Heverokê Giştî yê DEM Partiyê Tuncer Bakirhan di rûniştina 2’yemîn a Desteya Giştî ya Meclisê de tekildarî pêşniyar qanûna çarçoveyî ya ‘Xurtkirina hevgirtina neteweyî û yekparebûna civakî’ ku tê nîqaşkirin axivî.
Tuncer Bakirhan di destpêka axaftina xwe de di şexsê Sirri Sureyya Onder de kesên ji bo aştiyê jiyana xwe ji dest dane bi bîr anî. Tuncer Bakirhan anî ziman ku pirsgirêka Kurd a sed salan ji mijara ewlehiyê ber bi bingeha hiqûqê ve tê û wiha axivî: “Di destpêka komarê de pirsgirêka Kurd bi qanûnên rêveberiya bi zext û dadgehên îstîklalê hat destgirtin. Niha şansê ku em vê înkarê derbas bikin li pêş me ye. Cara yekem pirsgirêk li ser hiqûqê tê nîqaşkirin. Parlamento ji berpirsyariya vê pirsgirêke çareser bike re rû bi rû ye.”
Tuncer Bakirhan di berdewama axaftina xwe de bal kişand ser têkiliya Kurd û Tirkan a dîrokî û wiha axivî: “Niha şansek li pêşiya me ye ku em vê tekiliyê bi hiqûq û demorkasiyê mîsoger bikin. Rojên dîrokî wêrekiya siyasî dixwaze. Îro ew wêrekî li vê meclisê heye. Di navbera Mezopotamya û Anatoliyayê de xwişk-biratiya bi hezaran salan heye. Destura bingehîn a 1921’an ji rêveberiyên herêmî re derfet vedikir. Lê piştre ew yek xira bû. Şer êşen mezin ava kir. Sed sal berê Kurd derveyî hiqûqê hatin hiştin. Ew qanûna çarçoveyî gava yekem ku Kurd tevlî hiqûqê dibin. Banga Aştî û Civaka Demokratîk a birêz Ocalan di vê pêvajoyê de roleke avakar lîst.”
Tuncer Bakirhan destnîşan kir ku ew pêşerojeke hiqûqî ya ku fikarên ewlehiyê ya gelên Tirkiyeyê û daxwaza wekheviyê ya gelê Kurd di nav hev de digirin dest û wiha pê dê çû: “Sed sal berê Kurd hatin înkarkirin û niha Kurd dînamîkên sereke yên Rojhilata Navîn in. Heke xwişk-biratiya Kurd û Tirk baş bê nirxandin, ev yek dê aştî û aramiyê bîne Rojhilata Navîn. Li vê erdnîgariyê her tim şer hat pêşxistin û cara yekem bi qanûnan rûpelek tê vekirin. Ew gava yekem e. Ew qanûn ne tavîz e û bi vê pêvajoyê hemû kes bi ser dikeve. Em bang li gelên Tirkiyeyê dikin; Em naxwazin vî welatî parçe bikin. Bi aştiyê welat parçe nabe lê bi şer parçe dibe. Armanca me ew e ku êşên nû neyên jiyîn. Em ji fikarên gelê xwe yên ‘em ê dîsa bên xapandin’ re jî dibêjin, Kurd êdî nayên xapandin. Ji bo mafên demokratîk ên gelê Kurd em ê têkoşîna xwe mezintir bikin. Ev pêvajo ne ji bo parçebûnê lê ji bo hevgirtina civakî derfeteke mezin ava dike.”
Di dawiya axaftina xwe de Tuncer Bakirhan diyar kir ku divê ew gava yekem bi gavên demokratîk bê mîsogerkirin û axaftina xwe wiha bi dawî kir: “Ya ku gava yekem bi wate bike demokratîkbûyîn e. Piştî meha Cotmehê dema meclis vebû, divê em ji nû ve avakirineke nû ku hemû nasname, netew û baweriyên derveyî komarê mane pêk bînin. Gavên entegrasyona demokratîk û sereratkirinên qanûnî bên avêtin. Aştî serkeftina hemû gelên Tirkiyeyê ye. Bi aştiyê êdî cenazeyên kesî nayên. Aborî dê bê xurtkirin. Helbet kemasiyên vê qanûnê hene. Daxwazên demokratîk weke mafê zimanê dayikê, xwe rêveberiyê cih negirtine. Lê ew qanûna destpêkê ya ji bo vekirina deriyê siyaseta demokratîk e. Em ê ji vî derî derbas bibin û van kêmasiyan jî temam bikin. Divê hemû netew û bawerî bi awayekî azad karibin xwe ava bikin. Em welatekî ku hemû kes bikarin wekhev û azad bijîn dixwazin.”
