Li bajarê Kobanê û gundên wê, bi bihabûna nirxê sotemeniyê re krîzeke piralî ya jiyanê derket holê. Bihabûna sotemeniyê (mazot) rasterast bandor li bihayê xwarin, veguhastin û amûrên çandiniyê kir. Ev rewş bû sedem ku gelek malbatên xizan nikaribin pêwîstiyên xwe yên rojane yên herî bingehîn jî dabîn bikin.
‘BANDORA BIHABÛNÊ YA LI SER ÇANDINIYÊ’
Di meha Cotmehê de ku dema amadekarî û çandina erd e, krîza sotemeniyê bandor li lêçûnên çandiniyê jî kir. Xwediyên traktoran ji ber bihayê sotemeniyê, ji bo cotkirina her donimek erd 100 dolarê Emerîkî daxwaz dikin.
Cotkar diyar dikin ku ji ber bihayê zêde yê cotkirinê, derman, zibilên kîmyewî û lêçûnên paleyiyê û patosan, zirareke mezin li wan dibe. Ji ber vê yekê, gelek cotkaran biryar dane ku îsal erdên xwe neçînin.
MALBAT JI BO ZIVISTANÊ NE AMADE NE
Li tevahiya Sûriyeyê sîstema germkirina malan bi sobeyên mazotê tê dabînkirin. Lê belê îsal ji ber ku nirxê her bermîlek mazotê (200 lître) 300 dolarî derbas kiriye, gelek malbatan heta niha mazota xwe ya zivistanê nekirîne.
Li aliyê din, bihayê veguhastina di navbera bajar û gundan de jî pir zêde bûye. Kirêya erebeyekê ya ji bo gundekî Kobanê gihîştiye 500 lîreyên nû yên Sûriyeyê. Ev bihabûn hem ji bo ajokaran ku nikarin mazotê bikirin û hem jî ji bo welatiyan ku nikarin vê kirêyê bidin, bûye pirsgirêkeke giran.
‘JIYAN SEKINIYE’
Şêniyê gundê Qorê yê li rojavayê Kobanê Welîd Hisên, di axaftina xwe ya ji bo ANF’ê de rewşa heyî û zehmetiyên mezin ên şêniyên herêmê wiha anî ziman: “Bihabûna mazotê jiyan rawestandiye; ji xwarinê heta kar, her tişt sekiniye. Bihayê zêde rê nade em ji malên xwe jî derkevin. Îsal ez nikarim ji bo zarokên xwe mazota zivistanê peyda bikim. Hemû amûrên me sekinîne; kepçeya me ya kolandina bîran û erebeyên me rawestiyane.”
Welîd Hisên, bal kişand ser bandora vê krîzê ya li ser siberoja çandiniyê û civakê û got: “Em nêzî meha Mijdarê dibin lê heta niha pir kêm erd hatine cotkirin. Ger tu donimekî bi 100 dolarî cot bikî, patos bi 100 dolarî û zibil bi 100 dolarî be, cotkar bi temamî têk diçe. Ger ev krîz wiha bidome, dê xizanî kûr bibe, ew jî dê rê li ber nebaşî û diziyê veke. Heta niha kesî mazot nekiriye û derfeta me ya kirînê jî tune ye.”
