Ji bo bicihanîna mafê hêviyê yê Rêber Apo û tevlîbûna wî di nava mercên azad de li Pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk karên li qada navneteweyî têne meşandin derbasî qonaxeke nû bû.
Di çarçoveya kampanya navneteweyî ya “Azadî ji Ocalan re, çareseriya siyasî ji pirsgirêka Kurd re” ji Serokatiya Komîteya Wezîran a Konseya Ewropayê re nameyek hate şandin. Li gorî agahiyên ku amadekarên kampanyayê dan, name bi piştgiriya 620 kesayetên ji 29 welatan hate amadekirin.
Di nameyê de ku beriya civîna mafên mirovan a Komîteya Wezîran a Konseya Ewropayê ya 1-3’ê Kanûna 2026’an hate şandin, hate xwestin ku biryara Dadgeha Mafên Mirovan a Ewropayê (DMME) ya sala 2014’an a têkildarî Rêber Apo bi cih were anîn.
Hate ragihandin ku name ne tenê bi rengekî navendî, her wiha ji welatên ku îmzekar lê bûn jî cuda cuda ji Konseya Ewropayê re hatiye şandin. Tê plankirin ku heta civîna Kanûnê bi nûnerên daîmî yên welatên Konseya Ewropayê re hevdîtin bêne kirin.
JI 29 WELATAN SIYASETMEDAR, AKADEMÎSYEN Û PARÊZVANÊN MAFÊN MIROVAN
Li gorî agahiyên ku ji aliyê amadekarên kampanyayê ve hate parvekirin, di nava kesên ku piştgirî dane nameya nû de 58 hilbijartî jî hene. Karê îmzeyê kesayetên ser bi 30 partiyên sivîl, 90 rêxistinên civakî yên sivîl û 16 sendîkayan jî digire nava xwe.
Ji Awûstûrya, Elmanya, Îtalya, Fransa, Belçîka, Danîmarka, Norwêc, Swêd, Swîsre, Spanya, Kanada, Dewletên Yekbûyî yên Emerîka (DYE) û welatên din siyasetmedar, akademîsyen, hiqûqnas, sendîkavan, nûnerên rêxistinên jinan û parêzvanên mafên mirovan mohra xwe danîn binê nameyê.
Di nava îmzekaran de xwediyê xelata fîzîkî ya nobelê ya 2022’an Anton Zeilinger, fîlozof Slavoj Žižek, endama Parlamenta Ewropayê Özlem Alev Demirel, ji Îtalyayê Nicola Fratoianni û Maurizio Acerbo, ji Norwêcê Bjørnar Moxnes, ji Swîsreyê Carlo Sommaruga, ji Swêdê Kadir Kasırga û ji welatê Baskê nûnerê EH Bildu Mertxe Aizpurua jî hene.
Di lîsteyê de her wiha gelek parlamenterên niha û yên berê, endamên meclîsên şaredariyan, hiqûqnas, akademîsyen, nûnerên sendîkayan û nûnerên rêxistinên ku piştgiriyê didin saziyên Kurdan hene.
‘BICIHANÎNA MAFÊ HÊVIYÊ JI BO SERKETINA PÊVAJOYA AŞTIYÊ DIYARKER E’
Di nameyê de ku ji Serokatiya Komîteya Wezîran a Konseya Ewropayê re hate şandin bi sernavê “Li Tirkiyeyê bicihanîna mafê hêviyê ji bo serketina pêvajoya aştiyê diyarker e” hate amadekirin.
Di destpêka nameyê de daxwaza bicihanîna biryara DMME’yê ya têkildarî Rêber Apo û pêkhatina berpirsyariyên Tirkiyeyê yên di çarçoveya koma dozê ya Gurban de hate kirin.
Di nameyê de hate gotin, “Bi navê kampanya navneteweyî ya ‘Azadî ji Ocalan re, çareseriya siyasî ji pirsgirêka Kurd re’ em bang li Komîteya Wezîran a Konseya Ewropayê dikin ku di çarçoveya biryarên Dadgeha Mafên Mirovan a Ewropayê yên li ser koma dozê ya Gurban û biryara (Hejmara 2) a Ocalan/Tirkiyeyê bike ku Tirkiye mafê hêviyê bi cih bîne.
Kampanya me ya navneteweyî ku 9’ê Cotmeha 2024’an bi beşdariya tevgerên civakî, sendîka, xwediyên xelata Nobelê, hiqûqnas, akademîsyen, rêxistinên jin û ciwanan, saziyê civakî yên sivîl, n ûnerên hilbijartî û derdorên cuda destpê kir ji bo serketina pêvajoya aştiyê daxwaza xwe ya ji bo azadiya Abdullah Ocalan dubare dike.”
‘DIVÊ PÊŞÎ BÊ VEKIRIN KU OCALAN BI RENGEKÎ ÇALAK BEŞDARÎ PÊVAJOYÊ BIBE’
Di nameyê de hate destnîşankirin ku bicihanîna mafê hêviyê ne tenê meseleyeke hiqûqî ya şexsî ye, ji aliyê Pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk ve diyarker e.
Her wiha işaret bi rola Rêber Apo ya di pêvajoya muzakereyê de hate kirin û hate ragihandin ku divê mercên karkirinê û ragihandinê yên azad ji bo wî bêne afirandin.
Nameyê bi vî rengî dewam kir:
“Ev yek, ji bo piştgiriya bi bicihanîna berpirsyariyên Tirkiyeyê weke dewletek endamê Konseya Eewropayê û ji aliyê pêşvebirina Pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk ve ku ji aliyê Abdullah Ocalan ve hate destpêkirin kêliyeke diyarker e.
Bicihanîna mafê h êviyê ji bo bidawîanîa li rejîma tecrîda giran a 27 sal in li ser Abdullah Ocalan tê ferzkirin û tevlîbûna wî weke muzakerevanê sereke li pêvajoya aştiyê, gava hiqûqî ya bingehîn e ku divê bê avêtin.”
Hate destnîşankirin ku bicihanîna mafê hêviyê ji bo diyarkirina statuya hiqûqî ya Rêber Apo karê sereke ye.
‘CIVÎNA KANÛNÊ FIRSENDEKE DÎROKÎ YE’
Di nameyê de işaret bi girîngiya civîna Komîteya Wezîran a Konseya Ewropayê ya meha Kanûnê hate kirin û hate xwestin, ku pîvanên Konseya Ewropayê yên li qada serweriya hiqûqê û mafên mirovan veguherin biryarên şênber.
Nameyê bi vî rengî dewam kir:
“Civîna Komîteya Wezîran a di Kanûna 2026’an de bê lidarxistin, ji aliyê destnîşankirina serweriya hiqûqê, dilsoziya bi demokrasiyê û mafên mirovan a bi gavên şênber firsendeke girîng pêşkêş dike.
Biryareke xurt a ku piştgiriyê bide bicihanîna mafê hêviyê wê ji Tirkiyeyê re bibe alîkar ku di meseleyên bi vî rengî yên bingehîn de xwe ji rewşa xitimandî rizgar bike û ji bo çareseriya demokratîk û aştiyane ya pirsgirêka Kurd wê piştgiriya navneteweyî jî nîşan bide.”
Îmzekaran ji Konseya Ewropayê xwestin ku tenê li bicihanîna biryaran temaşe neke, ji bo Tirkiye berpirsyariyên xwe bi cih bîne mekanîzmayên bi bandor bixe dewrê.
IŞARET BI BANDORA BANGA 27’Ê SIBATÊ HATE KIRIN
Di nameyê de hate ragihandiin ku Banga Aştî û Civaka Demokratîk ku Rêber Apo di 27’ê Sibata 2025’an de kir bandoreke girîng li Tirkiyeyê û Herêmê kir û hate gotin, “Vê bangê tevkarî li kêmkirina tundiyê kir û piştî şerê dehan salî di mijara jiyaneke bi hev re ya aştiyane û bi diyaloga demokratîk hêvî jinûve geş kir.
Lê belê ji bo ev hêvî şênber bibin, ji her demê bêhtir pêwîstî bi guhertinên girîng ên li nava welêt û piştgiriya civaka navneteweyî heye.”
‘BÛYERÊN QANÛNÎ BERSIVÊ NADIN BIRYARÊN DMME’YÊ’
Di nameyê de hate ragihandin ku li gel bûyerên hiqûqî yên dema dawî li Tirkiyeyê rû dan, mafên bingehîn ên Rêber Apo hîn jî bi rengekî cidî tê astengkirin û hate gotin, “Hin reformê hiqûqî hatibin kirin jî ji bo demokratîkbûneke rasteqîn têrê nakin û nake ku biryarên DMME’yê bi cih bêne anîn.
Ya herî girîng jî ev guhertin mercê karkirinê û statuya hiqûqî ya muzakerevanê sereke yê pêvajoya aştiyê nanirxîne. Ev mesele ji bo serketina pêvajoyeke aştiyê ya bedewam, gelekî girîng tê dîtin.”
‘DIVÊ BIRYARA 2014’AN BI RENGEKÎ TAM BI CIH BÊ ANÎN’
Di nameyê de bi vî rengî daxwaza bicihanîna mafê hêviyê hate kirin:
“Ji ber vê yekê em bang li Komîteya Wezîran dikin ku biryara 2014’an a DMME’yê di doza Abdullah Ocalan de da bi rengekî tam bi cih bîne, mafê hêviyê nas bike û bixe meriyetê.
Ev yek ji bo çareserkirina statuya hiqûqî ya Ocalan û tevkariya bi wate ya li çareseriya aştiyane û demokratîk a pirsgirêka Kurd gava destpêkê ye ku nebe nabe.”
‘DIVÊ KONSEYA EWROPA RÊGEZÊN XWE VEGUHERÎNE ÇALAKIYA ŞÊNBER’
Di beşa encamê ya nameyê de işaret bi berpirsyariya Konseya Ewropayê ya li ser demokratîkbûn û mafên mirovan hate kirin.
Îmzekaran xwestin, di civîna meha Kanûnê de biryareke vekirî û bi bandor bê dayin û herî dawî gotin, “Konseya Ewropayê ji bo piştgiriyê bide demokratîkbûneke rasteqîn a dewleteke endam bi firsendeke dîrokî re rû bi rû ye. Em dixwazi ku di civîna Kanûnê de biryareke eşkere û bi bandor werbigire û rêgezên Konseyê veguherin çalakiyê.
Ji bo Abdullah Ocalan bê berdan û karibe bi rengekî bi wate beşdarî pêvajoya aştiyê bibe, bang dikin ku bibe xwedî mercên azad.”
