Li gorî rapora nû ya ji aliyê UNICEF’ê ve hate weşandin, nêzîkî niviya 2,4 milyar zarokên li seranserê cîhanê di heman wextî de herî kêm di bin sê talûkeyên avûhewayê yên cuda de dijîn.
Di raporê de heşt rîskên avûhewayê yên bingehîn weke bilindbûna asta ava peravan, zêdebûna avên çeman, ziwabûn, bahozên tropîkal, pêlên hewayê germ, germahiyên zêde, şewatên daristanan û bahozên tozê hatin lêkolînkirin.
TALÛKEYÊN HERÎ BERBELAV: ZIWABÛN Û GERMAHIYN ZÊDE
Lı gorî lêkolînê kombînasyona birîsk a her berbelav weke ziwabûn, germahiyên zêde û pêlên hewayê germ derdikevin pêş. Nêzîkî 296 milyon zarok ji van her sê rîskan bandor dibin. Hejmarên herî bilind jî li welatên weke Nîjerya, Pakistan û Hindistanê hatin tomarkirin.
Raporê diyar kir ku li seranserê cîhanê herî kêm 2,3 milyar zarok herî kêm bi rîskeke avûhewayê û 2 milyar zarok jî herî kêm bi di rîskên avûhewayê re rû bi rû dimînin.
DI KRÎZA AVÛHEWAYÊ DE ZAROK DI REFÊN PÊŞ DE NE
Dîrektora Pêkanînê ya UNICEF’ê Catherine Russell diyar kir ku zarok gelek ji encamên guherîna avûhewayê bandor dibin û bang li hikûmetan kir ku bi awayekî lezgîn tedbîrên hewce bistînin.
Di raporê de hate diyarkirin ku bobelatên avûhewayê yên li ser hevûdu diqewimin şert û mercên tenduristî, perwerde, xwarin-vexwarin û ewlehiyê yên zarokan xirabtir dikin.
HERÊMÊN HERÎ HESAS: EFRÎQA Û ASYAYA BAŞÛR
Pısporên UNICEF’ê dan zanîn ku hemû zarok bi awayekî wekhev ji rîskên avûhewayê bandor nabin. Hate diyarkirin ku li herêmên lê pirsgirêkên xizmetên tenduristiyê, ava paqij, perwerde û parastina civakî hene zarok zêdetir jê bandor dibin.
Encamên giran ên krîza avûhewayê bi taybetî xwe li herêmên weke Efrîqaya Jêr Sahrayê, herêma Sahelê, Asyaya Başûr û dewletên giravî nîşan didin.
HERÊMA SAHELÊ ALARMÊ LÊ DIDE
Li gorî nifûsa zarokan welatên ku herî zêde lê rîsk heye Komara Efrîqaya Navîn, Çad, Malî, Nîjer û Sûdana Başûr in.
Raporê destnîşan kir ku li van welatan bandorên krîza avûhewayê ji ber nearamiya siyasî, xizanî û kêmasiya xizmetên dewletê girantir bûne.
BANGA LEZGÎN A ÇALAKIYAN
UNICEF’ê anî ziman ku ji bo zarok li dijî krîzên avûhewayê werin parastin divê pergalên xurt ên tenduristî û perwerdeyê werin avakirin, xwegihandina ava paqij were zêdekirin û ji polîtîkayên guncaniya avûhewayê re zêdetir razemenî werin kirin. Saziyê bang kir ku divê parastina pêşeroja zarokan bixin navenda polîtîkayên avûhewayê yên gerdûnî.
