Rûsya dema ku di Sibata 2022’yan de êrîşî Ukraynayê kir, Kremlînê pêşbînî kir ku şer wê di nav çend hefteyan de bi encam bibe. Lê berxwedana xurt a artêşa Ukraynayê, pêşveçûna leşkerên Rûsyayê ya ber bi Kîevê ve rawestand.
Di serdema yekem de pevçûn pir bi tevger bû û ev şer bi demê re li ser xeta kîlometreyan eniyên şer veguherî şerê wêrankirinê. Şerê îro li Ukraynayê wekî pevçûna leşkerî ya herî dirêj û dijwar a sedsala 21’an Ewropayê tê dîtin.
DIŞIBE YEKEMÎN ŞERÊ CÎHANÊ
Pisporên leşkerî diyar kirin ku şerê li Ukraynayê û Yekemîn Şerê Cîhanê pir dişibin hev. Mîna ku di sala 1914’an de pêşveçûna bilez a Elmanya ber bi Parîsê ve li eniyên Marne û Yser hat rawestandin, plana Rûsyayê ya ji bo girtina bilez a Kîevê jî têk çû.
Di her du şeran de jî piştî serdema tevgerînê, hemû enî di cih de man. Topbaran bûye hêmana diyarker û di encama bombebaranên dijwar de herêmên eniyê bûne mîna “ser rûyê heyvê”.
DIYARKERÊ NÛ YÊ ŞER: DRON
Bi vê yekê re şerê Ukraynayê ji hêla teknolojiyê ve ji Yekemîn Şerê Cîhanê pir cûda ye. Li gorî pisporan, di roja me de hêmana herî diyarker a qada şer balafirên bêmirov in.
Ji ber çavdêriya hewayî tevgera yekîneyên leşkerî pir zehmet bûye û ji ber vê yekê leşker bi komên piçûktir tevdigerin û hewl didin di stargehên binê erdê de xwe biparêzin. Ev rewş çawaniya şerê çeperan a klasîk jî diguherîne.
RÊBAZA EWLEHIYA EWROPAYÊ DIGUHERE
Înîsiyatîfên dîplomatîk di şerê ku zûdetirî çar sal in berdewam dikin de çareseriyek mayînde bi dest nexistiye. Ukrayna ya, ku piştgiriya darayî û leşkerî ji welatên Rojavayî werdigire, hewl dide bi dronên menzîl dirêj di nava Rûsyayê de lê bide û bi rêbazên cûda rewşa bêçare ya li eniyên şer derbas bibe.
Li gorî pisporan şerê li Ukraynayê, mîna piştî Yekemîn Şerê Cîhanê deriyê serdemeke nû ya jeopolîtîk li Ewropayê vedike. Welatên Ewropayê polîtîkayên parastinê û stratejiyên ewlehiyê ji nû ve di ber çavan de derbas dikin.
