nirxandin. Sala 1998’an ji bo min bi rastî jî diviyabû kêliyeke diyarker bûya. Weke ku min di analîzan de bi berfirehî nirxand, heta ku şerê gerîla ji sêgoşeya Gladio-JÎTEM-Hîzbûllahê rizgar nekim, şer nikarîbû derbasî asteke bilind bûya. Dema ku aştî û çareseriya siyasî nebe, ji bilî bilindkirina şerê gel ê şoreşgerî rêyeke din tine bû.”

Wê dewam bike…

YÊN HATINE ÊTÎKETKIRIN BEHDÎNAN

Ji me agahî bistîne!

Eger tu bibî abone em ê nûçeyên lezgîn yekser ji maîla te re bişînin.
Eger tu bibî abone te we wateyê ku tu Polîtikaya Malpera Me dipejînî û dîsa tê wê wateyê ku tu Şert û Mercên me qebûl dikî. Tu kendî bixwazî dikarî ji abonetiyê derkevî
Çi Difikirî?
.0
.0
.0
.0
.0
.0
Nûçeya Berê Paolo Ferrero: Azadiya Abdullah Ocalan ji bo veguherîneke dîrokî fersendek e
Nûçeya Pişt re Dayikên Şemiyê aqûbeta Alî Karagoz pirsîn
Nirxandinek Bike Nirxandinek Bike

Nirxandinek Bike Cancel reply

You must be logged in to post a comment.

Me Bişopîne!

Tu dikarî li ser gelek platforman rûpelên me bişopînî.
FacebookBiecibîne
TwitterBişopîne
PinterestPîn bike
InstagramBişopîne
YoutubeSubscribe
TiktokBişopîne
TelegramBişopîne
Google NewsBişopîne
LinkedInBişopîne
- Frekans -
Ad image
- Frekans -
Ad image

Navarokên Li Pêş

MED TUHAD-FED û TUHAYDER’a Semsûrê bertek nîşanî taloqkirina tehliyeyan dan

MED TUHAD-FED û TUHAYDER’a Semsûrê, bertek nîşanî taloqkirina tehliyeyên girtiyên siyasî dan û diyar kirin…

Ji aliyê Stêrk TV

HPG: 2 leşkerên Tirk ên dagirker hatin cezakirin, 2 dron hatin xistin

Gerîlayên Azadiya Kurdistanê li qada Zapê çalakî lidar xistin. Di encama çalakiyan de 2 leşkerên…

Ji aliyê Stêrk TV

Astengiya li pêşiya şandeyê dewam dike

Astengiya li pêşiya şandeya ku dixwaze cenazeyên rojnamevanên hatin qetilkirin werbigire, dewam dike. Kamûran Tanhan…

Ji aliyê Stêrk TV

Ev jî di be ku bala te bikşînin

Rojane

Parêzer Mahsuni Karaman: Divê Mazlum Içli beraat bike

Ji aliyê Stêrk TV
Rojane

Jiyan Tosun: Zimanê tund ê dewletê berê civakê dide tundiyê

Ji aliyê Stêrk TV
Rojane

ROJEVA 20’Ê MIJDARA 2026’AN

Ji aliyê Stêrk TV
Rojane

Nobeta JES’ê ya li Gimgimê di roja 200’an de ye

Ji aliyê Stêrk TV
Ya Berê Ya Pişt re
Stêrk TV
Stêrk TV
Stêrk TV

Li Ser Şopa Heqîqetê

Stêrk TV ji sala 2009an ve di warên siyasî, civakî, çandî û hunerî de weşanê dike. Bi nêrîna azadiya jinê û avakirina civakeke demokratîk, Stêrk TV xebatên civakî, çandî, hunerî, dîrokî, aborî û yên jîngehê dimeşîne. Di çarçoveya parastin û pêşxistina çand û zimanê Kurdî de, bi zaravayên Kurmancî, Soranî, Kirmanckî û Hewramî nûçe û bernameyên cûrbicûr amade dike û diweşîne. Stêrk TV xizmetê li çand û hunera Kurdî dike.

Facebook Twitter Youtube Rss Medium
Kategorî
  • Kurdistan
  • Rojane
  • Çand û Hûner
  • Cîhan
  • Jin
  • Civak & Ekolojî
  • Zanist
Rûpel
  • Têkîlî
  • Frekans
  • Derbarê me de
  • Şert û Merc
  • Rêgezên Malperê
  • Kar Xwestin
  • Kunye

© Stêrk TV. Hemû mafê wê parastîne

adbanner
AdBlock Asteng Dike
Malpera me de reklam hene, ji ber vê sedemê malpera me bixin listeya spî ya AdBlock'ê
Temam, ez ê li listeya spî zêde bikim
Hûn bi xêr hatin

Têkevin hesabê xwe

Te paroleya xwe jibîr kir?