Desteya Rêveberiya Navendî ya Partiya Herêman a Demokratîk (DBP), bi wesîleya 4’ê Gulana 1937’an ku weke roja destpêka fermî ya Terteleya Dersimê tê zanîn, daxuyaniyeke nivîskî da. DBP’ê di daxuyaniyê de hemû qurbaniyên qirkirina ku beriya 89 salan pêk hatibû bi rêzdarî û minetdarî bi bîr anîn û destnîşan kir ku Terteleya Dersimê di dilê gelê Kurd de birîneke kûr e.
DBP’ê bal kişand ser polîtîkayên dewletê yên li dijî Kurdan û destnîşan kir ku qirkirina Dersimê ne tenê herêma derwêşan, di heman demê de tevahiya Kurdistanê kiriye armanc û wiha domand: “Qirkirina Dêrsimê ya ku ji aliyê rêveberiya nijadperest ve hate plankirin, hemû Kurdistan hedef girt. Ji ber ku îradeya berxwedanê, ruhê azadiyê û helwesta biryardar a ku li Dêrsimê hebû; hêz dida doza hemû gelê Kurd. Tevahiya cîhan haydar bû ku di nasnameya Dêrsimê ya rengîn de ji zilmkaran re îtaat, ji qirkeran re çokdan û ji dagirkeran re xizmetkarî tune bû.”
DBP’ê diyar kir ku avakarên komara yekperest li hemberî Kurdan hemû cûre rêbazên leşkerî û polîtîkayên asîmîlasyonê bi kar anîne û axa wan şewitandine. DBP’ê her wiha bal kişand ser nêzîkatiya zayendperest a li dijî jinên Kurd û wiha domand: “Tevî van hemû kiryaran, ti rêbaz û hêzê nikarîbû îradeya azadiyê ya gelê Kurd bişkîne. Ev îrade ji Elîşêr û Zerîfeyan, ji Seyîd Riza û Besêyan ji me re mîrate maye.”
DBP’ê di dawiya daxuyaniyê de girêdayîbûna bi tekoşîna jiyaneke wekhev û azad dubare kir. DBP’ê ragihand ku berxwedana dîrokî ya li Dersimê îro jî bi dirûşmeya ‘Di mirovbûnê de israr kirin’ didome û daxuyaniya xwe bi van gotinan bi dawî kir: “Tiştê ku desthilata înkarker û tuneker hilweşîne, tenê pergala komunal e. Divê gelê Kurd bi rêbertiya Birêz Ocalan bigihe jiyaneke wekhev û azad. Em weke Partiya Herêman a Demokratîk li ber bîranîna giyanên ku li Dêrsimê hatin qetilkirin bejna xwe ditewînin. Bila bê zanîn ku em ê têkoşîna wan bi biryardarî bidomînin.”
Tevgera Jinên Azad jî li ser hesabê medya dîjîtal daxuyanî da û diyar kir ku pêvajoya bi biryarên 4’ê Gulana 1937’an destpê kir, heta sala 1938’an dewam kir. Di daxuyaniyê de hate ragihandin ku bi deh hezaran kesî jiyana xwe ji dest dan, bi hezaran kes hatin sirgûnkirin û hate gotin, “Em hemû qurbaniyan bi bîr tînin.”

