Di dema desthilatdariya AKP’ê de zexta li ser rojnamevanan dewam dike. Li gorî daneyên Komeleya Rojnamevanan a Dîcle Firatê, di navbera salên 2002-2022’an de 894 rojnamevan ji ber karê xwe yê pîşeyî hatin girtin.
Dema dawî zextên li ser rojnamevanan rûtîn têne nîşandan, qeyûm li ser qenalên televîzyonê yên muxalîf têne tayînkirin û malperên înternetê û hesabên medya dîjîtal têne astengkirin. Hesabên medya dîjîtal ên Ajansa Nûçeyan a Mezopotamyayê, Jinnews û rojnameya Yenî Yaşamê tim û tim têne girtin, malpera nûçeyan a T24 jî destpêkê malpera wê ya înternetê, piştre jî hesabên xwe yên medya dîjîtal hate astengkirin.
Serokê Giştî yê Basin-Îşê ya ser bi Konfederasyona Sendîkayên Karkerên Şoreşger (DÎSK) Tûrgût Dedeoglû anî ziman ku di dema desthilatdariya AKP’ê de daneyên fermî yên li ser zextên li dijî rojnamevanan nîne û ragihand ku rêxistinên mafên mirovan û rêxistinên pîşeya rojnamevaniyê qeyda zextan dikin.
Dedeoglû diyar kir ku zexta dema dawî ya li ser rojnamevanan tenê weke êrişa li ser yek bi yek nûçeyan an jî rojnamevanan nabe bê nirxandin û destnîşan kir ku desthilatdarî ji bo xurtkirina kontrola xwe ya siyasî polîtîkayeke zextê ya avanî dimeşîne.
Dedeoglû got, “Di vir de mesele ne tenê binçavkirin an jî girtina rojnamevanan e; desthilatdarî dixawze sînorên nûçegihaniyê bi xwe diyar bike, mafê hînbûna rastiyê ya civakî têng bike û bike ku rojnamevan nikaribe bixebite. Şaş e kuk mirov zextên dema dawî tenê bi sedemekê ve girê bidin.”
Serokê Giştî yê Basin-Îşê Tûrgût Dedeoglû bal kişand ser zextên bi rêk û pêk ên l iser medya Kurd û got, “Di bingeha vê pirsgirêkê de zextên li ser medya Kurd nîne; di bingehê de ew mesele heye ku azadiya çapemeniyê ji bo kê tê parastin û piştevanî di nava kîjan mercan de tê sînordarkirin. Wergirtina îfadeya rojnamevanên Kurd ji ber nûçeyên xwe, lêpirsîna li hemberî wan, astengkirina saziyên wan ên çapemeniyê dema ku weke bûyerên munferît bêne dîtin, hingî temamiya wêne nayê dîtin. Meseleya esasî ew e ku dewamiya van kiryaran û têkiliya wan a bi hev re di kÎjan astê de tê şopandin.
Dema mijar dibe hin rojnamevan piştevaniya pîşeyî bi lez tê nîşandan, lê belê li hemberî zextên li ser rojnamevanên Kurd di heman astê de xwedîderketin çênabe. Ev rewş jî dîmenekî welê bi xwe re tîne ku azadiya çapemeniyê ne weke mafekî gerdûnî, lê belê li gorî wê yekê tê parastin bê kî hedef tê girtin. Zextên li ser medya Kurd ne weke destwerdana li karên rojnamevaniyê, lê belê di bin sernavê siyasetê yan jî ewlekariyê de tê lnirxandin. Bi vî rengî mafê wergirtina agahiyê û azadiya çapemeniyê jinedîtî ve tê.”
Dedeoglû işaret bi helwesta sendîka û rêxistinên pîşeyî yên çapelmeniyê jî kir û destnîşan kir ku li hemberî zextên li ser rojnamevanan divê xeteke têkoşînê ya daîmî û hevpar bê afirandin.
Dedeoglû got, “Li dijî binçavkirin, girtina rojnamevanan, astengkirina malperan û tayînkirina qeyûman daxuyaniyên têne dayin, serdanên piştevaniyê û piştgiriya hiqûqî girîng e. Lê belê divê ev hemû veguherin têkoşîneke mayinde.
Zexta li ser rojnamevanekî dema ku tenê weke pirsgirêka wî rojnamevanî yan jî saziya lê dixebite tê nirxandin, hingî piştevaniya li hemberî mekanîzmayên zextê jî parçeyî dimîne.
Pirsgirêkeke din jî ew e ku zext bi rengekî tê hilbijartin. Ji ber ku astengiya malperan, wergirtina îfadeyê û êrişa li ser saziyên nûçeyan ên çapemeniya Kurd ji ber ku nabe rojeva hevpar a rêxistinên pîşeyê çapemeniyê, piştevaniya pîşeyî jî bi sînor dimîne. Azadiya çapemeniyê ne ew mafe e ku tenê ji bo hin rojnamevan an jî saziyên medyayê ve bê parastin. Bêdengiya li hemberî zexta li dijî rojnamevanekî ne wî rojnamevanî, lê karê rojnamevaniyê bi temamî û azadiya amadekirina nûçeyan lawaz dike.
Têkoşîna ji bo azadiya çapemeniyê tenê bi piştevaniya dûrî nasnameya rojnamevan, nêrîna xwe ya polîtîk an jî saziya medyayê lê dixebite dikare bê xurtkirin.”
