Civîna meclisa giştî ya Kongreya Azadiya Îranê bi armanca hilbijartina endamên Encûmena Navendî û Konseya Çavdêriyê di roja Yekşemê 17’ê Gulana 2026’an de hat lidarxistin. Nûnerên partiyan, rêxistinên siyasî û sivîl, çalakvanên siyasî û civakî û kesayetên serbixwe beşdarî civînê bûn. Civîn wekî hewldanek ji bo damezrandina şêwazeke cuda ya siyasetkirinê ya li ser bingeha beşdarbûnê, dengdaneke demokratîk û derbasbûna ji avahiyên kevneşopî û navendperest ên opozîsyonê hate nirxandin.
Di rêveçûna vê civînê de, piştî pêşkêşkirina raporên destpêkê, nasandina namzedan û axaftinên namzedên hilbijartinê, pêvajoya dengdanê ji bo diyarkirina endamên Konseya Navendî û Konseya Çavdêriyê hate lidarxistin. Beşeke girîng ji atmosfera civînê li ser pêdiviya zelaliyê, bersivdayînê, belavkirina dadperwer a desthilatê, rêzgirtina ji cihêrengî û pirrengiya nasnameyî û siyasî û astengkirina ji dubarekirina navendperestiyê di avahiya opozîsyonê de rawestiya.
Gelek ji axaftvanan bal kişandin ser vê yekê ku civaka Îranê êdî modelên klasîk ên siyasetkirinê yên li ser bingeha tekdestiyê, têkiliyên paşperdeyî û derxistina dengên cuda qebûl nake û opozîsyon tenê dema ku di nav xwe de jî prensîbên demokratîk, zelalî û beşdarbûna rastîn bi cih bîne dikare bibe alternatîfeke pêbawer.
Di beşa nasandina namzedan de, namzedên Konseya Navendî û Konseya Çavdêriyê nêrîn û bernameyên xwe li ser paşeroja kongreyê, rêbaza rêvebirina cudahiyan, mekanîzmayên çavdêriyê û awayê têkiliyê bi civaka sivîl û hêzên siyasî re anîn ziman. Xala hevpar a gelek axaftinan, girîngdana li ser pêdiviya veguherandina kongreyê bo saziyekî fireh, bersivdar û piştgirîkirî bi beşdarbûna rastîn a hêzên civakî û siyasî bû
‘EM DIXWAZIN KURDISTAN NE QADA ŞER Û PEVÇÛNÊ BE’
Di beşekê ji civînê de nûnerê Partiya Jiyana Azad a Kurdistanê (PJAK) Rêwar Awdanan bi navê “Jin Jiyan Azadî” dest bi axaftina xwe kir û got: “Em ji nifşa nû ya têkoşerên Kurd in ku siyaseta demokratîk bingeh digirin û em ji siyaseta xwestina desthilatê ya ku pirsgirêkan tevlihevtir dike derbas bûn. Em wekî PJAK dixwazin di avakirina Îrana piştî Komara Îslamî de bi awayekî çalak beşdar bibin. Em dixwazin Kurdistan ne qada şer û pevçûnê be, lê dilê demokrasî, azadî û wekheviyê û korîdora hevgirtinê di navbera hemû nasname û neteweyan de be.”
‘PJAK DIKARE DI ÎRANEKE DEMOKRATÎK Û KURDISTANEKE XWERÊVEBER DE ROL BILÎZE’
Rêwar Awdanan wiha berdewam kir: “PJAK dikare bi şiyanên rêxistinî û kapasîteya xebata xwe ya bicihanînê roleke pir karûbarî di pêşxistina armancên Kongreya Azadiya Îranê de ji bo derbasbûna ji Komara Îslamî û hereket ber bi Îraneke demokratîk, azad û pirreng û Kurdistaneke xwerêveber de bilîze. Baweriya bi neteweya demokratîk, li şûna neteweya dewlet-navend, bingeha nêzîkatiya me ye.”
‘BEŞDARBÛNA WEKHEV Û RÊZGIRTINÊ DIKARE BIBE ALTERNATÎF’
Nûnerê Platforma Demokratîk a Îranê Diyako Muradî di axaftina xwe de girîngî da pêdiviya afirandina şêwazeke nû ya siyasetkirinê di opozîsyona Îranê de; siyaseteke li ser bingeha zelaliyê, bersivdayînê, vekirîbûna li hember rexneyê û derbasbûna ji avahiyên girtî û navendperest. Diyako Muradî bi amaje kirina krîza baweriyê di navbera beşekî civakê û hêzên siyasî de got ku opozîsyon tenê dema ku di nav xwe de jî prensîbên demokratîk, belavkirina dadperwer a desthilatê, beşdarbûna wekhev û rêzgirtina ji cudahiyan bi cih bîne dikare bibe alternatîfeke pêbawer.
‘DESTHILAT DIKARE EZMÛNÊN TÊKÇÛYÎ DUBARE BIKE’
Muradî li ser pêdiviya hebûna çalak a civaka sivîl, jinan, neteweyan û nifşa ciwan di avahiya biryardayînê de rawestiya û hişyarî da ku dubarekirina modelên kevn ên desthilatê dikare ezmûnên têkçûyî yên borî dubare bike. Muradî pêvajoya hilbijartina Encûmena Navendî û Encûmena Çavdêriyê wekî beşek ji hewla damezrandina çanda siyasî ya li ser bingeha dengdanê, beşdarbûna kolektîf û berpirsiyariyê binav kir.
ENDAMÊN KONSEYÊ HATIN NASANDIN
Di dawiya pêvajoya dengdanê de, endamên hilbijartî yên Konseya Navendî ya Kongreya Azadiya Îranê hatin nasandin ku di nav wan de Mehdiye Golrû, Îsmaîl Ebdî, Meryem Seîdî, Negin Şîraqayî, Seîd Dehqan, Kawa Kirmaşanî, Semane Sewadî, Soran Mensûrîniya, Ferîba Burhanzehî, Huseyn Rezaq, Rêwar Awdanan, Ferzane Ezîmî û Nahîd Behmenî hebûn.
Her wiha endamên hilbijartî yên Encûmena Çavdêriyê jî ku Ezem Behramî, Elîreza Mensûrî, Mena Hedîsî, Dîyako Muradî û Eskend (Soran) Lutfî bûn hatin nasandin.
NÛNERÊ PJAK’Ê RÊWAR AWDANAN JÎ DI NAVA KONSEYA NAVENDÎ DE CIH GIRT
Di nav hilbijartiyan de, hebûna kesayet û nûnerên kurd jî bala kesan kişand. Di Konseya Navendî de nûnerê PJAK’ê Rêwar Awdanan, nûnerê Partiya Komelê ya Kurdistana Îranê Nahîd Behmenî û Kawa Kirmaşanî û Soran Mensûrîniya wekî kesayetên serbixwe hatin hilbijartin.
Di Konseya Çavdêriyê de jî Diyako Muradî wekî nûnerê Platforma Demokratîk a Îranê û Eskend (Soran) Lutfî wekî nûnerê Konseya Hevrêziya Komeleyên Sendîkayî yên Mamosteyên Îranê cih girtin.
Her wiha di vê civînê de bal kişandin ser girîngiya rêzgirtina ji protokolên rêxistinî, serbixwebûna saziyên çavdêriyê, cudakirina erkên Konseya Navendî û Konseya Çavdêriyê û astengkirina ji tevlibûna desthilatê. Hin beşdaran jî daxwaz kirin ku kongre ji destpêkê ve mekanîzmayên çareserkirina nakokiyan, zelaliya darayî û bersivdariya rêxistinî bi awayekî cidî û avahî nîzam bike.
Atmosfera giştî ya civînê pêşbaziya siyasî, gotûbêj û hewla gihiştina cureyekî hevgirtina demokratîk hate binavkirin; atmosfera ku di wê de nifşa ciwan, çalakvanên jinan, nûnerên neteweyan û rêbazên cuda yên siyasî jî berbiçav hebûn.
Rêxistinvanan ragihandin ku wê ev pêvajo destpêka qonaxeke nû ji bo stabîlkirina avahiya rêxistinî ya Kongreya Azadiya Îranê be; qonaxeke ku armanca wê afirandina modela cuda ya hevkariya siyasî ya li ser bingeha beşdarbûnê, vekirîbûna li hember rexneyê, zelalî û rêzgirtina ji cihêrengiya nêrînan hate diyarkirin.
