Hevserokê Giştî yê Partiya Demokrasî û Wekheviyê ya Gelan (DEM Partî) Tûncer Bakirhan di civîna koma partiya xwe ya meclîsê de rojev nirxand. Bakirhan bi wesîleya 21’ê Sibatê Roja Zimanê Dayikê ya Cîhanê nirxandina xwe bi Kurdî kir.
Bakirhan got, “Îro li cîhanê nêzî 7 hezar ziman hene. Ji van ji sedî 90 ji ber polîtîkayên asîmîlasyonê yên dewletan tune bûn. Li Tirkiyeyê beriya 100 salî bi 20 zimanan dihate axaftin. 18 ji wan ji holê rabûn. Nivîskarek dibêje, ‘Zimanê min ê dayikê çermê min e û zimanên din jî kincên min e’. Em jî dibêjin zimanê me yê dayikê ne çermê me ye, ruh û canê me ye.”
Bakirhan nivîskarên kedkarên Kurdî Baba Tahir Uryan, Elî Herîrî, Ehmedê Xanî, Melayê Cizîrî, Feqiyê Teyran, Cegerxwîn, Celadet Elî Bedirxan, Mûsa Anter, Ferhat Kûrtay, Mehmed Ûzûn bi bîr anî.
Bakirhan bal kişand ser polîtîkaya asîmîlasyonê û got, “Ji dema ku Tirkiye ava bûye û vir ve li ser Kurdî zext heye. Zimanên Lazî, Suryanî, çerkezî û gelek zimanên din ji holê hatin rakirin. Tirkiye di nava sed salî de veguherî goristaneke zimanan. Hîn jî li zindanan dinivîsîne ‘Bi Tirkî biaxive, gelekî biaxive’. Lê belê bi berxwedanê zimanê me gihîşt vê astê.”
Bakirhan diyar kir ku piştî darbeya qeyûm êrîşên li ser Kurdî zêde bûn û got, “Gelek rojname, televîzyon, ajans, kovar, radyo, weşanxane û dibistan hatin girtin. Qeyûman destpêkê êrîş birin ser sembolên Kurdî. Kurdî-Der û Enstîtuya Kurd girt. Navê Celadet Elî Bedirxan û Cegerxwîn ji ser tabelayan rakir. Qeyûm dijminê zimanê Kurd e. Erdogan dibêje, ‘Li dijî asîmîlasyonê divê her zarok bi zimanê xwe yê dayikê zanibe’. Dema mijar dibe Kurd hingî dibêjin ‘terorîst’. Hevalên me dema li Meclîsê bi Kurdî diaxivin, weke zimanê nayê zanîn an jî nayê fêhmkirin qeyd dikin. Zimanê me ne zimanekî nayê fêhmkirin e, zimanê me Kurdî ye.
Li her qada jiyanê divê em bi zimanê xwe biaxivin. Divê em zimanê xwe weke hebûna xwe bibînin. Li pêşiya me hilbijartinên xwecihî heye. Piştî ku me şaredariyên xwe ji qeyûman stand em ê careke din şaredariya bi pir zimanî bixin meriyetê. Zimanê me xeta me ya sor e, soza m e ye. Van zaliman çi xera kiribin em ê jê baştir çêbikin.”
Bakirhan axaftina xwe bi vê helbesta Cegerxwîn bi dawî kir:
Ez xum xuma avên çeman
Ez çerx û govend û sema,
Tînim di nav kat û lema,
jîn im, hebûn im, tevger im…”
Piştre jî Parlamenterê Mêrdînê yê DEM Partiyê George Aslan bi Suryanî, Parlamentera Mêrdînê ya DEM Partiyê Salîha Aydenîz bi zaravayê Kirmanckî, Berekat Kar bi Erebî, Zeynep Bayram bi Gurcî û Lazî û Mûrat Mihçi jî bi Ermenî silav da beşdarên civînê.
