Yekşem, 22 Mijdar 2026
  • Ji Bo Min
  • Favoriyên Min
  • Tomarên Min
  • Dîtinên Min
  • Blog
Video
Podcast
Zindî
Arşîv
Neşeriya Çalakiyan
Stêrk TV
  • DESTPÊK
  • ROJANE

    Di Konferansa YCK-KURD Çukurovayê de banga ji bo rêxistinbûn û jiyana komînal

    Ji aliyê Stêrk TV

    Li Dersim tayînkirina qeyûman di salvegera duyemîn de hate şermezarkirin

    Ji aliyê Stêrk TV

    Heyeta Îmraliyê ya DEM Partiyê çû Îmraliyê

    Ji aliyê Stêrk TV

    TUHAY-DER: Ji bo aştiyê divê binpêkirinên li girtîgehan bi dawî bibe

    Ji aliyê Stêrk TV

    Girtiyê 30 salan Tekin hate berdan: Em ê têkoşînê mezin bikin

    Ji aliyê Stêrk TV

    Dayika Aştiyê Nezahat Teke: Emrê me saetek jî bimîne em ê ji bo aştiyê têbikoşin

    Ji aliyê Stêrk TV
  • KURDISTAN

    Li Qamişloyê mêr li dijî tundiya li jinê meşiyan

    Ji aliyê Stêrk TV

    Gerîlayên HPG û YJA Starê salvegera damezrandinê ya 48’an a PKK’ê nirxandin

    Ji aliyê Stêrk TV

    Hejmara kesên li Awdananê hatin binçavkirin, gihîşt 12’an

    Ji aliyê Stêrk TV

    Ûgûr Kaymaz û bavê wî hatin bîranîn

    Ji aliyê Stêrk TV

    YNK û PDK’ê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    Ji aliyê Stêrk TV

    HPG’ê nasnameya 5 şehîdên Rojhilat eşkere kir: Şehîd pisûlaya me ne

    Ji aliyê Stêrk TV
  • JIN

    ‘Jin têkoşîna hebûnê didin’

    Ji aliyê Stêrk TV

    Koçberî, xizanî û tundî: Şerê bêdawî yê li dijî jinan

    Ji aliyê Stêrk TV

    Li gelek bajaran çalakiyên 25’ê Mijdarê

    Ji aliyê Stêrk TV

    Encamnameya civîna Platforma Yekîtiya Neteweyî ya Jinên Kurd

    Ji aliyê Stêrk TV

    Xizaniya jinan kûrtir dibe: Di serlêdanên DÎKASUM’ê de daxwaza piştgiriya aborî di rêza yekem de ye

    Ji aliyê Stêrk TV

    Divê jin li dijî hişmendiya baviksalar di komînan de xwe bi rêxistin bikin

    Ji aliyê Stêrk TV
  • ÇAND Û HÛNER

    Hunermendên jin: Jin azad nebe aştî û edalet jî nabe

    Ji aliyê Stêrk TV

    Artêşa Sûdanê êriş kir: 4 jê zarok 15 kes mirin

    Ji aliyê Stêrk TV

    Mihrîcana Filman a Rojava ya Navneteweyî di roja 3’yemîn de didome

    Ji aliyê Stêrk TV

    10’emîn Festîvala Navneteweyî ya Şanoya Kolanê li Kerkûkê dest pê kir

    Ji aliyê Stêrk TV

    Omer Bîçer: Divê sînemaya Kurd di pêvajoya aştiyê de hişê dîrokê biafirîne

    Ji aliyê Stêrk TV

    Uysal: Hêza çêker û hevgirtinê ya hunerê dikare tevkariyê li pêvajoya aştiyê bike

    Ji aliyê Stêrk TV
  • CÎHAN
  • YÊN DIN
    • Gotar
    • Civak
    • Rojava
    • Gotar
  • 🔥
  • HEMÛ BAJAR
  • AMED
  • STENBOL
  • BEHDÎNAN
  • ENQERE
  • ROJEV
  • QAMIŞLO
  • KOBANÊ
  • WAN
  • ŞENGAL
  • HESEKÊ
  • ŞIRNEX
  • MÊRDÎN
  • RIHA
  • LEZGÎN
  • ÊLIH
  • COLEMÊRG
Nûçeyên Lezgîn
Girtiyê 30 salan Tekin hate berdan: Em ê têkoşînê mezin bikin
Li Hewlêrê mirina bi guman a jinekê
Petrola di ser Îranê re ji bo Efganistanê hate birin wê bê lêkolîn
Agahî ji 2 jinên Kurd ên li Îranê hatin binçavkirin nayê wergirtin
Dadgeriya Îranê cezayê darvekirinê yê li 4 çalakgeran hatibû birîn erê kir
Dîtina TîpanAa
Stêrk TVStêrk TV
  • Kurdistan
  • Jin
  • Çand û Hûner
  • Cîhan
  • Rojava
  • Rojane
  • Cîhan
  • Civak & Ekolojî
  • Zanist
  • Ji Bo Min
  • Dîtinên Min
  • Tomarên Min
  • Favoriyên Min
Bigere
  • Kategorî
    • Kurdistan
    • Jin
    • Ciwan
    • Çand û Hûner
    • Cîhan
  • BAJAR
    • HEMÛ BAJAR
    • AMED
    • STENBOL
    • QAMIŞLO
    • ŞEHBA
    • REQA
    • WAN
  • JI BO TE
    • Ji Bo Min
    • Tomarên Min
    • Favoriyên Min
    • Dîtinên Min
  • RÛPEL
    • Podcast
    • Video
    • Wêne
    • Gotar
Hesabê we heye? Têketin
Me bişopîne
© Mafên belavkirinê li ba Stêrk TV parastî ne 2024. Hemû maf parastî ne.
Stêrk TV > Blog > Gotar > Sîyasîkirina dîrokê
Gotar

Sîyasîkirina dîrokê

Kurdistan LEZGIYEVA
Kurdistan LEZGIYEVA Dîroka nûkirinê: 3. Îlon 2024 Dema xwendinê: 5 dq.
Parvekirin

80 sal berê, di 1’ê Îlonê de Şerê Cîhanê yê Duyem dest pê kir, ku di dîroka sedsala 20’an de bû trajediya herî xirab. Li gel ku bi dehan sal derbas dibin jî, li cîhanê nîqaş û meraqên raya giştî li dor nirxandina bûyerên wan salan sist nabin. Pirtûk û gotarên nû tên weşandin, piştre jî daxuyaniyên kesayetên giştî, siyasetmedar û dîplomatan tên weşandin. Medya tijî şîroveyên tûj in.

Sedemên vê eleqeyê çi ne? Ya yekem, bêguman, dîroka şerê herî xedar, ku bi deh mîlyonan jiyana xwe ji dest da, di bîra gelên li hemû parzemînan de dimîne. Dikare bê gotin ku ji aliyê asta dramayê, giraniya têgihiştinên siyasî û pevçûnên helwestên cihê de, serdema 1939-1941 di dîroka sedsala 20’an de û di vegotina sosyo-siyasî ya nûjen de cihekî taybet digire. Duyem, xwesteka zelal a hin siyasetmedar, rojnamevan û dîroknasan heye ku dîroka bûyerên wan salan di çarçoveyeke nûjen de bi cih bikin, wan di jiyana siyasî de bi kar bînin.

Lê ji aliyê zanyaran ve bang li bûyerên wê demê jî tê kirin. Dîroknas belge û delîlên nû, berê nenas diweşînin. Konferans têne organîzekirin, ku tê de carinan nîqaşên pir germ têne kirin, her weha şîroveyên cihêreng ên bûyerên 1939-1940 li hev dikin. Mijarên herî nakok ên ku bi eslê Şerê Cîhanê yê Duyemîn ve girêdayî ne, pirsgirêka berpirsiyariya destpêkirina şer bi giştî, rola Peymana Munchenê ya 1938’an, danûstandinên Îngilîstan-Fransa-Sovyetê di havîna 1939’an de, mekanîzma ji bo amadekirin û girêdana Peymana Sovyet-Almanya û encamên wê û hwd’e.

Serlêdana van bûyeran ji bo hin kesayetên nûjen ji bo rexnekirin û êrîşa li ser Rûsyayê û rola wê ya li cîhanê bingehek e. Bûyerên 1939’an êdî ne dîrokek wisa nêzik in û divê tam wek serdemek di dîroka sedsala 20’an de werin destgirtin. Hewldanên ku bi îro re lihevhatinek çêbibe, eşkere ne rast û bêberhem in. Û hê bêtir, bê wate ye ku mirov Rûsyaya nûjen ji bûyerên 80 sal berê berpirsiyar bibîne. Cîhana nûjen ji 80 sal berê cuda ye. Mirovatî îro rûbirûyê hejmareke mezin ji pirsgirêk û tehdîdan e û nêzîkbûna wan bi pîvanên sala 1939’an bêwate û heta xeternak e. Ji bilî vê, ev yek ne maqûl e ku li ser têkiliyên navneteweyî yên nûjen û ji bo bîranîna dîrokî ya bûyerên wan salan were sepandin. Hewldanên bi vî rengî mînaka eşkere ya siyasîkirina dîrokê ye.

Di heman demê de ji bo jiyana nûjen lêhûrbûna li ser dersên bûyerên wê serdemê girîng û berhemdar e.

Berî her tiştî, em pêşveçûna dîrokê ya di salên 1920-1930-an de bibînin. Serpêhatiya neyînî ya Aştiya Versailles ew e ku şert û mercên mezinbûna tovên tolhildanê û derketina ramanên êrîşkar ên Naziyan li Elmanyayê afirand. Berjewendî û planên serketî yên Şerê Cîhanê yê Yekem li ser fikir û perspektîfên pêşketina cîhanê bi ser ketin.

Li ser bingehê nenirxandina metirsiya li ser cîhanê û nebûna baweriyê, di danûstandinên di astên cihê de amadebûn ji bo tawîzê tune bû. Dibe ku ev yek ji dersên sereke yên bûyerên wê demê yên dema me ye. Di hawîrdora tehdîdan de, bi taybetî yên ku xwezaya gerdûnî ne, dilxwaziya lihevkirinê şertê herî girîng e. Mirovatiyê ji bo siyasetê di êvara Şerê Cîhanê yê Duyemîn de berdêlek pir giran da.

Nifşê ciwan yê nûjen, mixabin, di derbarê dîroka Şerê Cîhanê yê Duyemîn de kêm agahîya û bal nayê kişandin. Di mijaran de vegirtina objektîf a paşeroja Şerê Cîhanê yê Duyemîn heye. Bê guman, divê em çalakiyên koalîsyona dijî Hîtler û tevkariya diyarker a Yekîtiya Sovyetê ji bo têkbirina faşîzmê ku li seranserê cîhanê hate nas kirin û Dadgeha Nurnbergê ku bi eşkere Almanyaya Nazî wekî sûcdarê sereke a derxistina Şerê Cîhanê yê Duyemîn nîşan da bi bîrbînin.

YÊN HATINE ÊTÎKETKIRIN Kurdistan LEZGIYEVA

Ji me agahî bistîne!

Eger tu bibî abone em ê nûçeyên lezgîn yekser ji maîla te re bişînin.
Eger tu bibî abone te we wateyê ku tu Polîtikaya Malpera Me dipejînî û dîsa tê wê wateyê ku tu Şert û Mercên me qebûl dikî. Tu kendî bixwazî dikarî ji abonetiyê derkevî
Çi Difikirî?
.0
.0
.0
.0
.0
.0
Nûçeya Berê Balafirên şer ên Tirk gundekî Silêmaniyê bombebaran kir
Nûçeya Pişt re ROJEVA 3’Ê ÎLONA 2024’AN
Nirxandinek Bike Nirxandinek Bike

Nirxandinek Bike Cancel reply

You must be logged in to post a comment.

Me Bişopîne!

Tu dikarî li ser gelek platforman rûpelên me bişopînî.
FacebookBiecibîne
TwitterBişopîne
PinterestPîn bike
InstagramBişopîne
YoutubeSubscribe
TiktokBişopîne
TelegramBişopîne
Google NewsBişopîne
LinkedInBişopîne
- Frekans -
Ad image
- Frekans -
Ad image

Navarokên Li Pêş

Li Amûdê teqîn çêbû: Kesek şehîd bû û kesek birîndar bû

Li taxa Mesakîn ya Amûdê teqîneke ku sedema wê nehat zanîn çêbû û kesek jiyana…

Ji aliyê Stêrk TV

Li Sûriyeyê xwepêşandan belav dibin

Li gelek herêmên Sûriyeyê gel ji ber şert û mercên xirab ên aboriyê, xwepêşandanan li…

Ji aliyê Stêrk TV

ROJEVA 4’Ê TÎRMEHA 2025’AN

Sernavên sereke ji rojeva Kurdistanê û Cîhanê.

Ji aliyê Stêrk TV

Ev jî di be ku bala te bikşînin

Rojhilata Navîn bi çi dikeve sala nû?

Ji aliyê Stêrk TV

Îmralî; Fenomenolojiya Gravê (12)

Ji aliyê Nurhaq GULBAHAR

Rûsya û Rêxistina Dewletên Tirkîaxêv

Ji aliyê Stêrk TV

Îmralî; Dahurandina pergalê ye -11-

Ji aliyê Nurhaq GULBAHAR
Ya Berê Ya Pişt re
Stêrk TV
Stêrk TV
Stêrk TV

Li Ser Şopa Heqîqetê

Stêrk TV ji sala 2009an ve di warên siyasî, civakî, çandî û hunerî de weşanê dike. Bi nêrîna azadiya jinê û avakirina civakeke demokratîk, Stêrk TV xebatên civakî, çandî, hunerî, dîrokî, aborî û yên jîngehê dimeşîne. Di çarçoveya parastin û pêşxistina çand û zimanê Kurdî de, bi zaravayên Kurmancî, Soranî, Kirmanckî û Hewramî nûçe û bernameyên cûrbicûr amade dike û diweşîne. Stêrk TV xizmetê li çand û hunera Kurdî dike.

Facebook Twitter Youtube Rss Medium
Kategorî
  • Kurdistan
  • Rojane
  • Çand û Hûner
  • Cîhan
  • Jin
  • Civak & Ekolojî
  • Zanist
Rûpel
  • Têkîlî
  • Frekans
  • Derbarê me de
  • Şert û Merc
  • Rêgezên Malperê
  • Kar Xwestin
  • Kunye

© Stêrk TV. Hemû mafê wê parastîne

adbanner
AdBlock Asteng Dike
Malpera me de reklam hene, ji ber vê sedemê malpera me bixin listeya spî ya AdBlock'ê
Temam, ez ê li listeya spî zêde bikim
Hûn bi xêr hatin

Têkevin hesabê xwe

Te paroleya xwe jibîr kir?