Komkujiyên çeteyên DAÎŞ, HTŞ û Artêşa Mîlî ya Sûriyeyê (SMO) ên li hemberî gelê Durzî yê li Suwêdayê dewam dikin. Li dû komkujiyê, xelkê Suwêdayê cenazeyên xwe di nava bêdengiyê de vedişêre. Ji ber hilweşîna ku di encama êrîşên hov ên çeteyan de rû da, cenaze li gorî şert û mercên tenduristiyê nikarin bêne veşartin.
Li gorî dîmenên hatin bidestxistin, bi dehan cenaze bi kîsên spî hatine pêçandin û bi rengekî komî li cihekî hatine danîn. Ev cenaze bêyî pîvanên bingehîn ên ewlekariyê û pênasekirinê têne veşartin. Li gorî agahiyên ji bajêr hatin ragihandin, cenaze bêyî ku nasnameya wan diyar bibe û agahî ji malbatên wan re bê dayin, ji aliyê rayedarên xwecihî û Heyva Sor a Ereb a Sûriyeyê ve bi lez têne veşartin. Ev rewş jî dibe sedema tevlîhevî û zêdebûna gumanan.
Belge û dîmenên ku ji navendên tenduristiyê yên li Suwêdayê hatin wergirtin, radixin pêş çavan ku cenaze bêyî qeydkirin û çavdêriyekê têne veşartin. Niha jî karê veşartina cenazeyan a bi rengekî komî destpê kiriye.
Di dîmenan de tê dîtin, herî kêm 20 cenazeyên ku serê wan tine ye, dûrî pîvanên tenduristiyê û berevajî pîvanên hurmeta li miriyan hatine komkirin. Cenazeyên ku hatine komkirin li benda veşartinê ne.
Li gorî agahiyên ku me ji şêniyên bajêr wergirtin, li herêmê pisporên tenduristiyê nînin û ji ber vê yekê jî cenaze nikarin bêne qeydkirin, analîzên DNA’yê nikarin bêne kirin.
‘EV MIRINÊN XWEZAYÎ NÎNE’
Şahidekî ji Suwêdayê li ser komkirina cenazeyan a bi vî rengî û veşartina wan bi rengekî bênav, got “Ev mirinên xwezayî nîne, ev pêvajoyeke veşartinê ya xwezayî nîne. Ev yek tinekirina nasnameyê bi zanebûn e.”
Niha Heyva Sor a Ereb a Sûriyeyê karê veşartina cenazeyan dimeşîne. Xaça Sor cenazeyan bi konvoyan bêyî ku zanibe yên kê ne, kom dike. Li hin herêman cenaze bi komî û bênasname têne veşartin.
Divê mirov balê bikişînin ser rola Heyva Sor a Ereb a Sûriyeyê ya di vê pêvajoyê de. Ji ber ku têkildarî van operasyonan daxuyaniyeke fermî nehatiye dayin, ti agahdarî nehate kirin bê çi hatiye kirin an jî bersiv ji sûcdariyan re nehatiye dayin.
Çavkaniyê me yê li Suwêdayê têkildarî bûyerên li Suwêdayê diqewimin ev agahî da: “Hîn jî cenaze li naverastê hene. Em nikarin wan veşêrin. Li bejahiya Suwêdayê li herêmên ku şer lê qewimîn jî hîn cesed hene ku nehatine pêçandin û nehatine veşartin. Hin cenaze bi rengekî komî hatin veşartin, lê belê hîn gelek cenaze li naverastê ne, li kêleka dîwaran e û li nava taxan e.”
Ji ber kaos, tevlîhevî û rewşa nediyar a li bajêr, nayê zanîn bê ev cenaze yên sivîlan in, yan jî yên girtî, yan jî yên komên çekdar in. Ev cesedên ku dikarin ji bo dadgehan bibin delîl têne parçekirin, nasnameyên li ser wan têne tinekirin û bi rengekî veşartî têne binaxkirin. Ev yek jî dibe sedem ku kiryarên wan neyên diyarkirin û aqûbeta wan nediyar bimîne.
Xelkê Suwêdayê dipirse, “Em tiştekî nepêkan naxwazin, tenê dixwazin rastiyê zanibin. Ev mirov kî bûn? Çima bênav in? Çima li gorên komî hatin veşartin?”
