Serokê Giştî yê Partiya Însan û Azadiyê (PIA) Ahmet Kaya pêvajoya “Aştî û Civaka Demokratîk” ji ANF’ê re nirxand û anî ziman ku pêvajoya heyî ji pêvajoya çareseriyê ya dema bihurî cudatir bi bandora dînamîkên derve destpê kir, lê belê pêvajo bi giranî li ser bingeha Enqereyê tê meşandin, şefaf nîne; di mijara encamên gengaz ên neyînî yên vê yekê de hişyarî da.
Ahmet Kaya diyar kir ku di navbera pêvajoya heyî û pêvajoya çareseriyê ya navbera salên 2013-2015’an de du cudahiyên bingehîn hene. Kaya ragihand ku ev cudahî hêza dehfdanê ya pêvajoyê ye û got, “Pêvajoya beriya niha bi giranî li ser bingeha dînamîkên navxweyî û bi bandora atmosfereke ‘demokratîk’ pêk hat. Di pêvajoya niha de bandora konjoktura derve bêhtir li pêş e. Piştî 15’ê Tîrmehê gotina, ‘pirsgirêka mayindebûnê’ ya dewletê û fikarên xwe yên li ser ewlekariyê bû hêza dehfdanê ya vê pêvajoyê.”
‘PÊVAJO BUROKRATÎK BÛ’
Kaya anî ziman ku cudahiya duyemîn zelalî ye û bi bîr xist ku berê heyeta mirovên aqilmend bi civînên gel, bi nîqaşên vekirî civak tevlî pêvajoyê kir, îro pêvajo bi giranî girtî, li ser bingeha burokratîk û navenda Enqereyê tê meşandin.
Kaya got, “Gel heta astekê tê agahdarkirin; em civînên gel ên DEM Partiyê bidin aliyekî, dema ku mirov bala xwe didin ser karên komîsyonê hingî dibînin ku li çarçoveyeke teng hatiye asêkirin.”
‘ROLA OCALAN HÎN GIRÎNG BÛYE’
Kaya bal kişand ser rola Rêber Apo ya di vê demê de û got, “Abdullah Ocalan hem di mijara bidawîkirina têkoşîna çekdarî de diyarker e, hem jî li bingeh û siyaseta Kurd aktorekî welê ye ku gotina hêza piraniyê di şexsî wî de dibe yek. Ji ber vê yekê zarûrî ye ku bi rengekî çalak tevlî pêvajoyê bibe.”
Kaya bi bîr xist ku Rêber Apo pêşveçûna pêvajoyê ji azadiya xwe ya şexsî bêhtir girîng dîtiye û got, “Abdullah Ocalan li ser pîvanên bingehîn rêveçûna erênî ya pêvajoyê ji azadiya xwe girîngtir dibîne. lê belê şert û mercên danûstandinê û ragihandinê divê ji bo wî teqez bêne afirandin. Ev yek hem daxwaza gelê Kurd e hem jî ji bo karibe bi çalak tevlî pêvajoyê bibe, divê nevê divê bê kirin.”
Kaya ragihand ku sûdwergirtina ji mafê hêviyê ya Rêber Apo û başkirin şert û mercên hiqûqî ji bo pêvajoyê girîng e.
‘MEXDÛRIYETÊN GIRTÎGEHÊ DIVÊ JI HOLÊ BÊNE RAKIRIN’
Weke gava destpêkê ya ji bo rêveçûna pêvajoyê jî Kaya destnîşan kir ku divê mexdûriyetên li girtîgehê ji holê bêne rakirin, rewşa girtiyên ku berdana wan hatiye betalkirin, girtiyên nexweş û mafê darizandina adîl bê çareserkirin û got, “Rewşa kesên ku çek danîne yan jî çekê dînin, divê ji aliyê hiqûqî ve bê diyarkirin. Ev yek ji aliyê qanûnî û destûra bingehîn ve divê bê misogerkirin.”
‘DIVÊ KURD DAXWAZÊN XWE TIMÎ DI ROJEVÊ DE BIHÊLIN’
Kaya têkildarî beşdariya Kurdan a li pêvajoyê jî got, “Siyaseta Kurd divê nexitimîne, divê pêşî lê veke. Daxwaz divê bi sebir, bi plan û nexşerêyeke demdirêj timî di rojevê de bêne hiştin.”
Kaya got, daxwaza ji bo perwerdeya bi zimanê dayikê û bûyîna zimanê duyemîn ê fermî yê Kurdî zehmet e di demeke kurt de pêk werin û destnîşan kir, lê belê li gel vê yekê divê ev daxwaz bi têkoşîna siyasî û zexta civakî timî di rojevê de bêne hiştin.
‘DI MIJARA ROJAVA DE PÊWÎSTÎ BI HIŞYARÎ Û BALDARIYÊ HEYE’
Kaya qala meseleya Sûriye û Rojava kir û destnîşan kir ku Tirkiye bi tena serê xwe diyarker nîne, bêyî erêkirina hêzên navneteweyî nikare destwerdaneke berfireh bike û got, “Têkiliyên dîplomatîk ên Kurdan bi taybetî bi Ewropa û DYE’yê re divê bêne xurtkirin. Li şûna ku bikeve ber bayê gotinên Tirkiyeyê yên ji bo raya giştî ya navvxweyî, divê li ser zemîna navneteweyî têkiliyên xurt bêne danîn.”
