Hin mirov hene ku vegotina wan zehmet e. Ji ber ku jiyana wan ji bûyerên hatine jiyîn pêk tên, ne ji yên bêne vegotin. Hevalê Celal Amed jî hevrêyekî bi vî rengî bû. Ya ku ew pênase dikir ne erka wî bû ne jî wezîfeya wî. Ya ku ew pênase dikir xeta wî bû, dilsoziya wî ya bi wê xetê re bû.
Sala 1958’an li Sêweregê ji dayik bû. Hîn di zarokatiya xwe de rastiya vê cografyayê nas kir. Xizanî, koçberî û zext ne ew tişt bûn ku ji pirtûkan hîn bûbû; ew rastî bû ku di nav de bû. Lewma di temenê ciwantiyê de kete nava lêgerînê. Di sala 1977’an de gava Tevgera Apoyî nas kir tercîhek nekir; wî rêya xwe dît. Ji wê rojê û pê ve wateyeke din a jiyanê nema bû.
Di pêvajoya sala 1980’î de hate girtin û kete zindana Amedê. Ew der ew cih bû ku ji bo teslîmiyetê, ji bo êşkence û zextê hatibû avakirin. Lê belê wê zindanê jî nekarîbû bi hevalê Celal. Weke gelek hevrêyên ji wê derê derket, wî jî ne tenê li ber xwe da, di heman demê de tevlî kesayetiya xwe kir. Dema ji zindanê derket ne tenê yekî têkoşer bû, yekî welê bû ku zanî bû wê li ber çi rabe û çi ti carî qebûl neke.
Piştî zindanê berê xwe da çiyê. Beşeke mezin a jiyana wî ya şoreşgerî ya ji nîv sedsalî li nava vê têkoşînê derbas bû. Di nava vê dema dirêj de taybetmendiya wî ya bingehîn a neguherî ev bû; tawîzê ji xetê nede. Ev yek ji bo wî ne gotinek bû, jiyan bi xwe bû. Dema ku şert û merc zehmet bûn xwe venekişand. Dema ku derfet zêde bûn xwe sist nekir. Bi heman rengî ma.
Hevalê Celal yê ku karê herî zehmet dikir bû, lê belê ti carî xwe neda pêş. Li cihê neyê dîtin, di bin barê herî giran de keda herî mezin da. Ji ber ku şoreş ji bo wî dihat wateya hilgirtina bar. Lewma gelek kes qala wî nake, lê belê her kes zane bê ew tê çi wateyê.
Bêdeng bû lê belê ew bêdengî valahî nebû. Bêdengiyek xwedî giraniyê bû. Kêm diaxivî lê her gotina wî cihê xwe didît. Dema ku pêwîstî pê hebûya bi eşkere diaxivî, tiştên ku difikirî venedişart. Zimanê wî serbest bû lê bêpîvan nebû. Di rastiya xwe de bi biryar bû.
Sade bû. Têkiliya xwe bi madiyatê, bi rehetiyê, bi cudahiyê nebû. Derfetên ku ketin destê wî ne ew guhert ne jî zehmetiyan ew şikand. Timî weke xwe ma. Ji ber vê jî ne tenê cihê hurmetê bû, her wiha cihê baweriyê bû. Li cihê ku ew lê bû samîmiyet hebû, ne hesab.
Hevrêtiya wî kûr bû. Bi mirovan re têkilî datanî, hewl dida wan fêhm bike. Lê belê ev yek bi mezinkirinê û bi nîşandanê nedikir; bi rengekî xwezayî dikir. Her kesên pê re dixebitî zanin: Mirov dema li gel wî bû xwe bi tenê hîs nedikir. Ji ber ku ew bi rastî jî pê re bû.
Sal derbas bûn, bedena wî westiya. Salên li zindanê, jiyana çiyê û mercên têkoşînê yên giran bandor li tenduristiya wî kir. Lê belê li gel vê jî xwe neda alî. Di pêvajoya tedawiyê de jî ji hevrêtiyê, ji kar qut nebû. Têkoşîn weke jiyanê didît, ne weke demekê. Ji ber vê jî heta kêliya dawî li ser xetê ma.
10’ê Çileya 2026’an li Rojava di encama krîza dil de şehîd bû. Çûyîna wî bi bêdengî bû, lê belê ya ku li pey xwe hişt valahiyeke kûr bû. Ji ber ku ew mirov bû ku karên mezin dikir, lê xwe nedida pêş. Têkoşîn li ser piyan dihişt, lê xwe nedida pêş.
Îro bîranîna hevalê Celal ne tenê bîranîna hevrêyekÎ ye. Di heman demê de bîranîna pîvanekê ye. Bîranîna pîvana şêweyê jiyanê, şêweyê dilsoziyê, sekna xurt e.
Ji ber ku ev têkoşîn ne tenê bi yên li pêş, her wiha bi yên bêdeng û xurt dimeşe.
Û hevalê Celal yek ji wan bû ku bêdeng û xurt bû.
