Li Kurdistanê bendewarî û daxwaza têkildarî Pêvajoya Aşitî û Civaka Demokratîk ya herî sereke ‘’mafê hêviyê’’ ye. Li gorî rapora Navenda Lêkolînên Qadê ya SAMER’ê ku di mehên Çile, Adar, Gulan û Cotmehê de li 16 bajaran rû bi rû pêk aniye, di meha Cotmehê de rêjeya kesên ku dixwazin mafê hêviyê bi awayekî fermî were naskirin, bûye ji sedî 71,9. Li gorî heman raporê di pêvajoyê de daxwazên têkildarî sererastkirinên hiqûqî û sazûmanî zêde bûne û hilberîna baweriyê li gorî guncaniya gotin û pratîkên desthilatdariyê diguhere.
Xebata SAMER’ê ya bi sernavê ‘’Di Çarçoveya Gotin û Pratîkên Serdemî de Analîza Lêkolînên Raya Giştî yên li Herêmên Anatoliya Rojhilat û Başûrrojhilat Hatine Kirin’’ xwe dispêre hevdîtinên meha Çileyê ya li gel 1508 kesan, meha Adarê ya li gel 1509 kesan, meha Gulanê ya li gel 1504 kesan û meha Cotmehê jî ya li gel 1543 kesan. Destêka referansê ya xebatê jî weke vekirina Meclîsê ya 1’ê Cotmeha 2024’an û jinûvexuyabûna nîqaşên têkildarî pêvajoya çareseriyê yên piştî banga 22’yê Cotmeha 2024’an hate diyarkirin.
Li gorî raporê di meha Adarê de rejeya kesên ku dixwazin ‘’mafê hêviyê’’ bi awayekî fermî were naskirin ji sedî 68,9 e, di meha Cotmehê de jî ev yek dibe ji sedî 71,9 û ev yek nîşan didin ku daxwazên beşdarvanan yên têkildarî hiqûqî zêde bûne.
Ji pirsa ‘’Mezintirîn pirsgirêka Tirkiyeyê çi ye?’’ re herî zêde bersiva ‘’krîza aborî hatiye dayîn û di sernavê pirsgirêka Kurd de guherînên serdemî pêk hatine. Di meha Çileyê de rêjeya bersiva ‘’pirsgirêka Kurd’’ ji sedî 27,7 bûye, di meha Gulanê de daketiye ji sedî 16,4’an û di meha Cotmehê de jî dubare bilind bûye û gihiştiye ji sedî 21,2’yan. Rêjeya kesên bersiva ‘’Krîza aborî’’ dane jî di meha Gulanê de bûye ji sedî 68,9 û di meha Cotmehê de jî daketiye ji sedî 59,7’an.
Di pirsa ‘’Guncaniya gotin-pratîka hikûmetê’’ de di meha Cotmehê de rêjeya bersiva neyînî derketiye ji sedî 47,7’an. Rêjeya kesên ku bersiva erênî dabûn heman pirsê di meha Cotmehê de weke ji sedî 25,6 hate tomarkirin.
Ji sedî 42,9’ê beşdarvanan diyar kiriye ku Rêber Apo têkildarî pêşketina pêvajoyê berpirsiyariyên xwe bi cih anîne û ji sedî 40,5’an jî heman tişt ji bo PKK’ê anîne ziman.
