Naskirin hin caran ne rasthatina li hev a du mirovan e, mohrbûna çarenûsa wan a li hev e. Ya min jî welê bû. Sala 2012’an em di nava wê ‘Pêngava Mezin a Şemzînanê’ de bûn ku dîrok lê jinûve dihate nivîsandin. Wê salê ne tenê li ser xakê, her wiha di ruhê gel de jî hêviyeke nû şîn bû, gelek leheng gihîştin asta şehadetê.
Di nava wê atmosfera dijwar de ji nava mij rûyekî xuya kir: Şehîd Agirî.
Dema ku min cara destpêkê ew dît, min fêhm kir ku li şênberiya îradeyeke xurt rast hatime. Di nava şert û mercên giran ên Şemzînanê de, ku siya dijmin li ser me bû, wî bi wêrekiya xwe tirs kontrol dikir, bi jîr û jêhatîbûna xwe ya nepêkan pêkan dikir. Ne tenê rê nîşanî derdora xwe dida, di her tevgera xwe de, di her nêrîna xwe de û di her biryardariya xwe de weke maşeleyekê dibiriqî ku îlham dida hevrêyên xwe.
Wê rojê, li binê bayê dijwar ê wan çiyayan dema ku me li hev dinihêrî, em zanîbûn ku ne tenê du mirovên li ser rêya heman armancê ne; di heman demê de hevalên çarenûsê ne ku wê temenekî mil bidin hev, êşê parve bikin û bi hev re ber bi serketinê ve bimeşin.
Agirî bi sekna xwe ya giraniya weke hişkbûna çiyê, kûrbûn û xurtbûna bi qasî eşqa azadiyê li pêşberî me bû. Ji wê rojê û pê ve navê wî bû nîşaneyeke baweriyê ku di her kêliyê de li kûrahiya dilê min deng veda.
Bi demê re min dît ku şehîd Agirî ne tenê bi wêrekiya xwe, her wiha bi dilsozî û dilrehmiya di ruhê xwe de çawa veguheriye efsaneyekê. Ew ji bo hevrêyên xwe ne tenê navek bû; di şeva herî tarî de bendergek bû, di zinarên herî dijwar de milekî xurt bû ku bar sivik dikir.
Bi taybetî ji bo gelê herêmê navê wî veguherî destanekê ku li çiyê deng veda. Li ber çavên gel ew ne tenê têkoşerek bû; her wiha parêzvanê azadî, çand û xakê bû. Dema ku weke efsaneyekê dihate vegotin, di her gavê de lehengiya xwe nîşan dida.
Di wezîfeyên herî zehmet de, di wan kêliyan de ku mirin herî nêz bû ew li refên herî pêş bû. Weke ku hemû giraniya li ser milê hevrêyên xwe daniye ser milê xwe bi bêdengî dimeşiya. Ti carî gilî û gazin nedikir, ti carî westiyayî xuya nedikir. Ji ber ku ‘rê’ ji bo wî ne tenê armancek bû, her wiha wezîfeyeke pîroz bû.
Ya ku wî mezin dikir jî sekna wî ya qewîn û wekhev bû. Li gel şehîd Agirî ne jin hebû ne jî mêr, li wê derê tenê ‘azadî’ hebû. Bi hevrêyên jin re jî bi hestên ji dil têkiliyeke ji dil datanî û bimeşiya, bi hevrêyên mêr re jî mil bi mil bi baweriyeke xurt şer dikir.
Hevrêtî ji bo wî ji zayendiyê wêdetir têkiliyeke pîroz bû ku di oxira armancê de danê xwe datanî holê.
Dema ku li dora maseya stratejiyê rûdinişt jî zîrekiya wî mîna şûrekî tûj bû. Di planên xwe de ne tenê li ‘ya pêkan’ digeriya, ew li ‘ya dikare serketinê bi xwe re bîne’ digeriya. Serketin ji bo wî ne tenê alternatîfek bû, serketin ji bo wî yekane encam bû ku ji bo mafê gelê xwe diviyabû bihate pêkanîn. Ew fedaiyek bû ku mîrateya yên beriya wî canê xwe feda kirin hilda ser milê xwe. Di her pêngava xwe de, di her gava xwe de xeyalên nîvcomayî zindî dikir.
Ew ne tenê şervanek bû; ew meşaleyeke azadiyê ya li bin siya çiyê dibiriqî bû ku rûmeta gelekî hildabû ser milê xwe, di dijwariya xwezayê de jî dilnizmî û biratiya xwe ji dest neda.
