Ajansa Jîngehê ya Ewropayê (AJE) di rapora salane ya kalîteya hewayê de, ragihand ku qirêjî li hin deverên Ewropayê kêm bûye, lê ji bo gihîştina armancan pêwîstî bi hewldanên zêdetir heye.
Li gorî raporê, asta maddeya partîkul a zirav (PM2.5) û azot dîoksîtê li beşek mezin a Ewropayê li gorî standardên YE’yê ne. Lê li stasyonên pîvandinê qirêjiya hewayê hîn jî di nêzîkî ji sedî 20 e.
Bi taybetî, qirêjiyên mîna PM10 (partîkulên hîn mezintir), ozona li ser erdê (O3), û benzo(a)pîren (BaP) li gelek herêman di astên bilind de têne pîvandin.
JI BO ARMANCAN 2030’AN GIRAN DIMEŞE
AJE’yê ragihand ku Yekîtiya Ewropayê ji bo di sala 2030’an de bigihêje hewaya bi qalîte, pêşketinên heyî têr nake. Saziyê diyar kir ku ji ber piraniya qirêjkeran ferqa di navbera armancan û astên heyî de mezin e û tedbîrên din pêwîst e.
Her wiha hat gotin ku armancên YE’yê li paş pêşniyarên kalîteya hewayê yên Rêxistina Tenduristiyê ya Cîhanê yên ku di sala 2021’an de hatine nûjenkirin e.
QIJÊRIYA OZONÊ KÊM NABE
Di raporê de yek ji xalên herî şênber ew e ku qirêjiya ozonê ber bi başiya ve naçe. Hat destnîşankirin ku ozona asta erdê di sala 2023’yan de li Yekîtiya Ewropayê rê li ber mirina nêzîkî 63 hezar kesan vekir.
Li gorî pisporan, guherîna avhewayê dibe ku pirsgirêkê girantir bike. Zêdebûna germahiyê û pêlên germê çêbûna ozonê zûtir dikin û bandorek neyînî li ser kalîteya hewayê dikin.
AJE’yê daxuyand ku ji ber ku ozon û gazên pêşeng veguhezin mesafeyên dirêj dibe ku tedbîrên herêmî û neteweyî bi tena serê xwe têrê nekin.
Di raporê de hat diyarkirin ku daneyên 39 welatên Yekîtiya Ewropayê ku Swîsre, Norwêc û Tirkiye jî di nav de ne hatine analîzkirin.
