Zanyarê Siyasetê Mehmet Zahîr Saritaş pêvajoya ku têkildarî çareseriya meseleya Kurd hatiye destpêkirin ji ANF’ê re nirxand û diyar kir ku pêvajoyê bi zor û zehmetiyên ji ber bûyerên herêmî û navneteweyî destpê kiriye; lê belê desthilatdariyê nexşerêyeke stratejîk neafirandiye.
Saritaş got, “Tirkiye hem li nava xwe gavên ji bo demokratîkbûnê bi têrkerî neavêje hem jî li Sûriyeyê polîtîkayeke nerasyonel û tekperest dimeşîne, bi vî rengî pêvajoyê dixe nava rîskê. Ji bo çareserî mayinde be pêwîstî bi zemîneke danûstandinan a demokratîk û planeke demdirêj heye.”
FIKARÊN DI SIYASETA NAVXWEYÎ DE
Saritaş işaret bi zextên desthilatdariyê yên li ser muxalefeta siyaseta navxweyî kir û anî ziman ku ev zext li pêvajoyê nayê û destnîşan kir ku ev polîtîka zerarê dide pêvajoya aştiyane. Saritaş diyar kir ku divê desthilatdarî dest ji vê nêzîkatiyê berde û ji bo tevkariyê li pêvajoyê bike gavan biavêje.
Destberdana ji polîtîkaya qeyûm, bidawîkirina neheqiya li qanûna înfazê û bicihanîna biryarên Dadgeha Destûra Bingehîn û Dadgeha Mafên Mirovan a Ewropayê weke gavên divê bêne avêtin pênase kir û destnîşan kir ku ev yek wê tevkariyê li rêveçûna pêvajoyê bike.
‘WÊ ZERARÊ BIDE RÊZDARIYA TIRKIYEYÊ’
Saritaş destnîşan kir ku Tirrkiye di siyaseta derve de bi taybetî polîtîkayên xwe yên têkildarî Sûriyeyê dibin sedema rageşiyên cidî. Saritaş anî ziman ku dewletên Rojavayî, Îsraîl bi xwe jî li Sûriyeyê çareseriyeke nenavandî teşwîq dike û got, piştgiriya Tirkiyeyê ji bo hikumeta Şamê ya ku siyaseteke yekperest û navendîperest diparêze, rasyonel nîne.
Saritaş destnîşan kir ku ev rewş dibe sedem ku Tirkiye li Rojhilata Navîn li şûna ku ‘lîstikê birêxistin bike’ dikeve pozîsyoneke welê ku ‘lîstikê xera dike’ û ragihand ku polîtîkayên hişk ên têkildarî Sûriyeyê bandoreke neyînî li pêvajoya çareseriyê dike, li qada navneteweyî jî zerarê dide rêzdariya Tirkiyeyê.
LI PIŞT PÊVAJOYÊ FIKARA LI SER MAYINDEBÛNÊ HEYE
Saritaş bi bîr xist ku motîvasyona Tirkiyeyê ya destpêkirina pêvajoya çareseriyê hevsengiyên nû yên hêzê yên li Rojhilata Navîn û nêzîkatiya li meseleya Kurd a bi çavê ‘pirsgirêka mayindebûnê’ ye. Mehmet Zahîr Sariteş diyar kir ku pêvajoya ku bi vê refleksê destpê kir ji plan û bernameyeke stratejîk bêpar e û ev rewş jî bi xwe re nakokiyên cidî tîne.
Saritaş bi bîr xist ku Tirkiye li hundirê welêt zimanekî ‘aştiyane’ bi kar tîne, lê li Sûriyeyê têkildarî herêmên Kurdan polîtîkayeke gefxwarinê dimeşîne, ev yek mînaka herî şênber a nakokiyê ye û destnîşan kir ku di bingeha krîza aboriyê ya salên dawî ya Tirkiyeyê de ev rewşa nediyar û neçareserî heye.
Saritaş got, çavkaniyên ku li pêvajoyên şer ên ji ber pirsgirêka Kurd û şerê navxweyî yê Sûriyeyê hatin xerckirin, aborî di bin barekî giran de hişt û destnîşan kir ku bidawîkirina vê krîzê tenê bi çareseriya pirsgirêka Kurd û polîtîkayên hîn aştiyane dibe.
‘DIVÊ KOMÎSYONA MECLÎSÊ ALIYAN BIGIHÎNE HEV’
Her wiha ragihand ku ji bo pêvajo bi rengekî baş bimeşe divê komîsyona li meclîsê hatiye avakirin bi roleke hîn çalak tevbigere û guhdarîkirina li aliyan a li komîsyonê wê girîng be. Saritaş got, “Komîsyona ku li meclîsê hatiye avakirin ji bo pêvajoya çareseriyê di asteke jiyanî de girîng e. Ji bo komîsyon hîn bi çêkerî kar bike û gavên şênber biavêje, weke modelên çareseriyê yên beriya niha li cîhanê rû dan divê aliyan bigihîne hev.
Divê teqez serdana Birêz Abdullah Ocalan bike; lê belê ev têrê nake. Rêbaza herî rast ew e ku hem Birêz Ocalan hem jî aktorên rayedar ên dewletê bên Meclîsê, bi rêbaza danûstandinên demokratîk pêwîstiyên çareseriyê pêşkêş bikin.
Komîsyon jî di rewşeke bi vî rengî de weke çavê sêyemîn dikare li aliyan guhdarî bike û zemîna avêtina gavên hîn çêker biafirîne. Ev nêzîkatî li wê ferasetê tê ku dewletê di destpêka pêvajoyê de digot, ‘Em ê vê pirsgirêkê bêyî aliyekî sêyemîn di nava xwe de çareser bikin’.
Bi vî rengî komîsyon wê aliyan li hev kom bike û li nêzîkatiya wan a ji bo çareseriya pirsgirêkan guhdarî bike. Di encama vê danûstandinê de jî daxwaz û pêwîstiyên derkevin holê wê ji aliyê komîsyonê ve bêne dîtin. Ev rewş wê atmosfereke welê biafirîne ku çareseriyê hêsan bike û bandoreke erênî li pêvajoyê bike.”
