Wezîrê Hêzên Hewayî yên Dewletên Yekbûyî yên Emerîkayê (DYE) Troy Meink, di konferansa Hewa, Feza û Siberê de ku di 14’ê Îlonê de li Marylandê hat lidarxistin de, ragihand ku DYE xwedî “çekên kontrola fezayê” ye ku dikarin hêzên hevbeş li dijî êrîşên dijminan biparêzin.
Pey vê daxuyaniya Meink, Hêzên Feza yên DYE’yê jî ev agahî piştrast kir. Lê belê karbidestan eşkere nekir ku ev pergal kengî li fezayê hatine bicîhkirin, çend heb in an jî kîjan teknolojiyê bi kar tînin.
Hêzên Fezayê, diyar kir ku têgeha “kontrola fezayê” rêbazên kînetîk û ne-kînetîk vedihewîne ku armanca wan têkbirin, bêbandorkirin an jî gava hewce bike îmhakirina kapasîteyên dijmin ên li fezayê ye. Tê gotin ku ev kapasîte hem ji bo armancên parastinê hem jî ji bo êrîşê dikare bê bikaranîn.
Pispor, bal dikişînin ser wê yekê ku ev daxuyanî dikare vebijarkên cuda bigire nav xwe; ji amûrên ku bermahiyên fîzîkî çênakin (mîna pergalên şerê elektronîk) heta pergalên kînetîk ên rasterast.
DYE zêdekirina kapasîteya xwe ya leşkerî ya li fezayê bi taybetî bi pergalên dijî-fezayê yên ku Çîn û Rûsyayê pêş xistine rewa nîşan dide. Washington, dibêje ku cîhan bi qasî operasyonên leşkerî ji bo xebatên aborî û sivîl jî bûye tiştekî girîng.
Bikaranîna fezayê ya ji bo armancên leşkerî ne tiştekî nû ye. DYE û Yekîtiya Sovyetê ji salên 1950’î û vir ve dest bi çêkirina pergalên ku dikarin peykan bikin armanc kiribûn. Peymana Feza ya Derve ya sala 1967’an rewa nade ku çekên nukleerî û çekên din ên tunekirina komî di fezayê de werin bicîhkirin. Lê di derbarê çekên kevneşopî de qedexeyeke eşkere tune ye.
Eşkerekirina vê kapasîteyê ji aliyê DYE’yê ve ji bo raya giştî, fikarên ku pêşbirka leşkerî ya li cîhanê wê hê zêdetir bibe, kûr dike.
