Hevberdevkê Dibistana DEM Partiyê Dogan Erbaş lêgerînên çareseriya pirsgirêka Kurd ên sal û nîvek e li Tirkiyeyê dewam dikin û gavên qanûnî yên divê di asta heyî de bêne avêtin nirxand.
Dogan Erbaş bal kişand ser nîqaşên têkildarî rêveçûna heyî ya pêvajoyê û anî ziman ku rewşa heyî lawaz jî be divê weke xitimînekê neyê şîrovekirin. Dogan Erbaş got, “Nîqaşên cuda têne kirin li ser dewamiya pêvajoyê. Dema ku ji aliyekî ve lê bê temaşekirin weke ku pêvajo bi pêş ve diçe tê dîtin, lê belê şîroveyên li ser xitimîna pêvajoyê jî têne kirin. Rast e, pêvajo niha di asta rawestînê de sist bûye; lê belê hîn zû ye ku bê gotin ku xitimî ye. Di pêvajoyên bi vî rengî de karakterê lezbûn, sistbûnê heye. Li ser xeteke yekser nameşin. Di hemû mînakên cîhanê de bi vî rengî ye. Car carna dibe ku rageşî, rawestîn, xitimîn rû bidin. Ya ku em niha tecrûbe dikin jî ev rewş e.
Li holê pirsgirêkek heye û em vê yekê jinedîtî ve neyên; lê belê şîroveyên ku dibêjin pêvajoya xitimî ye û ji niha û upê ve wê gav neyê avêtin gelekî reşbîn e. Pêwîstî pê heye ku nirxandinên bi berpirsyarane, objektîf û rasteqîn bêne kirin.”
Erbaş işaret bi avaniya xweser a lêgerîna çareseriyê kir û got, “Divê were dîtin ku Birêz Ocalan pêvajo heta roja îro bi giranî bi rengekî yekalî meşand û em çiqasî li ser vê rewşê bisekinin kêm e. Ew li vê derê dîrokeke nû divinîsîne. Desthilatdarî û şîrovekarên cuda gotina ‘Modela Tirkiyeyê’ bi kar tînin; ev yek bi rastî jî pênaseyeke mafdar e. Dema ku mirov li pratîkên çareseriya şer a li cîhanê dinihêrin, naşibe ti ji wan, xwedî gelek aliyên xweser e. Ez ji vê re dibêjim ‘Modela Ocalan’. Dibe ku paşerojê weke ‘Modela Ocalan û Tirkiyeyê’ bê binavkirin. Em ê bi hev re bibînin bê dîrok vê yekê çawa binivîsîne.”
Dogan Erbaş sal û nîveke pêvajoyê nirxand û anî ziman ku deriyên çareseriya aştiyane heta dawiyê hatine vekirin, êdî mecbûrî ye ku derbasî qonaxeke nû bibin.
‘DI ÇARÇOVEYA NÊRÎNÊN BIRÊZ OCALAN DE DIVÊ ÇARÇOVEYEK BÊ DIYARKIRIN’
Erbaş bandora konjonktura siyasî ya li Rojhilata Navîn a li ser pêvajoyê nirxand û got, “Em nîqaşên li medyayê ji nêz ve dişopînin. Şîroveyên welê têne kirin ku tê gotin; bûyerên li Rojhilata Navîn û konjonktura siyasî bandorê li pêvajoyê dikin û hikumet jî ji ber vê yekê polîtîkaya ‘bisekine-bibîne’ dimeşîne. Me rewşa sistbûn û rawestiyayî ya li Sûriye û Rojava meha Çileyê bi şênberî dîtibû. Cihê nîqaşê ye ku bûyerên li Îranê di heman astê de bandorê li pêvajoyê dike yan na. Her qonaxa pêvajoyê krîtîk bû; lê belê me derbasî nava dema herî krîtîk bûne ku wê bê dîtin bê çawa dewam bike. Lewma di meha Gulanê de dibe ku di vê çarçoveyê de bûyer û hevdîtinên girîng rû bidin.”
Erbaş qala amadekariyên sererastkirinên qanûnî jî kir û destnîşan kir ku di mijara qanûna çarçoveyê de gelekî girîng e ku bi Rêber Apo re diyalog bê danîn. Dogan Erbaş got, “Di mijara pêvajoya derbasbûnê ya qanûnî de ku em weke qanûna çarçoveyê pênase dikin, divê tekez bi Birêz Ocalan re hevdîtin bê kirin. Guhertineke qanûnî ya bêyî fikrê wê, wê derbasdar nebe; divê ev yek bi şênberî bê gotin. Li gorî agahiyên li nava raya giştî belav bûne, xuya ye amadekariyeke qanûnî heye. Lê belê ji bo ev metn çêker be divê bi lez tevbigerin û di çarçoveya nêrînên Birêz Ocalan de çarçoveyek bê diyarkirin.
Yên ku biryarê didin divê vê yekê baş bibînin: Eger bi Birêz Ocalan re lihevkirineke maqûl neyê kirin, ti îradeyeke siyasî nikare xwe bigihîne çareseriyê.”
Erbaş ev bang li aliyên pêvajoyê kir: “Birêz Ocalan ji berê ve ji bo çareseriya pirsgirêka Kurd xwedî sekneke welê ye ku ya maqûl, mafdar û rasteqîn pêşniyar dike. Vê sekna xwe îro jî dewam dike. Gelekî şaş e ku ev nêzîkatî weke lawaziyekê yan jî tawîzekê bê dîtin Ji bo çareseriya pirsgirêkê li ya maqûl digere, lê difikire û formule dike. Lewma yên ku qanûnê amade dikin, hikumet û mekanîzmayên li nava dewletê yên ku vê pêvajoyê nîqaş dikin, şert e ku bi Birêz Ocalan re li ser mijarê hevdîtinê bikin û vê yekê bikin rojeva xwe ya sereke.”
