Di pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk de ku bi banga Rêber Apo destpê kir, nîqaşên li ser çareseriya demokratîk a pirsgirêka Kurd dewam dikin. Her wiha gavên siyasî û hiqûqî yên ku divê dewleta Tirk biavêjin û berpirsyariyên civaka navneteweyî di rojevê de ne. Hevserokê Komeleya Fransa-Kurdistan (France-Kurdistan) û dîroknas Pascal Torre Pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk û girîngiya azadiya Rêber Apo ji bo aştiya mayinde, her wiha berpirsyariya Ewropayê ya di vê pêvajoyê de ji ANF’ê re nirxand.
Pascal Torre diyar kir ku ev pêvajo gelekÎ girîng e, eger bi ser bikeve dikare bibe destpêka serdemeke nû û got, “Li gel vê yekê di nava tevgera Kurd de nûbûnên stratejîk û îdeolojîk ên gelekî girîng pêk hatin. Ev nûbûn beriya her tiştî ji ber mercên têkoşîna çekdarî ye. Lê belê di heman demê de û ya herî girîng jî ji ber îradeya çareseriyeke siyasî ye ku demeke dirêj e bi şênberî datîne holê.” Torre bi bîr xist ku mafên siyasî û çandî yên Kurdan bi dehan sal in nayên naskirin û bingeha pirsgirêkên lê rast hatin jî ev e.
‘DEMOKRATÎKBÛN NEBE AŞTÎ JÎ NABE’
Li gorî Pascal Torre PKK salên dûr û dirêj ji bo gelê Kurd bû garantiyek. Torre got, “Abdullah Ocalan bi rengekî gelekî rast anî ziman ku dema rêxistinên çekdar ên derveyî dewletê êdî derbas bûye. Êdî pêwîstî bi wê yekê heye ku destketiyên siyasî yên bêhempa yên gelê Kurd ku bi têkoşîneke mezin hate bidestxistin û mafên wan divê bêne naskirin, ji vê jî girîngtir divê bandoreke saziyî bê kirin ku Tirkiye ji bingehê ve demokratîk bibe.
Ev herdu mesele ji hev cuda nikare bê dîtin. Demokratîkbûn nebe aştî jî nabe. Li gorî min banga ku Abdullah Ocalan kir, wateya xwe di vir de ye. Ev bang bersivê dide meseleyên bingehîn ên vê serdemê.”
‘OCALAN HETA KU LI GIRTÎGEHÊ BE ÇAWA DIKARE MUZAKEREYÊ BIMEŞÎNE?’
Pascal Torre destnîşan kir ku Abdullah Ocalan di navenda muzakereyan de ye û nirxandina xwe bi vî rengî dewam kir: “Abdullah Ocalan xwedî otorîteyeke siyasî ya welê ye ku mînaka wê nîne. Divê sûd ji vê otorîteya siyasî bê wergirtin.
Meseleya duyemîn jî ev e: Muxatabê sereke yê muzakereyên aştiyê heta ku li girtîgehê be wê çawa karibe van muzakereyan bimeşîne? Bêguman ev yek astengiyeke girîng e. Li gorî min, nuqteya sêyemîn a diyarker jî ev e: Eger lihevkirineke mayinde ya aştiyê pêk were -ku hîn em gelekî dûrî vê ne- ji bo bicihanîna vê lihevkirinê ji bilî Abdullah Ocalan kî dikare garantî bike? Lê, nikare vê ji girtîgehê bike.
Bi dîtina min argumana herî diyarker ev e: Li gel destpêkirina muzakereyan ragirtina Abdullah Ocalan li girtîgehê nîşan dide ku gelê Kurd nayê naskirin. Ji ber ku bersiva ku dewleta Tirk dide bersiveke polîsî ye.
Dixwazim vê bibêjim. Rewşa ku niha Ocalan di nav de ye bi rengekî şênber diyaloga mirovên nabihîze radixe pêş çavan. Dewleta Tirk pêvajoya aştiyê tenê ji perspektîfa ewlekariyê dinirxîne û vê meseleyê dadixîne asta têkoşîna li dijî ‘terorîzm’ê. Ji ber vê jî li hemberî Tevgera Kurd polîtîkaya zextê, leşkerî û polîsî dewam dike. Me ev yek di dûrxistina şaredaran a ji wezîfeyê de jî dît.”
Dîroknas Torre bi bîr xist ku li cîhanê gelek pêvajoyên aştiyê hene û got, “Mirov dikare mînakên Efrîkaya Başûr, Îrlanda Bakur, Kolombiya û gelek mînakên din binirxînin. Li gel rageşiya navbera aliyan a demên bihurî ji bo destpêkirina pêvajoeyke aştiyê pêwîstî bi baweriya ji hev heye. Her wiha divê herdu alî ji bo pêşveçûnê îradeyê nîşan bidin.”
‘BÊDENGIYA EWROPAYÊ ŞAŞITIYEKE CIDÎ YE’
Li ser helwesta Ewropayê jî Pascal Torre ev nirxandin kir, “Hikumeta Fransayê û Yekîtiya Ewropa di vê mijarê de daxuyaniyekê nadin. Halbûkî eger Fransa û Yekîtiya Ewropa dixwaze bi rolekê rabe, ev rol divê teşwîqkirina çareseriya şer û pêkanîna hiqûqa navneteweyî be. Lê belê Fransa û Yekîtiya Ewropa niha li pêşberî pêvajoyê bêdeng in. Ev şaşitiyeke gelekî cidî ye. Em jî weke France-Kurdistan hewl didin ku ji bo piştgiriya bi pêvajoyê hêzên cuda bixin nava liv û tevgerê. Û hejmara van hêzan jî gelekî zêde ye.
Hevserokê Komeleya Fransa-Kurdistan bi bîr xist ku PKK’ê xwe fesix kiriye, lewma ti wateya xwe nîne ku êdî PKK weke ‘rêxistineke terorê’ bê dîtin û destnîşan kir ku Kurdan bi temamî berê xwe dane rêya aştiyane û demokratîk, rastiya siyasî ya heyî ev e, lewma hikumetên Fransa û Ewropayê divê vê rastiyê ji xwe re bikin esas.
‘KURD TEMSÎLA FERASETEKE AŞTIYÊ YA MODERN DIKIN’
Pascal Torre got, Kurd feraseta aştiyê ya erênî temsîl dikin ku nîşan didin ku aştî ne tenê nebûna şer e û got, “Ev feraseteke aştiyê ya modern e. Feraseteke welê ye ku yên din nas dike, cihêrengiyan qebûl dike û bingeha civakeke hîn mirovî datîne. Ya ku îro pêwîstiya me pê heye ev civaka hîn mirovî ye.”
‘AZADIYA OCALAN WÊ BIBE NÎŞANEYA ÎRADEYA AŞTIYÊ’
Pascal Torre di dawiya axaftina xwe de careke din bi bîr xist ku Abdullah Ocalan di navenda vê pêvajoyê de ye û got, “Berdana wî ji aliyê îardeya serxistina pêvajoyê ve wê bibe nîşaneyeke gelekî erênî. Lê belê heta ku Abdullah Ocalan neyê berdan wê fikarên li ser serxistina vê pêvajoya li Tirkiyeyê dewam bikin. Li gel vê yekê gelek hêzên demokratîk û pêşverû hene. Em îro vê li cîhanê dibînin. Li Sirbistan, Brezîlya û gelek welatên din ên cîhanê serketina hêzên pêşverû pêk hat.
Lewma ji bo pêkhatina aştî û demokrasiyê ya li Tirkiyeyê ji her devera cîhanê dengê demokratîk dikare bilind bibe. Peyama ku Kurd didin jî ev e.”
