Profesor Kristian Skrede Gleditsch ku li Enstîtuya Lêkolînên Aştiyê ya Navneteweyî ya Osloyê (PRIO) weke wezîfedarê lêkolînê kar dike û ji pêşengên weşangeriya çep a navneteweyî ji Verso Booksê edîtor Sebastian Budgen peyam ji Partiya Demokrasî û Wekheviyê ya Gelan (DEM Partî) re şandin û diyar kirin ku ew piştgiriyê didin banga Rêber Apo.
GLEDITSCH: YEK JI AKTORÊN SEREK YE, SERT Û MERCÊN WÎ DIVÊ BÊNE BAŞKIRIN
Peyama Gleditsch bi vî rengî ye: Ji ber pirsgirêka Kurd gelek mirovan jiyana xwe ji dest dan, bû sedema hilweşînê û şer zerar da herdu aliyan. Diyalog û hewldanên çareseriya demokratîk bi her halî ji şer çêtir e. Li aliyê din, aştî piştî ku bi hiqûqê hate misogerkirin hingî mayinde û adil dibe. Pêvajoya aştiyê ya li Tirkiyeyê dewam dike divê bi sererastkirinên qanûnî yên avaker bê xurtkirin û şert û mercên Abdullah Ocalan bêne sererastkirin ku yek ji aktorên sereke yên pêvajoya muzakereyê ye. Di pêvajoyên bi vî rengî de pêwîstiya herî girîng ew e ku destûr neyê dayin ku êşên berê li ser paşerojê serwer bin. Ez bi xurtî piştgiriyê didim hewldanên ji bo çareserkirina şer û bang li aliyan hemûyan dikim ku tevkariyê li vê bikin.
BUDGEN: PÎVANA MAFÊ HÊVIYÊ DIVÊ BI CIH BÊ ANÎN
Peyama Budgen jî bi vî rengî ye: Abdullah Ocalan di 27’ê Sibatê de bangek ji bo jiyana hevpar a demokratîk û aştiyê kir. Anî ziman ku divê paşeroja gelê Kurd weke rewşeke ku ji berê ve hatiye diyarkirin neyê dîtin û bi civakên din ên li herêmê re dikare tifaqê bike. Pêvajoyên guherînê yên siyasî yan jî civakî hem ji aliyê armancan hem jî ji aliyê rêbazan ve dema ku tevgir bû, hingî bi ser dikevin. Hewldanên ku civakên xwecihî ji nedîtî ve bên, wê piştgiriyê nebînin. Gavên weke bêçekbûn û bidawîkirina şer weke rêyên teşwîqkirina tevlîbûneke berfireh dikare bê dîtin. Hewldanên ji bo teşwîqkirina hevgirtin û wekheviya Kurd û Tirkan, wê ji kêmkirina rageşiya etnîkî û parçebûna mezhebî re bibe alîkar. Lewma tevgera Kurd li gel destnîşankirina nasnameya çandî her wiha tevkariyê li pêşketinên siyasî û civakî yên hîn berfireh dike.
Pêvajoyeke rasteqîn a aştiyê gelekî girîng e: Pêşketina li meseleya Kurd dikare hêzê bide wan tevgerên herêmî jî ku li Rojhilata Navîn hewl didin pirsgirêkên hîn mezin çareser bikin. Mafê diyarkirina çarenûsa xwe ya Kurdan û hevkariya civakên Kurd, Tirk û Ereban wê tevkariyê li van hewldanan bike. Em hêvî dikin ku tevkariya Ocalan a li pêvajoya aştiyê bê dîtin û bi vî rengî şert û mercên ragirtina wî jinûve bêne nirxandin û pîvana ‘mafê hêviyê’ bi demê re bê pêkanîn.
