Yek ji pêşengên damezrîner ên PKK’ê Riza Altun, di 25’ê Îlona 2019’an de di êrîşeke dewleta Tirk de şehîd bibû. Di 6’emîn salvegera şehadeta wî de hevalê wî Metîn Aslan, diyar kir ku Altun di tevahiya jiyana xwe de şoreşgerekî wêrek û bêtirs bû.
Aslan got, “Rêber Apo berê ji Riza Altun re digot ‘endamekî rastîn ê PKK’ê’. Riza yek ji hevalên ku Rêbertî pêbawer dikir bû. Windakirina wî di vê demê de êş dide. Ji ber ku me kesek ku dikarî vê pêvajoyê bi rengekî bi bandortir xebat bimeşîne winda kir.”
Metîn Aslan, da zanîn ku ew di 9-10 saliya xwe de Riza Altun naskiriye û got, “Pêşî nasîna me ne bi rengek baş bû. Malbata wî nû hatibû taxê. Cil û bergên wan ji yên me cudatir bûn. Digotin ku Kurd in. Weke zarokên taxê me henekên xwe bi wan dikir. Tê bîra min carekê ji caran Hatîce ana da pey me. Lê ev rewş dirêj nekir. Dayikên me bi taybet me hişyar kirin. Gotin ew jî mîna me ne, ji me ne. Yanî Elewî ne.”
LI SÎNEMAYÊ FÎLMÊN YILMAZ GUNEY TEMAŞE DIKIRIN
Aslan, diyar kir ku li ser Riza Altun re karîne bi malbatê re têkilî danin û got ku Riza di temenê xwe yê biçûk de taybetmendiyên girêdana civakî û hevgirtinê pêş xist Aslan got, “Riza zû bi zarokên taxê re têkilî danî. Em di betlaneyên dibistanê de diçûn bazara sebzeyan a li Enqerê. Pereyên ku me qezenc dikir, ji bo sînemayê me xerc dikirin, bi piranî me fîlmên Yilmaz Gûney temaşe dikirin. Di vê serdemê de, Riza xwedî karakterek berpirsiyar, kedkar û afirîner bû.”
Aslan, anî ziman ku Riza Altun, ku ji temenê ciwaniyê ve li hember têkoşîna şoreşgerî meraqa wî pêş ket, ji aliyê tevgerên civakî û siyasî yên wê demê ve bandor bû û wiha domand, “Dema ku Denîz hate darvekirin, Riza pir bandor bû. Me di temenê ciwaniyê de hişmendiyek bi dest xist. Riza bi rêya komeleyên ku li Tuzluçayir, Enqerê û derdora wê hatine damezrandin, bi derdorên şoreşger re têkilî danî û xebatên xwe yên di vî warî de pêş xist. Kemal Pîr di sala 1975’an de hat taxa me. Me xwest em sosyalîzma zanistî hîn bibin û rêya xwe diyar bikin.”
Aslan, diyar kir ku taybetmendiyên yekgirtî û rêxistinker ên Riza Altun di ciwaniya wî de jî xwe dabûn der û wiha got, “Piştî mirina Alî Dogan Yildirim, Riza berpirsiyariya koma Enqerê girt ser xwe. Ew xwedî şiyanek mezin bû ku mirovan li dora xwe kom bike û rêxistin bike. Ew zû difikirî û biryar dida. Van taybetmendiyan wî kir rêber û pratîsyenek îdeal ji bo xebata şoreşgerî.
Wêrekî û jîrbûna stratejîk a Altun di ciwaniya wî de di gelek çalakiyên wî de xwe nîşan da. Ew li dijî êrîşên faşîst tedbîr digirt û însiyatîf pêş dixist. Di sala 1976’an de, ew çû Dîlokê, îdeolojiya xwe kûrtir kir û ji perwerdehiya Heqî Karer gelek sûd wergirt. Vê pêvajoyê jêhatîbûna wî ya siyasî û rêxistinî xurt bû.”
Aslan, da zanîn ku taybetmendiya Riza Altun a berbiçav meraqa wî ya hînbûn û xwendinê bû û wiha berdewam kir, “Ew kurmê pirtûkan bû; ew di dîroka mirovahiyê û dîroka Rojhilata Navîn de xwedî agahiyên mezin bû. Ew hêzên Rojhilata Navîn û aktorên herêmê pir baş dizanibû. Ev dewlemendiya zanînê wî ne tenê di nav PKK’ê de, di heman demê de di xebatên herêmî de jî kir hebûneke stratejîk a sereke.”
Metîn Aslan, anî ziman ku kesayetiya şoreşger a Altun bi renxe û rexnedayînê derket pêş û ev tişt gotin, “Dema ku wî şaşiya xwe fêm kiriba, dîsa heman şaşiyê nedikir. Ew kesek bû ku dizanibû çawa ji kêmasiyên dersan derxe û xurt bibe.
Metîn Aslan, destnîşan kir ku windakirina Riza Altun ne tenê ji bo PKK’ê, di heman demê de ji bo pêvajoyên siyasî yên herêmî jî valahiyek mezin çêkir û wiha domand, “Perspektîfa piralî ya Riza, nêzîkatiya afirîner û zanîna wî ya aktorên herêmî nirxa wî zêde kir. Vegera wî ji Ewropayê û rola wî ya çalak di têkiliyên derve û plansaziya stratejîk de bandora Altun li herêmê xurt kir.
Kesayetî û têgihîştina Altun a ji bo têkoşînê ne tenê li ser rêxistinê, di heman demê de li ser hevrêyên wî û hemû gel bandorek kûr çêkir. Riza her tim xelekek li dora xwe ava dikir, bi bandor bû û îlham dida her kesî ku bixebite. Ev taybetmendî pir biqîmet e.”
Metîn Aslan, diyar kir ku bîranîn û mîrata şoreşgerî ya Riza Altun dê têkoşînê ronî bike û got, “Dilsoziya ji bo Riza Altun dilsoziya ji bo şoreşê ye, dilsoziya ji bo têkoşîna şoreşgerî ye.”
