Serokê Komeleya Çanda Laz parêzer Mehmedalî Bariş Beşlî mercên aştiya civakî ya li Tirkiyeyê nirxand û diyar kir ku aştî ne tenê bidawîkirina şer e.
Destpêkê li ser wateya “aştiya civakî” ev nirxandin kir: “Aştiya civakî ne tenê bêdengbûna çekan an jî rawestandina şer e; bicihanîna têgîna welatîbûna wekhev, edalet û serweriya hiqûqê ye. Weke Komeleya Çanda Laz, li gorî me aştiya civakî bi wê yekê re dibe ku dewlet bi hemû nasnameyan re li ser zemîna destûra bingehîn têkiliyeke wekhev dîne. Aştiya civakî bi wê yekê re pêkan e ku nasnameyên etnîkî yên Tirkiyeyiyan hem li qada cemaweriyê hem jî li qada taybet bi hev re hebin, ev hebûn jî ji aliyê tevahiya civakê ve weke nirxekî bê dîtin.”
Di vê çarçoveyê de bal kişand ser cihê nasnameya Laz a di pêvajoya heyî de û got, “Komeleya Çanda Laz bi hebûna xwe kêm jî be tevkarî li demokratîkbûna Tirkiyeyê kiriye. Welatê me divê bibe welatekî welê ku hemû cihêrengî li qada cemaweriyê wekhev bin, ti nasname li ser nasnameya din ji aliyê hiyerarşîk ve serweriyê ferz neke. Lewma nasnameya Laz di nava vê hevsengiya aştiyê de hebûna xwe ya çandî li ser zemîna dewleteke hiqûqê diparêze, li gel têkoşîna maf a nasnameyên din hemûyan li heman rêzê dibîne ku armanca Tirkiyeyeke demokratîk û pirreng diparêze.”
Mehmedalî Bariş Beşlî bi bîr xist ku UNESCO’yê zimanê Lazî xistiye nava statuya “zimanên di binê xeteriyê de ne” û got, “Ev yek nîşan dide ku parçeyek ji mîrateya çandî ya welatê me û mirovahiyê bi gefa tinebûnê re rû bi rû ye. Halbûkî em zimanê xwe yê dayikê hilnabijêrin. Zimanê dayikê mafekî bingehîn e ku nayê radestkirin û taloqkirin. Bendewariyeke me ya civakî ya gengaz ew e ku ji bo zimanê Lazî tine nebe dewlet bikeve nava liv û tevgerê.
Heta ku garantiyeke qanûnî nebe, bi dersên hilbijartî yên ji însafa îdareyê re hatiye hiştin, bi çend gavên biçûk ziman ji gefa asîmîlasyonê rizgar nabe. Dewlet ji bo parastina zimanên li ber xeteriya tinebûnê ne, divê berpirsyariyên xwe yên pozîtîf bi cih bîne.”
Li ser rê û rêbazên avakirina pira diyalogê û empatiya navbera mirovên li Derya Reş û Kurdan Mehmedalî Bariş Beşlî ev nirxandin kir, “Weke Tirkiyeyî herdu çand xwedî têkilî û diyalogê ne. Ne bawer im ku diyaloga navbera wan nîne. Li aliyê din, dibe ku herdu civak jî bi pirzimanî li ser zemîneke hevpar bigihêjin hev. Herdu gel jî mexdûrê aqlê heman dewleta yekperest in. Weke parêzvanên mafên mirovan eger mafê yê din biparêzin divê em ji empatî û diyalogê wêdetir bikevin nava liv û tevgerê.”
Têkildarî pêwîstiya bi xurtkirina rêveberiyên xwecihî Mehmedalî Bariş Beşlî got, “Xurtkirina rêveberiyên xwecihî ne tenê daxwaza siyaseta Kurd e; pêwîstiyeke hiqûqa rêveberiyê ya modern e. Têgîna rêveberiya ji cihê xwe yek ji pêkhateyên girîng ên belavbûna demokrasiyê li ser zemînê ye. Welatiyên ku ji bo astengkirina HES’ê ya li geliyên Derya Reş li ber deriyên dadgehê li ber xwe didin, dixwazin ku biryar ne ji Enqereyê lê belê bi îradeya gelê xwecihî bê dayin. Mînak, Şaredariya Findikliyê mînakeke girîng a rêveberiya xwecihî nîşan dide. Bi xurtkirina dînamîkên xwecihî re serketin wê zêde bibe.”
