Federasyona Elewiyan a Demokratîk (FEDA) û Yekîtiya Jinên Elewî ya Demokratîk (DAKB) daxuyaniyeke hevpar dan û diyar kirin ku bûyerên di salên 1937 û 38’an de li Dersimê qewimîn berevajî îdîayên gotinên fermî ne “tepisandina serhildanê” ye, lê belê “qirkirineke” plankirî ye.
Di daxuyaniyê de hate ragihandin ku pêvajoya navborî di çarçoveya polîtîkayên avakirina netewe dewletê de polîtîkaya bi rêk û pêk a tinekirina civaka Kurd û Elewî ye.
Her wiha işaret bi biryara Desteya Wezîran a 4’ê Gulana 1937’an û Qanûna Tûncelî ya sala 1935’an hate kirin û hate ragihandin ku di dema operasyonan de bi deh hezaran kesî jiyana xwe ji dest dan, gelek kes jî hatin sirgûnkirin.
Rêxistinan diyar kirin ku piştî Dersimê jî li dijî civaka Kurd û Elewiyan polîtîkayên asîmîlasyon û zextê dewam kirin û destnîşan kirin ku rûbirûbûna bi vê pêvajoya dîrokî re “mecbûriyeteke demokratîk” e.
Di daxuyaniyê der her wiha “aştî û civaka demokratîk” hate destnîşankirin û ji bo ronîkirina bûyerên rabirdûyê qewimîn û dubarebûna bûyeran işaret bi girîngiya têkoşînê hate kirin.
Daxuyanî bi vî rengî bi dawî bû: “Di serî de Dersim rûbirûbûna bi komkujî û qirkirina li hemberî civaka me û hemû gelan tercîhek nîne, lê mecbûriyeteke demokratîk e. Hem ji bo bicihanîna vê mecbûriyetê hem jî ji bo rastnehatina li êrişên asîmîlasyon, komkujî û qirkirinan berpirsyarî û wezîfeya dîrokî ya lezgîn a me hemûyan e ku projeya aştî û civaka demokratîk bi cih bînin anîn.”
