Washington ji bo peymaneke nû dixwaze Çîn jî di muzakereyan de cih bigire, Moskova jî li hemberî vê yekê şertê ku Fransa û Îngilîstan jî bikevin bin sînorkirinên nukleerî danî.
Cîgirê Alîkarê Wezîrê Karên Derve yê DYE yê Berpirsê Kontrola Çekan Thomas DiNanno, beriya Konferansa Bêçekkirinê ya NY ya li Cenevreyê di daxuyaniya xwe de diyar kir ku di peymana New START de “kêmasî” hene û got ku Serok Donald Trump “peymaneke çêtir û berfirehtir” dixwaze.
Washington demeke dirêj e hewl dide Çînê tevlî pêvajoyê bike. Lê belê Pekîn vê bangê red dike. Berdevkê Wezareta Karên Derve yê Çînê Lin Jian diyar kir ku kapasîteya nukleerî ya welatê wî li gorî DYE û Rûsyayê gelekî bi sînor e û ragihand ku di vê qonaxê de ew ê beşdarî muzakereyan nebin.
DYE û Rûsya, xwediyê nêzî ji sedî 80’yê serikên şer ên nukleerî yên li cîhanê ne. Çîn jî di salên dawî de kapasîteya xwe ya nukleerî bi lez zêde dike.
Peymana New START a ku di sala 2010’an de hatibû îmze kirin, hejmara serikên nukleerî yên stratejîk ên her du welatan bi 1.550’î, pergalên avêtinê jî bi 800’î sînordar dikir. Lê belê piştî şerê Ukraynayê bi rawestandina kontrolan re peyman bi awayekî fîîlî kêrnehatî bû.
Sekreterê Giştî yê Neteweyên Yekbûyî Antonio Guterres, bidawîbûna peymanê wekî “ji bo aştî û ewlehiya navneteweyî kêliyeke krîtîk” bi nav kir.
Berdevkê Kremlînê Dmitri Peskov jî got ku Moskova û Washington li ser domandina “nêzîkatiyeke berpirsiyar” li hev kirine û ji muzakereyên nû re vekirî ne. Balyozê Rûsyayê yê li NY yê li Cenevreyê Gennady Gatilov jî diyar kir ku welatê wî dikare beşdarî hevdîtinên piralî bibe, lê ev yek tenê di rewşekê de pêkan e ku endamên NATO’yê Fransa û Îngilîstan jî tevlî pêvajoyê bibin.
