Endamê Daîreya Têkiliyên Derve yê Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê-Rojhilata Navîn Hikmet Hebîb ji ANF’ê re li ser pêvajoya dawî ya li Sûriyeyê û axivî.
Hikmet Hebîb di despêka axaftina xwe de bal kişand ser peymanên ku di navber QSD û hikûmeta demkî ya Şamê de û wiha got, ‘’Peymanên ku di navbera Hêzên Sûriya Demokratîk û hikûmeta demkî de hatine îmzekirin û di despêkê de peymana 10’ê Adarê ya ku di navbera Fermandariya Giştî yê Hêzên Sûriya Demokratîk Mazlûm Ebdî û hukûmeta demkî de hat îmzekirin, her wiha peymana 30’ê Çileyê de ku bi garantiyeke navdewletî û herêmî hate îmzekirin. Guhertineke girîng di siyaseta Sûriyeyê de çêdike. Herwiha ev peyman rê li pêş qonaxeke nû û li hevkirinan vedike.’’
RÊVEBERIYA XWESER ROLEKE GIRÎNG LÎST
Hebîb di berdewamiya axaftina xwe de diyar kir ku ev peyman wê ê li ser tevahiya Sûriyeyê bike û got, “Ev peyman wê bandorê li ser aramiya hemû Sûriyeyê û bi taybetî li ser herêmên Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê û Cizîrê bike. Ev weke gaveke bingehîn ji bo avakirina pêşeroja Sûriyeyê di alî siyasî û leşkerî de. Herwiha hevpeyman li ser esasê entegreya hevtemamkirinê tê kirin, ne li ser esasê tunekirinê. Saziyên Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê xwedî ezmûneke 14 salan e. Di dema nebûna saziyên dewletê de, saziyên Rêveberiya Xweser di rêvebirina kar û barên civakê de roleke mezin girt. Ev ezmûn nûmûneyeke pratîkî ye ji avakirina têkiliyên di navbera aliyan û navendê de, ew jî rêbazek ji rêbazên ne navendiyê.’’
Hikmet Hebîb di nav axaftina xwe de anî ziman ku ji bo serkeftina pêvajoyê îradeya gel girîng e û wiha pê de çû, “Serketina van peymanan li ser garantiya navdewletî tenê nameşe, lê belê îradeya gelê Sûriyeyê û hikûmeta demkî bi xwe pir girîng e. Deriyê diyalogê ji despêka avabûna Rêveberiya Xweser de hertim vekirî bû. Gelek konferans û hevdîtinên li welat û derveyî bi armanca li hevkirina li ser pêşeroja Sûriyeyê û bi hevkariya hêzên demokratîk ên Sûrî hatin lidarxistin.’’
TÊKOŞÎNA HEVPAR DI NAVA GELAN DE ÇÊBÛ
Hikmet destnîşan kir ku bawerî faktoreke bingehîn e ji bo her peymanê û got, ‘’Garantorê bingehîn ji bo her peymanekê avakirina baweriyê ye. Di demên derbasî bûyî de gavên pratîk bi vê armancê hatin avêtin. Peymana 30’ê Çileyê de cidiyetek mezin ava kir. Bi taybetî dema ku rewş girantir bû û wê ber bi teqîneke mezin ve biriba. Her wiha bi înîsiyatîfeke ku ji aliyê pêkhateyên bingehîn ên gelê Sûriyeyê û bi taybet gelê Kurd ve hate despêkirin û ji aliyê welatiyên herêmê ve wekî projeyeke demokratîk û hevpar ji bo hemû Sûriyeyê hate pêşkêşkirin. Lê ji ber mudexeleyên herêmî û navneteweyî rastî gelek rê û rêbazên siyasî hatin. Têkiliyeke dîrokî xurt di navber herêm û gelên herêmê de hene, bi taybet li herêma Cizîrê ku tê de têkoşîneke mezin û hevpar di navber gelan de çêbûn.’’
EV REWŞ WÊ ALOZIYÊN HEYÎ ÇARESER BIKE
Hikmet Hebîb di berdewamiya axaftina xwe de wiha axivî: “Doza Kurdî dozeke neteweyî ye û divê di pêşeroja Sûriyeyê de bi awayekî destûrî were çareserkirin. Divê mafê Kurdan bi temamî di destûrê de were bicihkirin. Ev gav wê erênî li ser tevahî pêkhateyên Sûriyeyê bandor bike û wê yek ji dozên neteweyî ên herî mezin çareser bike. Peymana 30’ê Çileyê xalên girîng nav xwe de dihewîne, weke ji Hesekê û heta bi qadên petrolê û dozên navendî ên girêdayî balafirxane û deriyên sînor. Ev projeye neteweyî û ber bi ne navendiyê ê ku daxwaza hemû Sûriyan e, ev wê rewşa parçebûnê û aloziya heyî yê ku di encama salên şer de çêbûne wê were çareserkirin.’’
‘NABE KU SÛRIYE YEK ALÎ WERE BIRÊVEBIRIN’
Hikmet di nav axaftina xwe de ev tişt anî ziman: ‘’Çareseriyên leşkerî ên demkî aramiya domdar avanake, pêwîstiya Sûriyeyê bi guhertineke giştî heye. Ev guhertin ewlekariyeke domdar bi hevkariya hemû gele Sûriyeyê wê were çêkirin. Nîşaneyên dawî guhertinan di helwesta navnetewî de didin pêş û têgihiştineke heye ku Sûriye nabe ku yek alî were birêvebirin. Divê hemû pêkhate di nivîsandina destûra Sûriyeyê de û girtina bendên vê hevpeymanê di destûr de were pêkanîn.”
Endamê Daîreya Têkiliyên Derve yê Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê-Rojhilata Navîn Hikmet Hebîb herî dawî bang li eşîrên Ereban kir û got: “Divê rewşa Sûriyeyê baş bixwînin û Sûriye ji bo hemû gelê Sûriyeyê ye û pêvajoya heyî têghiştinek giştî dixwaze. Divê gel li hember xîtabên fitne û şerên ku ser çepemeniyê didin meşandin ê ku têkiliya di navber gelan de hedef digre hişyar bin. Divê bewarî di navbera pêkhateyên Sûriyeyê de xurtir be û parçebûn were rakirin.”
