Bi boneya 13’emîn salvegera Şoreşa 19’ê Tîrmehê, bi beşdariya bi hezaran kesî li Kobanm, Qamişlo, Hesekêû Reqa û Tebqayê pîrozbahî hatin lidarxistin.
KOBANÊ
Bi deh hezaran şêniyên Kantona Firatê, endamên saziyên Rêveberiya Xweser bi coş û moraleke herî mezin tev li şahiya pîrozkirina salvegera 13`emîn a Şoreşa 19`ê Tîrmehê bûn ku bi dirûşma “Bi rihê Şoreşa 19`ê Tîrmehê, em bi hev re jiyaneke aştiyane û civakek demokratîk ava bikin” li qada Şehîd Egîd a li bajêr hate lidarxistin.
Di sahiyê de wêneyên Rêber Apo û wêneyên şehîdên 19`ê Tîrmehê hatibûn daliqandin û bê navber şêniyên dirûşmên “Bijî Serok Apo”, “Berxwedan jiyane”,”Jin Jiyan Azadî” berz kirin.
Şahî bi deqeyek rêzgirtin dest pê kir, hevserokê Rêveberiya Xweser a Kantona Firatê Ferhan Hec Îsa û cîgira hevserokên Meclisa Rêveber a Kantona Firatê Mizgîn Xelîl bi xêrhatina hemû kesên hazir kirin û 19`ê Tîrmehê li şehîdên azadiyê û hemû kesên welatparêz pîroz kirin.
Cîgirê Hevserokatiya Meclisa Rêveber a Rêveberiya Xweser a Bakur û Rojhilatê Sûriyê Hemdan El Ebid diyar kir ku şoreşa 19`ê li dijî her cûre desthilatdariyê destpêkeke nû ye û wiha got: “Şoreşa 19`ê Tîrmehê li bajarê Kobanê dest pê kir û li tevahî Cîhanê belav bû. Bi berxwedaniya gel û şervanên YPG û YPJ`ê desthilatdarî têk birin û azadî li tevahî li tevahî Cîhanê pêk hat û ew berxwedan heta kêliya îro berdewam e.”
Endamê Rêveberiya TEV-DEM`ê ya Bakur û Rojhilatê Sûriyê Cahîd Hesen desnîşan kir ku ew her tim ji bo Sûriyeke ne navendî û demokratîk her tim amadene û wiha got: “Divê em her tim ji bo Sûriyeke ne navandî têkoşîn bikin û li hember desthilatdarî û komkujiyan têkoşîna xwe xurtir bikin. Di vê em berwedana xwe hîna xurtir bikin û li hemberî desthilatdariyê li ber xwe bidin û têbikoşin.”
Fermandariya YPJ`ê ya Kantona Firatê Sariya Efrîn enî ziman ku ew wek YPJ`ê ew ê her tim ji bo azadiy gel û welatê xwe têkoşîna xwe xurtir bikin û wiha got: “Em ê her tim ji bo azadî û demokrasiyê li ber xwe bikin û tê bikoşin.”
Rêveberiya Desteya Tenduritî ya Kongra Star a Kantona Firatê Xûnav Xelîl diyar kir ku çirûsma Rojava ji bajarê Kobanê de dest pê kir û ev tişt anî ser ziman: “Berxwedana gel li dijî desthilatdariyê tevahî Cîhan hejand. Em vê roja pîroz li hevahî Cîhanê pîroz dikin.”
Piştre gelek hunermendên Kobanê û Jalal Rojhilat stran pêşkêş kirin. Her wiha koma hunermendên Ermenî, hunermend Telan El Nazir bi zimanê Erebî, hunermend Dilo Doxan berhemên xwe pêşkêş kirin û şênî li ber govend gerandin.
QAMIŞLO
Bi boneya 13`emîn salvegera Şoreşa 19`ê Tîrmehê, Rêveberiya Xweser û Tevgera Çand û Hunera Demokratîk a Mezepotamya (TEV-ÇAND) li baxçeyê Azadî yê li bajarê Qamişlo pîrozbahiyek li dar xist.
Bi hezaran Kurd, Ereb, Suryan-Asûr û Êzidiyên bajarên Qamişlo, Tirbespiyê, Til Hemîs û Amûdê bi cil û bergên xwe yên floklorî di pîrozbahiyê de amade bûn.
Pîrozbahî bi dirûşma “Bi rihê Şoreşa 19`ê Tîrmehê, em bi hev re jiyanekeke aram û civkeke azad û demokratîk ava dikin” hate lidarxistin.
Endamê Desteya Rêveber a Partiya Yekîtiya Demokratîk (PYD) Aldar Xelîl salvager şoreşê li tevahî haziran pîroz kir, hemû şehîdên şoreşê bibîranî û silavên xwe ji Rêber Apo re şandin.
Aldar Xelîl diyar kir ku ev 13 sal bi ser destpêkirina şoreşê re derbasbû, destkeftiyên mezin hatin bidestxistin, berxwedan û ked hatin dayîn, xebat hatin meşandin û wiha anî ziman: “2011`an pir kesan digot tenê bila rêjîm hilweşe, lê bi saya fikr û ramanên Serok Apo Şoreşa Rojava ji bo pêşxistina netewa demokratîk a xwe dispêre rêxistinbûyîna civakê şoreş berdewam dike. Ev şoreş isbat dike ku wê têkoşîn bidome.”
Xelîl destnîşan kir ku hîn li Sûriyeyê ji bo aramî û demokrasiyê ti gav nehatiye avêtin, hîna li berava Sûriyeyê û Siwêda komkujî pêk tên û wiha dom kir: “Ev sal ji bo Şoreşa 19`ê Tîrmehê sala serkeftina mezin e, êdî rengê Sûriyeyê wê bibe rengê netewa demokratîk, azadiya jin û civaka demokratîk. Em ê Sûriyeyeke wiha ava bikin, wê Şoreşa 19`ê Tîrmehê bibe şoreşa tevahî Sûriyeyê, Sûriyeke yekgirtî wê bi Şoreşa 19`ê Tîrmehê pêkan be.”
Xelîl da zanîn ku pêşketinên ku niha çêdibin ne kêmî yên li Kurdistanê çê dibin, ji bo damezrandina civaka demokratîk bi însiyatîfa Rêber Apo têkoşînek tê meşandin, gelê Kurd ji asta isbata hebûna xwe derbasî bidestxistina destkeftiyan bûye, ew bi hêvî ne ku li tevahî Kurdistanê bibe sala serkeftinê.
Endama Koordînasyona Kongra Star Bêrîvan Xalid jî axivî û diyar kir ku ew îro weke gelê Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê, bi hemû pêkhateyên xwe yên Kurd, Ereb, Suryan-Asûr salvegera Şoreşa 19`ê Tîrmehê pîroz dikin.
Bêrîvan wiha berdewam kir: “13 sal derbas bû gelê herêmê bê dudilî li ber xwe da, li qadan bûn û bi pêşengtiya jinên Kurd û hevgirtina jinên Ereb û Suryan şoreşa xwe pêş xistin û şoreşa xwe parastin. Ev mîrase bi saya şehîdên jin ên pêşeng, li herêmê, berava Sûriyeyê û Siwêdayê hate dîtin.”
Hevseroka Meclisa Rêveber a Rêveberiya Xweser a Kantona Cizîrê Vîviyan Biho hemû şehîdên Şoreşa 19`ê Tîrmehê bi bîr anîn, salvegera li hemû gelan pîroz kir û destnîşan kir ku şoreş rêya rûmet û azadiyê ye.
Piştî axaftinan Hunermed, Şehrîbana Kurdî, Şerîfê Omerî, Helbestvan Ferhad Merdê stran gotin. Koma Hêva ya stranan û Koma Govendê ya Yersûso ya Suryanî stran gotin û dîlan gerandin.
Şahî bi berzkirina dirûşma “Jin, Jiyan, Azadî” û “Bijî Berxwedana Gelan” û gerandina dîlanan bi dawî bû.
HESEKÊ
Bi hezaran şêniyên bajarên Hesekê salvegera Şoreşa 19’ê Tîrmehê pîroz kirin. Endama Desteya Hevserokatiyê ya PYD`ê Foza Yusif jî beşdarî şahiyê bû û tê de axivî.
Foza got: “Şoreşa Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê li ser bingeha ramanên Rêber Apo û bi beşdariya Kurd, Ereb, Suryan, Asûr û Ermenên li herêmê dest pê kir.”
Foza salvegera şoreşê li şehîdan pîroz kir û wiha domand: “Ev şoreşa şoreşa biratiya gelan û jinên azad e. Ji me dixwazin ku em dev ji destkeftiyên şoreşê berdin, lê ji bo ku em şoreşê bi ser bixin, me bi hezaran şehîd da. Me şerê DAÎŞ`ê û rêxistinên tundraw kir ên ku xwestin em xwe teslîm bikin, lê em teslîm nebûn, heta ku em jiyaneke azad û mafên xwe bi dest bixin, em ê heta dawiyê li ber xwe bidin.”
Foza diyar kir ku ew çanda yek ziman, yek netewe, yek al re dikin û dê pêkhateyên Sûriyeyê bi ziman, çand û nasnameya xwe tev li Sûriyeya siberojê bin.
Foza balkişand ser bûyerên li Siwêdayî û got: “Ew encama vê zihniyetê ye. Ji bo em vê nearamiyê bi dawî bikin divê em projeya neteweya demokratîk bi cih bînin. QSD`ê misogeriya rastîn a Sûriyeya demokratîk e û parastina gelê Sûriyeyê ye.”
Di dawiyê de Foza got: “Heke em mafên xwe di destûrê de dabîn nekin, wê demê em şertên li ser me tên ferzkirin qebûl nakin.”
Dûre hunermendê Kurd Şerîf Omerî stran pêşkêş kirin û şêniyan bi coşeke li ber stranên wî govend gerandin.
REQA
Li bajarê Reqayê ji bo salvegera 13`emîn a Şoreşa 19`ê Tîrmehê şahiyek hate lidarxistin.
Meclisa Rêveber a kantona Reqayê şahî orgenîze kir ku li qada stada beledî ya bajêr birêve çû. Bi sedan şêniyên kantonê tev li şahiyê bûn.
Hevserokê Meclisa Rêveber a kantona Reqayê Mişleb El Turkmen axivî û balkişand ser şoreşê û destkeftiyên ku bi saya fedakariyên gelên herêmê hatine bidestxistin.
El Turkmen got yekitiya gelê Sûriyeyê di vê pêvajoyê de gelek girîng e, dewleta nenavendî çareseriya pêşxistina Sûriyeyê û misogerkirina mafên pêkhateyan e.
Dûre ji fermandarên Meclisa Leşkerî ya Reqayê Siwar Reqa axivî û îşaret bi rola hêzên leşkerî ji bo parastina şoreşê û destkeftiyên wê kir û di heman demê de teqezî bi berdewamkirina têkoşînê ji bo avakirina siberojeke ewle û aram û Sûriyeya demokratîk a nenavendî kir.
Bi navê Kombûna Jinan a Zenûbyayê jî endama koordînasyona kombûnê Cîhan Mihemed axivî û fedakariyên gelên herêmê, yên jinan ku cewhera şoreşê û giyanê wê bû, bi bîr anîn.
Di şahiyê de komên Hîlala Zêrîn, Koma Hêlîn Cûdî, Koma Palmîra berhemên xwe pêşandan, şêniyan jî li ber stranan dîlan gerand.
TEBQA
Bi sedan şêniyên kantona Tebqa, koçberên Efrîn û Şehbayê berê xwe dan qada navenda çandê ya li bajêr û tev li şahiya pîrozkirina salvegera 13`emîn a Şoreşa 19`ê Tîrmehê bûn ku bi dirûşma “Bi giyanê Şoreşa 19`ê Tîrmehê em ê destkeftiyên şoreşa xwe biparêzin” hate lidarxistin.
Li ser navê Meclisa Kombûna Jinan a Zenûbya şaxê Tebqayê Necah El Ehmed axivî û got: “Şoreşa 19`ê Tîrmehê, kêliya zayîna nû ya nirxên azadiyê û demokrasiyê bû. Ji wir gelan dest bi parastina rûmeta xwe kir. Jin dilê berxwedanê, pêşengê têkoşîna çekdarî, avakirina saziyên civakî ye. Di şoreşê de îsbat bû ku jin ne mexdûr in lê belê rêberên guhertinê û çêkerên siberojê ne.”
Ji fermandarên Meclisa Leşkerî ya Tebqayê Saqir Cirniye axivî û got: “Şoreşa 19`ê Tîrmehê rêgezên netewa demokratîk e. modela zindî ya yekitiya erdnîgariya Sûriyeyê, parastina rûmeta gelên wê ye. Ji bo tevahî dozên welêt, çareseriyeke nîştimanî pêşkêş kir.”
Di dawiya şahiyê de komên hunerî mîna Koma Çand û Hunerê, Durêt El Furat, Çiyayê Kurd, koma dîlanê, hunermend Fîras El Ewad, Sîmo, Raman, Welat berhemên xwe pêşandan ku yekitiya pêkhateyên herêmê rave dike û fedakariyên QSD`ê ji bo parastina ewlehiyê, xuya dike.
