Seroka Desteya Jinan a Rêveberiya Xweser a Demokratîk a Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê Edalet Omer bi boneya 12’emîn salvagera demezrandina Rêveberiya Xweser ji ANF’ê re axivî, hemû şehîd bi bîr anîn û li hêzên YPJ, QSD û YPG û hemû gelên Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê ev roj pîroz kir û bal kişand ser rola jinan a di avakirin û belavkirina sîstema Rêveberiya Xweser de.
Edalet Omer anî ziman ku di nava civaka Rojhilata Navîn de jin ji her aliyî ve bê maf mabûn û cihê wan ne li gorî rastiya jinan bû û ev yek anîn ziman: “Di nava civaka Rojhilata Navîn de çawa ku rola jinan hatibû piştguhkirin, ji aliyî ve jin bê maf mabûn û ji rastiya xwe hatibûn dûrxistin. Bi hezaran salan hêza bingehîn a civakê hêza jinan bû. Lê belê gelek îdeolojiyên ne li gorî rastiya wan li ser wan hatin ferzkirin. Gihîşt asteke wisa ku jin divê bi tenê ji bo xizmeta malê, zilam, zarokan û weke mulkiyet dihatin dîtin. Her wiha di bin navê ol û kevneşopiyan de jî gelek aliyên neyînî li ser jinan dihatin ferzkirin. Şikandinên ku jin di dîrokê re tê re derbas bûne, dide nîşandan cihê ku civakê lê jin bi cih kiriye ne li gorî jinan û rastiya wan e. Ji ber wê jî di dîroka ku hatiye nivîsandin de û heta roja îro jin ji nedîtî ve hatine destgirtin û ji jiyanê bigirin heta zagon û xweparastinê jin bê maf hatine hiştin.”
‘BAKUR Û ROJHILATÊ SÛRIYEYÊ XETA SÊYEMÎN ESAS GIRT’
Edalet Omer diyar kir ku ji ber ku gelên Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê rastiya sîstemên heyî naskiribûn, xeta sêyemîn ji xwe re esas girtin û wiha domand: ”Piştî avakirina projeya Rêveberiya Xweser û şoreşa bihara gelan a li Rojhilata Navîn derket holê, gelên Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê bi pêşengtiya jinan roleke cuda lîst. Şoreşa ku li herêmên Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê pêş ket ji yên herêmên din ên Sûriyeyê cudatir bû. Li wan herêman ew şoreş veguherî alozyan, ji cewhera xwe dûr ket û ketin bin xizmeta dewletên herêmî û hegemonîk. Lê belê li Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê ev nebû, ji ber ku li herêmên Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê rastiya van sîsteman hatibû naskirin û ji bo wê jî li Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê xeta sêyemîn hate esasgirtin û li ser esasê ku çawa dikare bê dewlet û li ser sîstemeke xwe bi xwe ava bike, xwe bi rê ve bibe tekoşîna xwe da meşandin, xwe birêxistin kir û sîstem û saziyên xwe dan avakirin.”
‘PROJEYA BAKUR Û ROJHILATÊ SÛRIYEYÊ CÛDA YE’
Edalet Omer bal kişand ser projeyên ku li ser civakan tên ferzkirin û diyar kir ku projeyên li ser civakên Rojhilata Navîn tên ferzkirin ne li gorî rastiya wan civakan e û wiha pêde çû: “Projeya Rêveberiya Xweser a Demokratîk a Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê ji projeyên Rojhilata Navîn û bajarên Sûriyeyê yên din cudatir e. Projeyên ku li ser gelê Rojhilata Navîn û Sûriyeyê dihatin ferzkirin ne li gorî rastiya civak, dîrok û Rojhilata Navîn bûn. Lewma civaka Rojhilata Navîn rojane bi şer û pevçûn û pirsgirêkên nijadperestî, olperestî û gelek pirsgirêkên din re rû bi rû dima. Her wiha pêwistiya Rojhilata Navîn bi projeyên demokratîk heye ku kesek yê din tune neke.”
‘RÊVEBERIYA XWESER HER KESÎ DI NAV XWE DE DIHEWÎNE’
Edalet Omer da zanîn ku Rêveberiya Xweser her kesî bi ol û çanda xwe dihewîne û wiha domand: “Nakokiyên di wan projeyên din de di nava Rêveberiya Xweser de cih nagirin. Projeya Rêveberiya Xweser her kesî bi ziman, nasname, çand, ol û netewa wan di nav xwe de dihewîne. Ji ber her kesî xwe di vê projeyê de dît û pêşketinek bilez derket holê. Her wiha yek ji sedemên bingehîn ên têkçûna Rêjîma BAAS’ê jî ew bû ku çand, ziman û olên gelên Sûriyeyê ên resen esas nedigirtin. Ji bo wê sîstemên bi vî awayî her çi qas dirêj bike di encamê de wê têk biçin. Ji ber ku sîstema ku tê meşandin ne li gorî rastiya gelên li herêmê ye. Ji aloyeke din ve jî têkçûna Hikûmeta BAAS’ê hêviyeke ku wê demokrasî pêş bikeve, da avakirin, lê belê berovajî wê derket pêş. Her kes dîrok û hişmendiya HTŞ’ê nas dike. Lı gel pirsgirêkên ku îro rû didin û bi taybet jî piştî komkujiyên li Berava Sûriyeyê û Siwêdayê pêş ketin, her kesî rastiya hikûmeta heyî baş nas kir. Hikûmeta ku bi cil û bergên nû hatiye, ji hikûmeta çûyî xerabtir e.”
‘JIN DI DÎROKÊ DE PÊŞENGTIYA ŞOREŞAN DIKIN’
Edalet Omer anî ziman ku jinan di dîrokê de pêşengtiya şoreşan kiriye û ev tişt got: ”Ev zêdetirî 10 salan e Rêveberiya Xweser ku li herêmên Cizîr, Kobanê û Efrînê hatiye demizrandin û piştre jî di sala 2018’an de li herêmên rizgarkirî yên wekî Reqqa, Tebqa, Dêrazor û Minbicê hate îlankirin. Sedema bingehîn a ku hişt ev rêbeverî heta roja îro ser bikeve ew bû ku pêşengtiya vê yekê jinan dikir.”
‘LI BAKUR Û ROJHILATÊ SÛRIYEYÊ JINAN JI HER ALIYÎ VE XWE BIRÊXISTIN KIR’
Edalet Omer destnîşan kir ku jinan li Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê xwe ji her aliyî ve bi rêxistin kir, sazoyên xwe ava kirin û ev tişt li ser axaftinên xwe zêde kir: “Di destpêka şoreşê de li Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê jinan di warê xweserî de xwe bi rêxistin kirin, saziyên xwe ava kirin û heta ji aliyê leşkerî ve jî rêxstina xwe a xweser dan pêşxistin ku YPJ îro li seranserê cîhanê bûye mînak. Her wiha di nava hemû beşên civakê yên weke çandî, civakî û gelek aliyên din de xwe bi rêxistin kirin.”
‘JINAN DAÎŞ TÊK BIR’
Edalet Omer diyar kir ku têkoşîna jinan a li hemberî çeteyên DAÎŞ’ê û got: “Tu kesî nikarîbû li hemberî DAÎŞ2ê li berx we bide. Lê belê jinan DAÎŞ têk bir. Ji bo wê jî a niha dixwazin wan îdeolojiyên berê careke din ser jinan ferz bikin û rola jinê a berê vegerînin. Ji ber ku îro û bi taybet di asta Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê de jinan di her alî de xwe îsbat kiriye, pêşengtiyê ji vê projeyê re dikin û ji komîn û heta li Meclîsa Gelan a Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê sîstema hevserokatiyê tê meşandin. Jinan li Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê hevpeymana civakî a jinan nivîsandin. Di hemû saziyên Rêveberiya Xweser de wekhevî heye, ev yek jî bi saya jinan pêk hat.”
‘TU KES NIKARE GELÊN BIRÊXISTINKIRÎ TÊK BIBE’
Edalet Omer bal kişand li ser êrîş û şerên ku roja îroyîn li ser jinan tên meşandin û ev yek anîn ziman: “Êrîş, îdeolojî û şerên taybet ku îro li ser jinan tên meşandin, li beramberî van jin çawa dikare van êrîşan vala derxîne û tevî hemû zemhetî û êrîşên heyî jî gavên mezin hatine avêtin. Jin tekoşîn û berxwedaneke mezin didin meşandin û bi israr e ku mafê xwe misoger bike. Di êrîşên dewleta Tirk li ser bendava Tişrînê de jî gelî rastiya Şerê Gel ê Şoreşgerî derxist holê û da îspatkirin ku gelê bi rêxistinkirî be tu kes nikare wan têk bibe. Divê em li ser çawaniya belavkirina sîstema Rêveberiya Xweser li herêmên din ên Sûriyeyê xebatên xwe bimeşînin. Ji ber ku ev proje wê bibe bersiv ji bo hemû pirsgirêk û nexweşiyên ku di nava civakê de belav bûne.”
‘DESTKEFTIYÊN ME DESTKEFTIYÊN HEMÛ JINAN E’
Edalet Omer bilêv kir ku doza me jinan ne dozeke netewî û herêmî ye, dozeke cîhanî ye û bi van gotinan dawî li axaftina xwe anî: “Ji bo wê jî destkeftiyek li ku derê çêbibe destkeftIya hemû jinan e. Jin dikarin xwe di projeya Rêveberiya Xwser de bibînin û mafê xwe misoger bikin. Divê jin li ser asta cîhanê rêxistibûna xwe ava bikin. Ji ber pirsgirêka hemû jinan yek e. Divê jinên cîhanê piştgiriya destkeftiyên jinên li Bakur û Rojhilatê Sûriyeyêbikin û pêş bixin. Ji ber ku destkeftIyên me destkeftiyên hemû jinan e.”
