Nûnerê Taybet ê Gronlandê yê DYE’yê Jeff Landry got ku Washington dixwaze li Gronlandê hebûna xwe ya leşkerî berfireh bike. Li gel vê daxuyaniyê gotinên Serokê DYE’yê Donald Trump ên têkildarî ‘’kontrolkirina Gronlandê’’ dubare ketin rohevê
Landry ji AFP’ê re axivî û got: ‘’Dem hatiye ku DYE rêça xwe ya li ser Gronlandê dubare xurt bike.’’
Landry diyar kir ku rêveberiya Trump dixwaze operasyonên ewlehiya neteweyî berfireh bike û li hin baregehên li Gronlandê leşkeran bi cih bike û piştî ku ji herêmê re hate tayînkirin cara ewil seredana Gronlandê kir.
A niha DYE’yê li Gronlandê bes baregeheke leşkerî heye. Lê belê di serdema Şerê Sar de ev hejmar gihîştibû 17’an.
Rêveberiya Washingtonê dibêje ku ji ber pozîsyona wê ya stratejîk Gronland gelekî girîng e.
Girav, bi mesafeyeke kurt di navbera Rûsya û DYE’yê de cih digire û lê rezervên elementên xakên dewlemend jî hene.
Vebûna rêyên bazirganiya behrî yên nû yên li gel helîna qeşaya cemserî jî girîngita Gronlandê ya jeopolîtîk zêde dike.
Li gorî nûçeyên ku di demên dawîn de li ser çapemeniya Emerîkayê derketine, DYE plan dike ku li başûrê Gronlandê sê baregehên leşkerî yên nû ava bike.
Lihevkirina parastinê ya di sala 1951’an de di navbera DYE û Danîmarkayê de hate îmzekirin û di sala 2004’an de hate nûkirin, rê li ber Washingtonê vedike ku li Gronlandê hebûna xwe leşkerî zêde bike. Lê belê ji bo vê yekê divê beriya wê rêveberiyên Gronland û Danîmarkayê werin agahdarkirin.
Trump di meha Çileyê de daxuyaniyên xwe yên tund ên têkildarî ‘’bidestxistina’’ Gronlandê dubare kiribûn û piştî wê di navbera DYE-Gronland-Danîmarkayê de komeke xebatê ya hevpar hatibû avakirin.
Serokwezîrê Gronlandê Jens-Frederik Nielsen jî gotinên Trump ên têkildarî kontrolkirina Gronlandê weke ‘’bi temamî bêrêzî ye’’ pênase kiribûn. Tevî vê yekê jî got ku ew neçar in ‘’çareseriyekê peyda bikin.’’
Seredana Landry ku roja Yekşemê çûbû Nuuk a paytextê Gronlandê jî bû sedema derketina nîqaşan. Çûna nûnerê DYE’yê ya bêyî vexwendina fermî bû cihê nerazîbûnan û Landry roja Duşemê bi Nielsen û Wezîrê Karên Derve yê Gronlandê Mute Egede re hevdîtinek pêk anî.
Nielsen diyar kir ku hevdîtin bi erênî derbas bûye û got ku wan di helwesta DYE’yê ya têkildarî mijara Gronlandê de guhertinek nedîtiye.
