Karkerên înşeatê yên ku li şantiyeya Nexweşxaneya Bajar a Amedê ku Mijdara 2021’an de dest bi çêkirina wê hatibû kirin dixebitin, salên dirêj e bi zextên sîstematîk re rûberû dimînin. Karkerên ku di dema avakirina şantiyeyê de gelek caran heqdestên xwe nestandine û ji ber giraniya mercên kar berê jî du caran dest bi çalakiya protestoyê kiribûn, vê carê jî ji ber ku bibûn endamên sendîkayê û hatin derxistin, dest bi çalakiya berxwedanê kirin.
Çalakiya 75 karkerên ku endamên Sendîkaya Karkerên Yapî û Yolê (Yapî Yol-Sen) ne, ji bo baştirkirina mercên xebatê û wergirtina mafên xwe yên rewa, 14 roj in ku berdewam e. Karker, diyar dikin ku divê birîna neheq a ji mehaniyên wan bi dawî bibe, prîmên wan ên SGK’yê li ser heqdestê wan ê rastî bêne razandin, heqê xebata zêde û xebata rojên Yekşemê bê dayîn, pirsgirêkên çûnûhatinê û yên ewlehiya kar bêne çareserkirin.
Karkeran diyar kir ku ji ber bikaranîna mafên xwe yên sendîkayî bi zext û gefên ji kar derxistinê re rû bi rû mane û bal kişandin ser wê yekê ku heta daxwazên wan neyên qebûl kirin, wê têkoşîna xwe berdewam bikin.
Endamê Yapî Yol-Senê Mehmet Yariç, diyar kir ku li cihê xebatê ne tenê ew, hemû karker di bin zextê de ne û mercên kar her ku diçe xirabtir dibin. Yariç behsa pêvajoyê kir û got: “Di mercên xebatê de zexteke berdewam li ser me hebû. Berî sê mehan dîsa pirsgirêka ji kar derxistinê çêbû. Me sendîkaya xwe vexwend, piştî wê lihevkirin çêbû û em vegeriyan ser karê xwe. Lê ji wê rojê û vir ve, ji ber ku em bibûn endamên sendîkayê zexta li ser me hêj bêtir zêde bû. Em rasterast bûn qurbana mobbing û zextê.”
‘JI BER DU SÊ DEQE EM ZÛ ÇÛN XWARINÊ HEQDESTÊ ME HAT BIRÎN’
Yariç destnîşan kir ku hemû karên xeternak û giran bi qestî didan wan û axaftina xwe wiha domand: “Ji sedî 90’î kar li ser milê me bû., lê karên hêsantir didan karkerên xwediyê kargehê. Ji ber ku em sendîkayî bûn, em tim di bin zextê de bûn. Her roj bi derxistina ji kar gef li me dihat xwarin. Ji ber derengmayîna du-sê deqeyan jî gefa ji kar derxistinê li me dihat kirin.”
Yariç da zanîn ku di vê pêvajoyê de dema bêhnvedana xwarinê jî bûye mijara pirsgirêkê û got: “Ew ewqas bi pêş ket ku tenê ji ber ku em deqeyek, du deqe an jî sê deqe zû çûn xwarinê, heqdestê me yê nîv rojê hate birîn. Ji mehaniya piraniya me, yan jî me hemûyan birîn çêkirin. Me li dijî vê yekê nerazîbûn nîşan da û got ku em birîna heqdestê xwe qebûl nakin. Firmaya sereke Gurbag bû, serkar jî Hermet bû. Berpirsyarê di ser me de, ku em difikirin navê wî Alî Ulkusever e heqdestê me birîn. Me birîna mehaniya xwe ji ber derengiya du sê deqeyan qebûl nekir. Li ser vê yekê ji me re gotin: “Kî qebûl nake, dergeh li wir e; bira biçe îmzeya xwe bide, îstîfaya xwe bike û biçe.’”
‘KARKER LI HER DERÎ DI BIN ZEXTÊ DE NE’
Yariç anî ziman ku wan ev ferzkirin qebûl nekiriye û ji ber daxwaza mafên xwe kirine, zor li wan hatiye kirin ku dest ji kar berdin û wiha pê de çû: “Me ev tişt qebûl nekir, me bang li sendîkaya xwe kir û roja din me dest bi çalakiyê kir. Li Tirkiyeyê karkerên sendîkayî di bin zext û gefan de ne. Mafên karkeran nayên dan; di qezayên kar de jî mafên karkeran nayên parastin. Divê êdî dawî li piçûkxistin, tenêhiştin û cahilxistina karkeran bê anîn. Ev neheqî dê heta kengî berdewam bike? Em ê heta kengî neçar bimînin ku berxwe bidin? Ji bo em mafê xwe bistînin em çima neçar in tim têkoşînê bikin? Em dixwazin êdî kesek mudaxeleyî vê rewşê bike.”
‘HETA EM MAFÊN XWE NESTÎNIN EM JI VIR NAÇIN’
Yariç banga rêxistinbûnê li karkeran kir û ji gelê Amedê daxwaza hevgirtinê kir. Yariç wiha axivî: “Li vir zarok, dê, bav û hevserên her kesî hene. Em hemû dixebitin da ku debara malbatên xwe bikin. Mafên ku dewletê bi qanûnî dane me hene, lê astengî li ber bikaranîna van mafan têne derxistin. Ev zilm dê heta kengî berdewam bike? Em dixwazin ku ev bûyer tavilê bi dawî bibin. Divê gel û saziyên sivîl ên bajêr di vê mijarê de piştgiriyê bidin me. Heta em mafên xwe nestînin em ji vir naçin.”
