Sekreterê Giştî yê Herêma Lombardia ya Federasyoona Karên Perwerdeyê ya Îtalyayê Massimiliano De Conca li ser pêvajoya ji bo çareseriya demokratîk a pirsgirêka Kurd ji ANF’ê re axivî.
‘HELWESTA DEWLETA TIRK A TÊKILDARÎ PÊVAJOYÊ NE YA QEBÛLKIRINÊ YE’
De Conca anî ziman ku ji ber helwesta dewleta Tirk pêvajo di asta diyalogê de ye, li ser bingeha mercên wekhev nameşe û destnîşan kir ku nayê qebûlkirin ku dewleta Tirk bi mejiyê têkoşîna li dijî terorê hîn jî li meseleyê binihêre. De Conca got, “Gotina dewleta Tirk bi vî rengî ye: ‘Hûn rêxistineke terorê ne, lewma divê hûn xwe fesix bikin û jinûve entegreyî serweriya Tirk bibin. Em destûrê didin ku hin reform bêne kirin, lê belê ev jî tenê piştî danîna çekan dikare bibe’. Bi kurtasî rewşa heyî bi vî rengî ye. Bi dîtina min nêzîkatiya Enqereyê bi gotina firsengeriya siyasî dikare bê vegotin. Erdogan dixwaze pêvajoyê ji bo parastina desthilatdariya xwe bi kar bîne. Lewma pêvajoya aştiyê ji projeyeke lihevkirinê ya demokratîk wêdetir dike amûrek ji bo xurtkirina desthilatdariya xwe ya şexsî.
Dewleta Tirk ji aştiyeke bi muzakereyan wêdetir dixwaze teslîmiyetê li Kurdan ferz bike. Ev feraset divê bê terikandin. Bi dîtina min divê bi rêyên cuda, bi amûr û rêbazên cuda piştgirî ji pêvajoya aştiyê re bê dayin.”
‘FESIXKIRINA PKK’Ê NAYÊ WATEYA ÇARESERIYA PIRSGIRÊKA KURD’
De Conca destnîşan kir ku fesixkirina PKK’ê nayê wateya çareseriya pirsgirêka Kurd û diyar kir ku fesixbûna avaniyeke çekdarî ya PKK’ê di demeke kurt de nikare bê vegerandin. De Conca got, “Lê belê meseleya Kurd ne meseleyeke welê ye. Daxwaza aştiyê samîmî ye, lê ji bo aştiyeke mayinde mercên pêwîst hîn neafirîne. Îhtimala herî xweşbîn ew e ku şerê çalak bê rawestandin, lê belê pirsgirêka avanî wê dewam bike.
Bi gotineke din, PKK wê weke aktoreke çekdar venegere. Lê belê nebûna reformên demokratîk ên rasteqîn dikare bibe sedem ku Kurd ji bo daxwazên xwe bi rêyên aştiyane bînin ziman rêyên cuda û tevgerên cuda peyda bikin. Ev girîng e û pêwîst e.”
‘DIVÊ OCALAN WEKE MUZAKEREVANÊ SEREKE BÊ QEBÛLKIRIN’
De Conca ragihand ku azadiya Rêber Apo ji bo bilezkirina pêvajoyê dikare bibe gaveke bingehîn û got, “Çima hîn jî Ocalan li girtîgehê tê ragirtin; halbûkî yekane fîgurê siyasî ye ku ji bo herdu aliyan jî dikare navbeynkariya aştiyê bike. Ocalan dengekî xurt û bi bandor e; xwedî wê kapasîteyê ye ku Kurdan hemûyan bi rê ve bibe.”
De Conca daxwaza naskirina statuya Rêber Apo weke muzakerevanê sereke daxwazeke ku cihê fêhmkirinê ye û divê bibe. De COnca got, “Banga dîrokî ya ku Ocalan kir, pêvajo gihand vê astê. Ti ji lîderên tevgerê di vê astê de xwedî otorîteyeke sembolîk nîne. Lê belê aliyekî siyasî yê mijarê jî heye. Naskirina Ocalan weke muzakerevanê sereke tê wê wateyê ku tu aliyê din jî weke muxatab dibîne; yanî mijar ne pirsgirêkeke ‘terorê’ ye ku divê ji holê bê rakirin. Tê wê wateyê ku tu meseleyê weke meseleyeke siyasî qebûl dike ku divê bê çareserkirin. Ji ber vê jî naskirin gelekî girîng e.”
‘BÊYÎ STATUYA FERMÎ NABE’
De Conca destnîşan kir ku naskirina Ocalan weke muzakerevanê sereke wê nebe tawîzeke sembolîk û got, ev yek ji bo sedema bingehîn a hebûna pêvajoyê şert e. De Conca bi vî rengî dewam kir, “Di pêvajoya derbasbûnê de pêwîstî bi yekî heye ku dikare yekparebûna gelê Kurd biparêze. Yekî ku karibe sozên Enqereyê garantî bike û nîşan bide ku Tirkiye mijarê weke pirsgirêkeke siyasî dinirxîne. Ev jî Ocalan e. Heta ku Ocalan nebe xwedî statuyeke fermî, heta ku weke aktorekî siyasî yên ku di pratîkê de tê naskirin, lê di fermiyetê de nayê naskirin bimîne -ku pirsgirêk ji xw ev e- yekane kesê ku sûdê ji pêvajoyê werbigire wê Erdogan be.”
De Conca helwesta Ewropayê û saziyên wê ya têkildarî pêvajoyê rexne kir ku heta niha tenê daxuyaniyên piştevaniyê da. De Conca got, “Yekîtiya Ewropa dikare piştgiriyeke yekser bide civaka sivîl a Kurd; rêxisitnên mafên mirovan, partiyên demokratîk ên Kurd û hwd. fînanse bike. Bi gotineke din, Yekîtiya Ewropa di pêvajoya bêçekbûnê de divê bi rola garantoriyê rabe.”
Di dawiya axaftina xwe de De Conca destnîşan kir ku nayê fêhmkirin ku PKK li gel fesixkirinê jî hîn di lîsteya rêxistinên terorê ya Yekîtiya Ewropayê de ye û diyar kir ku yekane tişta divê bê kirin ew e ku PKK ji lîsteya rêxistinên ‘terorê’ bê derxistin. De Conca got, ti hinceta pênasekirina ‘terorîst’ a avaniyeke ku dest ji têkoşîna çekdarî berdaye nîne û destnîşan kir ku PKK veguheriye aliyekî xurt û cihê baweriyê yê pêvajoya aştiyê.
