Berdevka Têkiliyên Derve ya Kongreya Neteweyî ya Kurdistanê (KNK) Nîlufer Koç têkildarî krîzên li Rojhilata Navîn, tengasiyên dewletên herêmê û lêgerînên gelê Kurd ên ji bo statuya qanûnî ya li qada navneteweyî, ji ANF’ê re axivî.
Nîlufer Koç anî ziman ku ew di demek dîrokî de ne, lewma divê demildest li ser bingehê yekîtiya neteweyî gavên şênber bên avêtin û destnîşan kir ku hem tecrûbeyên di meha Çileyê de li Rojava hatine bidestxistin hem jî stratejiya Dewletên Yekbûyî yên Emerîkayê (DYE) ya nûneriya taybet a ku pêşbînî dike xeta Iraq, Sûriye û Tirkiyeyê bi yek destî bimeşîne, rasterast û bi rengekî jiyanî gelê Kurd eleqeder dike.
‘DI STATUYA FEDERAL DE XETERIYA TENGBÛNÊ HEYE’
Nîlufer Koç diyar kir ku li Rojava bi eşkere hate dîtin ku ev nûnerên taybet ên ji aliyê DYE’yê ve hatine wezîfedarkirin, ji bo sûdê Kurdan ti pozîsyon raber nekirin û ragihand ku statuya federal a zêdeyî 30 salan a Başûr jî rû bi rûyê operasyoneke heman a tengbûnê û pêla gefê ye û nimûneyên vê îhtimala tengbûnê zêde dibin.
Nîlufer Koç bi bîr xist ku tevî ku banga Aştî û Civaka Demokratîk a Rêber Apo pir xurt e û her cure derfet hatiye avakirin, dewleta Tirk bersiva pêwîst nade û ti gaveke şênber naavêje û diyar kir ku weke gelê Kurd ew ketine pêvajoyeke krîtîk.
Nîlufer Koç bilêv kir ku şertên herêmî yên heyî sûdê nade ti hêzê, hemû partiyên siyasî jî vê yekê dibînin û destnîşan kir ku tevî vê yekê jî gelê Kurd xwedî avantajên dîrokî û siyasî yên pir xurt e ku dikare ji vê pêvajoyê sûd werbigire. Nîlufer Koç diyar kir ku dewletên herêmî yên mîna Îran, Iraq, Sûriye û Tirkiye ji aliyê aborî, civakî û polîtîkayên derve ve di nava tengasiyên pir cidî de ne û destnîşan kir ku lewma bêyî Kurdan, dîzayneke nû pêk nayê.
‘HEBÛNA DE FACTO TÊRÊ NAKE, DANASÎNA HIQÛQÎ ŞERT E’
Nîlufer Koç ragihand ku faktora esas a ku siberoja van 4 dewletan diyar bike, îradeya ku gelê Kurd nîşan bide ye û got, divê êdî ev îradeyên belave di stratejiyeke hevpar de bibin yek.
Nîlufer Koç wiha got, “Tirkiye, Îran, Sûriye û Iraq weke ‘de facto’ hebûna me qebûl kir. Lê belê hebûna ‘de facto’ rewşeke demkî ye û êdî danasîneke hiqûqî dixwaze.”
‘NAYÊ QEBÛLKIRIN KU LI SER NAVÊ GELÊ KURD, DEWLETÊN CUDA BAXIVIN’
Nîlufer Koç destnîşan kir ku têkoşîna gelê Kurd êdî li cîhanê hestiyariyeke pir xurt ava kiriye û diyar kir ku piştî pêvajoya Rojava di nîqaşên herî krîtîk ên li Konseya Ewlehiyê ya NY’ê de jî li şûna Kurdan Sûriye, yanî nûnerê HTŞ’ê, Tirkiye, Emerîka, Îngilistan yan jî nûnerên Îsraîlê mafê axaftinê girtin. Nîlufer Koç ragihand ku ji bo hilweşandina vê tabloya ku nayê qebûlkirin, êdî dem hatiye ku hebûna Kurdan a ‘de facto’ bê veguheztina zemînê hiqûqî yê navneteweyî.
Nîlufer Koç anî ziman ku têkildarî vê yekê KNK wê nameyeke taybet ji Sekreteriya Giştî ya NY’ê re bişîne.
Nîlufer Koç bi bîr xist ku vîzyona civaka demokratîk a di manîfestoya dawî ya Rêber Apo de şênber bûye, rasterast li dijî çêkera sazîbûnê ya NY’ê rexneyên xurt di nava xwe de digire û destnîşan kir ku armanca esas a damezrandina NY’ê astengkirina Şerê Cîhanê yê 3’yemîn e. Nîlufer Koç got, yekane hêza dînamîk a xwedî potansiyela astengkirina vî şerê mezin ê li herêmê Kurd in, lewma divê ji bo Kurdan platform û kursiyeke fermî were naskirin ku bikarin gotinên xwe bêjin.
