Peymana 9’ê Cotmehê ya dijî Êzidiyan ku li navbera Hewlêr-Bexda’yê de hatibû îmzekirin, hîn jî bi rêbazên cûda hewl tê dayîn li ser Şengalê ferz bikin. Hikûmeta Kazimî peymanê îmzekir, lê hikûmeta Sûdanî ji bo pêkanîna wê serî li her rê û rêbazê dide. Êzidî li aliyekî cejna Cimayî ya Şêxadî pîroz dikin, lê li aliyê din rûberûyê metirsiyeke din a mezin a wekî peymana 9’ê Cotmehê ne.
Li komelgeha Digûrê ya dikeve Bakurê Çiyayê Şengalê semînerek ji aliyê Rêveberiya Xweser a Şengalê ve li ser komploya 9’ê Cotmehê (1998) û peymana 9’ê Cotmehê ya 2021’an ji bo hemû sazî û rêxistinan da.
Semîner ji aliyê Endamê Meclîsa Xweser a Şengalê Hisên Sado ve hate dayîn. Hemû endamên ciwanan, jin, meclis û şaredariyên tevlî semînerê bûn.
Semîner bi deqeyek rêzgirtin ji bo hemû şehîdên Şengalê û têkoşîna azadiyê destpêkir.
Di semînerê de Hisên Sado bi taybet bal kişand ser dîroka 9’ê Cotmehê ku timî bûye, dîrokeke komplo, êriş û peymanan dijî gelên azadîxwaz û wiha axivî: “Semînera me li ser tifaqên 9’ê Cotmehê ne. Ji niha ve em dixwazin îşaret bi tevlîbûna meşa 9’ê Cotmehê bikin ku amadekariya wê tê kirin. Divê meşa îsal ji hemû meşan girseyîtir be. 9’ê Cotmehê roja tifaqa li ser Şengalê ye. Dema peyman hate îmzekirin, tu kes ji Şengalê di têde amade nebû. Ji ber eger amadeba, tiştek ne di berjwendiyê me de ba, dê hatiba redkirin. Lewma tevî me vê tifaqê pêkanîn. Hun dizanin 9’ê Cotmehê komployeke ku hemû bihev ve girêdayî ye. Ev komplo li ser serokatî bû, li ser Rojava û herî dawî jî li ser Şengalê bû. Di heman rojê de êrişê gundên Êzidiyên yên Rojava jî kirin. Ji ber vêya hemû bi hev ve girêdayî ye.’’
Weke her sal îsal jî li navenda Şengalê bi pêşengiya Rêveberiya Xweser a Şengalê meşeke girseyî ya protestoyî li dijî xwediyên peymana 9’ê Cotmehê û komploya navnetewî ya dijî Rêber Apo were lidarxistin.
